କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ସୁପ୍ରିୟା, ଯାହାର ନାମ ଶଶିକଳା, ଦେବୀ ସମାନ ଶ୍ରୀମୟ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶଶିକଳା ଜଣା ପାଇଲେ ଯେ ଏକ ଦୀଘଳ ରାଜକୁମାର ସୁଦର୍ଶନା, ଜଙ୍ଗଲରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ, ଶୂରତା, ଏବଂ ରୂପରେ ମନୋହର, ମନେ ନିଜେ ଦେବତା କାମଦେବ ପରି। ବାର୍ଦ୍ଧମାନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ସୁଦର୍ଶନାଙ୍କ ବିଶେଷ ଗୁଣ ଶୁଣି, ଶଶିକଳାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏହି ଆଶା ଜନ୍ମ ନେଲା ଯେ ସେ ତାଙ୍କୁ ପତି ଭାବରେ ଚୟନ କରିବେ। ଏକ ରାତିରେ ସ୍ଵପ୍ନରେ ଜଗଦମ୍ବା ଦେବୀ ଶଶିକଳାଙ୍କ ପାଖରେ ଆସି, ସେଉଁଠି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ: "ଏ ଶୋଭନ ନିତମ୍ଭା, ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଭଲ ଦେବୀ ଦେଉଛି। ସୁଦର୍ଶନା, ମୋର ଭକ୍ତ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ, ଏହି ମୋର ଶବ୍ଦ।" ସ୍ଵପ୍ନରେ ଦେବୀଙ୍କ ମନୋହର ରୂପ ଦେଖି, ଦେବୀଙ୍କ ଉପଦେଶ ସ୍ମରଣ କରି, ଶଶିକଳା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ। ସେ ଉଠିବା ପରେ ମା ମାନେ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଶଶିକଳା ଲଜ୍ଜାରୁ ତାଙ୍କ ଖୁସିର କାରଣ କହିଲେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ଵପ୍ନ ଭାବି ହସିଲେ, ଏବଂ ଏକ ବନ୍ଧୁକୁ ଏହି ସ୍ଵପ୍ନର ବିବରଣୀ କହିଲେ। ଏକ ଦିନ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ଶଶିକଳା ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀ ସହିତ ଚମ୍ପକ ଫୁଲର ଗଛ ତଳେ ଗଛ ତଳେ ଫୁଲ ଚୟନ କରୁଥିଲେ। ଏଥିରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ରୁତ ଚାଲି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶ୍ୟାମା ନମସ୍କାର କରି ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ କେଉଁ ଦେଶରୁ ଆସିଛ?" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: "ମୁଁ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଆଶ୍ରମରୁ ଆସିଛି, କିଛି କାରଣରୁ ଏହି ଆସିବା; କାହିଁକି ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ? କହ।" ଶଶିକଳା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏହି ଆଶ୍ରମରେ କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଅଛି କି? କିଛି ବିଶେଷ ଦ୍ରୁଷ୍ୟ?" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: "ଏଠାରେ ଧ୍ରୁବସନ୍ଧିଙ୍କ ପୁଅ ସୁଦର୍ଶନା ରହୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ ତାଙ୍କ ଗୁଣ ପରି।" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: "ମୋର ଆଖି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ ସୁଦର୍ଶନା ତୁମକୁ ଦେଖିନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଗୁଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ତାଙ୍କରେ ଏକତ୍ର କରିଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏହି ମହାଗୁଣର ବିଭୂତିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଛି। ଏହି ରାଜକୁମାର ତୁମର ପତି ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏହି ଯୁଗଳ ମଣି ଓ ସୁନା ପରି।" ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଶ୍ୟାମାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭଲ ପ୍ରେମରେ ଭରିଗଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ କଥା କହି ଏଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଶଶିକଳା ପୂର୍ବ ଆସକ୍ତିରୁ ଭଲ ପ୍ରେମରେ ବିମୁଗ୍ଧ ହେଲେ, କାମଦେବଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ମନେ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ। ପରେ, ସେ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁକୁ କହିଲେ: "ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାରୁ ମୋ ଦେହରେ ବଦଳ ଆସିଛି। ରାଜକୁମାର, ଶ୍ରୀମୟ ଜନ୍ମ, ତାଙ୍କ ରୁଚି ଓ ଜ୍ଞାନ ମୋତେ ଅଜଣା; କାମଦେବ ମୋତେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛନ୍ତି। କଣ କରିବି? କେଉଁଠି ଯିବି?" "ସ୍ଵପ୍ନରେ ଦେଖିଲି କି ନାହିଁ, ସେ କାମଦେବ ପରି; ବିୟୋଗରେ ମୋ ମନ ଜଳିଉଛି।" "ଏ ଶୋଭନା, ଦେହରେ ଚନ୍ଦନ ବିଷ ଭାବେ ଲାଗୁଛି, ମାଲା ସାପ ପରି, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ଅଗ୍ନି ପରି।" "ମହଲରେ, ଜଙ୍ଗଲରେ, ପୋଖରୀପାରେ, ପାହାଡ଼ରେ, ଦିନରେ, ରାତିରେ, କେଉଁଠି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ମିଳୁନାହିଁ, କୌଣସି ଆରାମ ମିଳୁନାହିଁ।" "ବିଛାନା, ପାନ, ଗୀତ, ସଙ୍ଗୀତ କିଛି ମୋ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉନାହିଁ; ଆଖି ତ୍ରୁପ୍ତି ହେଉନାହିଁ।" "ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଯିବି; କିନ୍ତୁ ଗୃହର ଲଜ୍ଜା ଓ ପିତାଙ୍କ ଅଧୀନତା ଭୟ ଲାଗୁଛି।" "ପିତା ଏହି ଦିନ ସ୍ଵୟମ୍ବର ଆୟୋଜନ କରିନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ସୁଦର୍ଶନାକୁ ନିଜକୁ ଦେଇଦେବି।" "ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ ରାଜା ଅନେକ ଧନୀ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଦିନ ମୋତେ ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁନାହିଁ; ସୁଦର୍ଶନା ରାଜ୍ୟ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଅତି ପ୍ରିୟ।" ଏଠି ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ: ସୁଦର୍ଶନା, ଏକା, ଦରିଦ୍ର, ଦୁର୍ବଳ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଫଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ, ଶଶିକଳାଙ୍କୁ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଧରି ରଖିଥିଲେ। ସେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶବ୍ଦର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଗିଥିଲେ; ଏହି ସିଦ୍ଧି ତାଙ୍କୁ ମିଳିଗଲା। ସେ ନିଜକୁ ଧ୍ୟାନରେ ନିମ୍ନସ୍ତ କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଥିଲେ। ସ୍ଵପ୍ନରେ ସେ ଦେବୀ ବିଷ୍ଣୁମାୟା, ଏକତା, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଜଗଦମ୍ବାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ପରେ, ଶ୍ରିଙ୍ଗବେରପୁର ନିଷାଦ ମୁଖ୍ୟ ସୁଦର୍ଶନାଙ୍କ ପାଖରେ ଆସି, ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଦେଲେ। ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗରେ ରଥ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପତାକା ସଜିଥିଲା; ସେ ରାଜକୁମାର ଭାବି, ଏହି ଦେଉଥିଲେ। ସୁଦର୍ଶନା ଖୁସି ଭାବରେ ଏହି ଗ୍ରହଣ କରି, ନିଷାଦ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ଭାବି, ଜଙ୍ଗଲର ମୂଳ ଓ ଫଳ ଦେଇ ଆଦର କଲେ। ନିଷାଦ ମୁଖ୍ୟ ଦେଇ ଚାଲିଗଲେ, ତାପସମାନେ ପ୍ରେମରେ ଆପସରେ କହିଲେ: "ରାଜକୁମାର, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ରାଜ୍ୟ ପାଇବ; ଚିନ୍ତା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, ତୁମର ଶୂରତା ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କର; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ଅମ୍ବିକା ଦେବୀ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଏ ଧୃଢ଼, ଦେବୀ ଦୁନିଆକୁ ମୋହିତ କରି, ଦୟା କରୁଛନ୍ତି; ତୁମର ବନ୍ଧୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚିନ୍ତା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।" ତାପସମାନେ ମନୋରମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ: "ଆଜି ତୁମର ପୁଅ, ଶୋଭନ ହସ ଥିବା, ପୃଥିବୀର ମାଳିକ ହେବେ।" ମନୋରମା କହିଲେ: "ତୁମର ଶବ୍ଦ ଫଳବତୀ ହେଉ; ମୁଁ ତୁମର ଦାସୀ, ଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସତ୍ୟ ଭକ୍ତିର ଅଦ୍ଭୁତ ଫଳ କଣ?" "କୌଣସି ସେନା ନାହିଁ, କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀ, ଧନ ନାହିଁ, ଆଉ କୌଣସି ବନ୍ଧୁ ନାହିଁ—ମୋ ପୁଅ କିପରି ଏଠାରେ ରାଜ୍ୟ ପାଇବ?