ଏହି ସମୟରେ, ମହାପୁରୁଷ ଋଷିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଲା, କାରଣ ସେ ତପସ୍ୟାର ଧନର ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ । ଏହିଠାରେ ସୁଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ରହିପାରିବେ । ଏହି ବାଳକ ଏତେ ଦୁଃଖୀ, ତାହା ତୁମକୁ କଣ କ୍ଷତି କରିପାରିବ? ଏହି ଅସହାୟ ଦୁର୍ବଳ ଶିଶୁ ପ୍ରତି ତୁମର ଶତ୍ରୁତା ଅନାବଶ୍ୟକ । ସମସ୍ତଠାରେ ଦୟା ଦେଖାଇବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହି ସଂସାର ନିୟତିର ଅଧୀନ । ଇର୍ଷ୍ୟା କରିବାର କଣ ଉପକାର? ଯାହା ନିୟତିରେ ରହିଛି, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଘଟିବାକୁ ଥାଏ । ନିୟତିର ଖେଳରେ ବଜ୍ର ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ ଗାସ ଚିରା ପରି ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଗାସ ଚିରା ବଜ୍ର ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାଏ । ଏଠାରେ ଖରଗୋଷ ମଧ୍ୟ ବାଘକୁ ମାରିପାରେ, ଏବଂ ମଶା ମଧ୍ୟ ହାତୀକୁ ହତ୍ୟା କରିପାରେ । ଅତି ଆତୁରତାକୁ ଛାଡ଼, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ହୋଇ ମୋ ବଡ଼ ଉପକାରୀ ପରାମର୍ଶ ନୁହେଁ। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ବଡ଼ ରାଜା ଯୁଧାଜିତ ଋଷିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ । ମନୋରମା ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ନିଜ ପୁଅ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ସେବା କରି ରହିଲେ । ପ୍ରତିଦିନ ସେ ପ୍ରିନ୍ସ୍ ସୁଦର୍ଶନ ଅନ୍ୟ ଋଷିପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ, ଭୟହୀନ ଏବଂ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲେ । ଏକ ଦିନ ଏଠାରେ ଏକ ବିଲେଇ ଆସିଲା । ଋଷିଙ୍କ ପୁଅ ତାକୁ 'ନିର୍ବଳ' ବୋଲି କହିଲେ । ସୁଦର୍ଶନ ଏହି କଥା ଶୁଣି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଅନୁନାସିକ ଧ୍ୱନିସହିତ ଏହି ଏକ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପୁନିପୁନି ଏହି ମନ୍ତ୍ର କହିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ସେ ମନରେ କାମରାଜ ନାମକ ବୀଜମନ୍ତ୍ର ଧାରଣ କଲେ ଏବଂ ଅତି ଭକ୍ତି ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଏହି ଭାବେ ନିୟତିବଶତଃ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ କାମରାଜ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ପଞ୍ଚମ ବର୍ଷରେ ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଲେ, ଯାହା କୌଣସି ଋଷିଙ୍କ ଛନ୍ଦ, ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ମୁଦ୍ରା ବିନା ଥିଲା । ସେ ଦିନେ ରାତିରେ ଖେଳିବା କିମ୍ବା ଶୁଇଥିବା ବେଳେ ଚୁପ୍ଚାପ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ୁଥିଲେ, ଏବଂ ତାହାର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ନିଜେ ବୁଝିଥିଲେ । ଏକାଦଶ ବର୍ଷ ଆସିଲାପରେ, ଋଷି ସେଠାରେ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଉପନୟନ ଦେଇ ବେଦ ଶିଖେଇଲେ । ସେ ଧନୁର୍ବେଦ, ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ କଳା ଶିଖିଲେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ । ଏକ ଦିନ ସେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁସାମ୍ନାରେ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ଦେଖିଲେ—ସେ ଲାଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଲାଲ ଚର୍ମ, ଲାଲ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ । ଗରୁଡ଼ାରେ ବସିଥିବା, ଚମତ୍କାରୀ ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତିର ଆଭା ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସୁଦର୍ଶନ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ସେ ଆଶ୍ରମରେ ରହି, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ତତ୍ତ୍ୱ ଅଧିଗମ କରି, ମାଆଁଙ୍କୁ ସେବା କରି ନଦୀତଟରେ ଖେଳୁଥିଲେ । ଏହିଠାରେ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା ତାଙ୍କୁ ଧନୁ, ଲୋହାର ଅଗ୍ରବାନ୍ ତୀର, ତୁଣୀ ଓ କବଚ ଦାନ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, କାଶୀ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଶଶିକଳା, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଲକ୍ଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସୁଦର୍ଶନ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ—ସେ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଛନ୍ତି, ସୁନ୍ଦର, ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିର ଏବଂ ମନୋହର । ଗାୟକମାନଙ୍କ ମୁଁହରୁ ଏହି ସୁନ୍ଦର ପ୍ରିନ୍ସ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ଶଶିକଳାର ମନ ମଧ୍ୟ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ବର ଭାବେ ଚୟନ କରିବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲା । ଏକ ରାତି ସ୍୵ପ୍ନରେ ଜଗଦମ୍ବା ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆସି, ସନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ: "ବର ଚୟନ କର, ସୁନ୍ଦରି! ସୁଦର୍ଶନ, ମୋର ଭକ୍ତ, ତୁମ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ, ଏହା ମୋର କଥା ।" ଏହି ଭାବେ ଶଶିକଳା ସ୍୵ପ୍ନରେ ମାଆଁଙ୍କ ମନୋହର ରୂପ ଦେଖିଲେ । ମାଆଁଙ୍କ କଥା ମନେପକାଇ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ସକାଳେ ଉଠି ଖୁସିରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମାତା ପୁନିପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଲଜ୍ଜାରେ କାରଣ କହିଲେ ନାହିଁ । ସେ ହସିଲେ, ପୁନିପୁନି ସ୍୵ପ୍ନକୁ ସ୍ମରଣ କରି ମିତ୍ରୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଦେଲେ । ଏକ ଦିନ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ମିତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଚମ୍ପକ ଫୁଲର ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲେ । ଫୁଲ ତୁଳିବା ସମୟରେ ଶଶିକଳା ଏକ ଚମ୍ପକ ଗଛ ତଳେ ଦଢ଼ିଥିବା ବେଳେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୃତଗତିରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ । ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶ୍ୟାମା ମୃଦୁ କଥାରେ ପଚାରିଲେ: "ଅତି ଶୁଭଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆପଣ କେଉଁ ଦେଶରୁ ଆସିଛନ୍ତି?" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: "ମୁଁ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଆଶ୍ରମରୁ ଆସିଛି, କିଛି କାରଣରୁ ଏହା ଘଟିଛି, କାହିଁକି ପଚାରୁଛ?" ଶଶିକଳା ପଚାରିଲେ: "ସେଠାରେ କିଛି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଲଭ ଘଟଣା ଅଛି କି?" ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଓ ସୁନ୍ଦରି, ଧ୍ରୁବସନ୍ଧିଙ୍କ ପୁଅ ସୁଦର୍ଶନ ସେଠାରେ ରହୁଛନ୍ତି । ସେ ଏକ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଣିଷ, ତାଙ୍କ ନାମ ତାଙ୍କ ଗୁଣକୁ ଯଥାର୍ଥ କରେ ।" "ମୋତେ ଲାଗେ, ତୁମକୁ ଦେଖିବାର ଅଭାବରେ ସେ ପ୍ରିନ୍ସ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଅର୍ଥହୀନ । ସମସ୍ତ ଗୁଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏକାଠି କରି ତାଙ୍କୁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି । ମୁଁ ଚାହେଁ ଏହି ଗୁଣମାଳାକୁ ଦେଖିବାକୁ । ସେ ତୁମର ଉପଯୁକ୍ତ ବର, ଏହି ଏକ ମଣି ଓ ସୁନାର ମିଶ୍ରଣ ପରି ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଶ୍ୟାମାର ମନ ଭଲପାଇବାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହିପରି କହି ନିଜ କାମରେ ଚାଲିଗଲେ । କିନ୍ତୁ ଶଶିକଳା ପୂର୍ବ ଭଲପାଇବା ଦ୍ୱାରା ଖୁବ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ, କାମଦେବଙ୍କ ଶରରେ ବିଧୁର ହେବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଅନୁଗତ ମିତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣି ପରେ ମୋ ଶରୀରରେ ଏକ ନୂତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି ।" ଏଭଳି ଦେବୀଙ୍କ କୃପା, ନିୟତି ଓ ଭାବନାର ଅନୁସୂତିରେ ସୁଦର୍ଶନ ଓ ଶଶିକଳାଙ୍କ ଜୀବନ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ।