ଏହି ସଂଘଟନାରେ, ରାଜା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାସମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ: “ନନ୍ଦିନୀ ଗାଉଁକୁ ନେଇ ଆସ, ତୁମେ ତମ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ।” ଦାସମାନେ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରି ଗାଉଁକୁ ଚେପି ଧରିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସୁରଭି ଗାଉଁ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୁନି, ଆପଣ କିଏଁ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରୁଛନ୍ତି? ଏମିତି ଶକ୍ତି କରି ମୋତେ ଟାଣି ନେଉଛନ୍ତି!” ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ମୁଁ କେବେ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିନି, ଉତ୍ତମ ଦୁଧ ଦେବା ଦାନକାରୀ। ରାଜା ଆଜି ତୁମକୁ ଶକ୍ତି କରି ନେଇଯାଉଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି; ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି? ମୋ ହୃଦୟରେ ମୁଁ କେବେ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିନି।” ମୁନିଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି ଗାଉଁ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ତେବେ ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଦେମନମାନେ ଉପଜିଲେ, ହାତିରେ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଅଭିମାନରେ ଚିତ୍କାର କରିଲେ: “ବନ୍ଦ କର! ବନ୍ଦ କର!” ଏହି ଦେମନମାନେ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ, ତାପରେ ନନ୍ଦିନୀ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ରାଜା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏକା ଏକା ଦୁଃଖରେ ଚାଲିଗଲେ। ଦୁଃଖରେ ଭାସି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଅପସ୍ତାବ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି କଷ୍ଟକର ବୋଲି ଭାବି, ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ବର୍ଷରେ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି, ବନରେ ଗାଧିପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନି ହେଲେ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ମାର୍ଗ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ତେଣୁ, ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରେ ରାଜାଙ୍କୁ କହାଯାଇଛି: “ତୁମେ ଅସାଧାରଣ ଶତ୍ରୁତା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱେଷ ହେଲେ ବଂଶର ନାଶ ହୁଏ। ଏବେ ତୁମେ ମୁନିଙ୍କଠୁ ମିଳି ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅ; ସୁଦର୍ଶନ ଏଠି ଚାହିଁଲେ ରହିପାରେ। ଏହି ଶିଶୁ ଦୁଃଖୀ, ତାଙ୍କୁ କିଏଁ ହାନି କରିପାରିବ? ତୁମ ଦୁଃସ୍ତ ବଳ ଏହି ଦୁଃଖୀ ଶିଶୁପ୍ରତି ଅନାବଶ୍ୟକ। ଦୟା ସବୁଠି ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ସଂସାର ନିୟତିର ଅଧୀନ। ଇର୍ଷ୍ୟା କିଏଁ? ନିୟତି ଯାହା ଲେଖିଛି, ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ। ନିୟତି ଦ୍ୱାରା ବଜ୍ର ମାନେ କୁଟିର ଭଳି ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ କୁଟିର ବଜ୍ର ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାଏ। ଖରଗୋଷ ବାଘକୁ ମାରେ, ମାଛି ହାତୀକୁ ମାରେ; ଅନ୍ୟଥା ଚିନ୍ତା ତ୍ୟାଗ କର, ମୋ ଉପଦେଶ ଅନୁସରଣ କର।" ଏହିପରେ ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାଜା ଯୁଧାଜିତ୍ ମୁନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ସହରକୁ ଫିରିଗଲେ। ମନୋରମା ହେରମିଟେଜରେ ନିଜ ପୁଅ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଦେଖାଶୁଣା କରି ରହିଲେ; ସୁଦର୍ଶନ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରତିଦିନ, ସୁଦର୍ଶନ ରାଜକୁମାର ଶିଶୁ ମୁନିପୁତ୍ରମାନେ ସହ ଖେଳି, ଭୟହୀନ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ ଭାବରେ ବଢି ଚାଲିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଏଠିକୁ ଏକ ବିଲେଇ ଆସିଲା; ମୁନିପୁତ୍ର ବିଲେଇକୁ ନିକଟରେ ଡାକି 'ନପୁଂସକ' ବୋଲି କହିଲେ। ସୁଦର୍ଶନ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଏହାର ନାସିକା ଶବ୍ଦ ସହିତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପୁନିପୁନି ଦୋହରାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୁଦର୍ଶନ ମନରେ କାମରାଜ ମନ୍ତ୍ରର ମୂଳ ଧ୍ୱନିକୁ ଧରିଲେ; ମନସିକ ଭାବେ ଏହାକୁ ଭକ୍ତି ସହ ଜପ କଲେ। ନିୟତିର କ୍ରିୟାରେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାମରାଜ ମନ୍ତ୍ର ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଏହି ଶିଶୁ ପାଇଲେ। ପଞ୍ଚମ ବର୍ଷରେ, ସୁଦର୍ଶନ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଲେ; ଏହା ମୁନିମାନଙ୍କ ଛନ୍ଦ ବିନା, ଧ୍ୟାନ ବିନା, ମୁଦ୍ରା ବିନା ଥିଲା। ରାଜକୁମାର ପ୍ରତିଦିନ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଚୁପଚାପ ଜପ କରୁଥିଲେ, ଖେଳିବା କିମ୍ବା ଶୁଇବାବେଳେ, କେବେ ଭୁଲିନଥିଲେ; ନିଜେ ଏହାର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିଲେ। ଏକଦିନ, ଏକାଦଶ ବର୍ଷରେ, ମୁନି ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଦିକ୍ଷା ଦେଲେ, ଏବଂ ବେଦ ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ। ସୁଦର୍ଶନ ଧନୁର୍ବେଦ ଏବଂ ତାହାର ଉପବେଦ, ରାଜନୀତି ଶାସ୍ତ୍ର, ଏବଂ ସମସ୍ତ କଳା ଶିଖିଲେ, ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ସଶକ୍ତ ହେଲେ। ଏକ ଦିନ, ସୁଦର୍ଶନ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ଦେଖିଲେ: ଲାଲ ଶାଡ଼ି ପିନ୍ଧିଥିବା, ଲାଲ ଚାମର ଏବଂ ଲାଲ ଆଭୂଷଣରେ ସଜିଥିଲେ। ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସି, ବିଶିଷ୍ଟ ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାମୟ ମୁହଁ ଦେଖି ସୁଦର୍ଶନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବନରେ ରହି, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ତତ୍ତ୍ୱ ଶିଖି, ସୁଦର୍ଶନ ମା ଦେବୀଙ୍କୁ ସେବା କରି, ନଦୀ ତୀରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିଲେ। ବନରେ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା ତାଙ୍କୁ ଧନୁ, ଲୋହା ତୀର, କୁଇଭର ଏବଂ କବଚ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କାଶୀ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ସୁପ୍ରିୟା, ନାମ ଥିଲା ଶଶିକଳା, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ, ବନରେ ରହୁଥିବା, ଶ୍ରୀମନ୍ତ, ମାର୍କସମ୍ପନ୍ନ, ଶୂରବାନ, ଶୁଭ୍ର ରୂପରେ ସୁଦର୍ଶନ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସୁଦର୍ଶନକୁ ବର୍ ରୂପେ ଚୟନ କରିବା ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମ ନେଲା। ରାତିରେ ସ୍ୱପ୍ନରେ, ଜଗଦମ୍ବା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇ, ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି କହିଲେ: “ବର ଚୟନ କର, ଶୋଭାମୟ ନିତମ୍ଭିନୀ! ସୁଦର୍ଶନ, ମୋ ଭକ୍ତ, ତୁମ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ, ମୋ ଶବ୍ଦରେ, ଶୋଭାମୟ ନାରୀ।” ଶଶିକଳା ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ମାୟାମୟ ରୂପ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲେ; ଦେବୀଙ୍କ ଶବ୍ଦ ସ୍ମରଣ କରି ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ଅନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଶଶିକଳା ଗଭୀର ଲଜ୍ଜାରେ ନିଜ ଆନନ୍ଦର କାରଣ କହିଲେ ନାହିଁ। ସେ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ପୁନିପୁନି ସ୍ମରଣ କରି ହସିଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର ଘଟଣା ଏକ ସହେଳୀକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଲେ। ଏକ ଦିନ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ, ଶଶିକଳା ନିଜ ସହେଳୀମାନେ ସହ ଚମ୍ପକ ପ୍ରମାଣ ରେ ଯାଇ, ମନୋହର ଚମ୍ପକ ଗଛ ତଳେ ଫୁଲ ଚୟନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ପଥରେ ଆଗକୁ ଚାଲିଆସିଲେ।