ଏହି ସଂସାରରେ ଏହି ପୁରାଣ ସମାନ କିମ୍ବା ଏହାଠାରୁ ଉତ୍ତମ କିଛି ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଜନ, ଦେବୀ ଭାଗବତ ପୁରାଣକୁ ସଦା ସେବନ କରିବା ଉଚିତ। ଯାହାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ହରି, ଶିବ, କିମ୍ବା ଅନନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଓ ଉପଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ବୁଝିପାରିନାହାନ୍ତି—ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ତ ଏଥିରେ ଅସମର୍ଥ। ସେଇ ଜଗତ୍ଜନନୀଙ୍କୁ ମୁଁ ସଦା ନମସ୍କାର କରେ। ଯେଉଁ ଦେବୀଙ୍କର ଚରଣର ଧୂଳି ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରତିଦିନ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଓ ରୁଦ୍ର ସଂହାର କରନ୍ତି—ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟ କେହି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେଇ ଜଗତ୍ଜନନୀଙ୍କୁ ମୋର ଅନନ୍ୟ ନମସ୍କାର। ମଣିଦ୍ୱୀପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅମୃତ କୁଆଁ ଓ ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷର ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି, ଚମତ୍କାର ରୂପରେ ଚମକୁଥିବା ଚିନ୍ତାମଣି ଗୃହରେ, ସେଇ ମା ଶିବଙ୍କର ହୃଦୟରେ ହସିବା ମୁହଁରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ରହନ୍ତି। ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଶକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମହାମୁନିମାନେ ଯିଏଁ ମଣିଦ୍ୱୀପର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଇ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ କରୁନ୍ତୁ। ଓଁ। ଆମେ ସେଇ ଆଦିଜ୍ଞାନକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ, ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେତନାର ମୂର୍ତ୍ତି, ଯିଏ ଆମର ବୁଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଶୌନକ ମୁନି କହିଲେ: “ହେ ସୂତ, ତୁମେ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ଶୁଭ ପୁରାଣ ସଂହିତାଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛ। ଅଠାରୋଟି ପୁରାଣ, ଯାହା କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରା କଥିତ, ତୁମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପାଠ କରିଛ, ହେ ପାପରହିତ। ସମସ୍ତ ପୁରାଣ, ଯେଉଁମାନେ ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷଣ ଓ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଛ। ଆମର ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳରେ, ତୁମେ ଏହି ପବିତ୍ର, ଦିବ୍ୟ, ନିଶ୍ଚଳ, କଳିଦୋଷରହିତ ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଛ। ଏଠାରେ ଏହି ଋଷିମାନେ ଉତ୍ସୁକ୍ତି ସହିତ ବସିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ହେ ସୂତ, ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଆମକୁ କହ। ତୁମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ତ୍ରିବିଧ ତାପରହିତ ହେଉ। ଆଜି ପୁରାଣ, ଯାହା ବେଦ ସମାନ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆମକୁ କଥାହୁଅ। ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗର ଉପଯୋଗ ଜାଣନ୍ତିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁରାଣ ଶୁଣନ୍ତିନାହାନ୍ତି; ସେମାନେ ବାସ୍ତବରେ ଭାଗ୍ୟରେ ମୂଢ଼। ଯେପରି ରସନା ଛଟିଟି ରସରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, ସେପରି କାନ ମଧ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ। ସାପଙ୍କର କାନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଶବ୍ଦର ଗୁଣରେ ମୁଗ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ କାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତିନାହାନ୍ତି—ସେମାନେ କିପରି କାନହୀନ ନୁହଁନ୍ତି? ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏଠି ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ, କଳିଦୋଷ ଭୟରେ ଉତ୍ସୁକ୍ତି ସହ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ମୂଢ଼ମାନେ ଦୁଃଖରେ ସମୟ କାଟନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଚିନ୍ତନରେ ଅନ୍ତିମ ସମୟ ବ୍ୟତୀତ କରନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର, ତର୍କ, ବିତର୍କ, ଅଭିମାନ, କ୍ରୋଧ, ବିଭିନ୍ନ ତତ୍ତ୍ୱ, ତର୍କ ଓ ବିସ୍ତାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏମିତି, ବେଦାନ୍ତ ସାତ୍ତ୍ୱିକ, ମୀମାଂସା ରାଜସିକ, ଓ ନ୍ୟାୟ ତାମସିକ ମନାଯାଏ। ପୁରାଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣ ଓ କଥାନୁଯାୟୀ ତିନିପ୍ରକାର; ତୁମେ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଣ ସମ୍ପନ୍ନ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗବତ ପଞ୍ଚମ, ପବିତ୍ର ଓ ବେଦ ସମାନ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ; ଏହାକୁ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ସହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲ। ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ କେବଳ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ କହିଥିଲ, ଯଦ୍ୟପି ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ; ଏହା ମୋକ୍ଷ ଦେଉଛି, ଭକ୍ତି ଓ ଧର୍ମ ଦେଉଛି। ଏବେ ଆମେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଭାଗବତକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏଠି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହି ଭାଗବତ ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ୍ତ। ତୁମେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତୁମେ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରାଣ ସଂହିତା ଜାଣ, ଯାହା କୃଷ୍ଣ କଥିଥିଲେ, ଗୁରୁଭକ୍ତି ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ। ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଆମେ ତୁମ ପାଖରୁ ଶୁଣିଛୁ, କିନ୍ତୁ ଆମେ ତୃପ୍ତି ପାଉନାହୁଁ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପିଇ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତି ପାଉନାହାନ୍ତି। ଅମୃତ ପିଇଲେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଥାଏ। ଅମେ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଛୁ, ତଥାପି ଅମୃତ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ମିଳୁନାହିଁ। ଯଜ୍ଞର ଫଳ ସ୍ୱର୍ଗ, କିନ୍ତୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପୁନି ତଳକୁ ପଡ଼ିବା ହୁଏ, ଏହିପରି ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରେ ଅନ୍ତ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଜ୍ଞାନ ବିନା ଲୋକମାନେ ଏହି ତିନି ଗୁଣର ଚକ୍ରରେ ଚିରକାଳ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ମୁକ୍ତି ମିଳେନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ, ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟମୟ, ସମସ୍ତ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପବିତ୍ର, ମୋକ୍ଷଦାୟକ, ଗୁପ୍ତ ଓ ମୁକ୍ତିକାମୀଙ୍କର ଅତିପ୍ରିୟ ଭାଗବତକୁ ଆମକୁ କହ। ତାପରେ ସୂତ କହିଲେ: “ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୁଁ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଛି, କାରଣ ତୁମେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗବତ ପୁରାଣ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ। ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ବେଦର ଅର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଆଗମର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଯେଉଁ ଦେବୀଙ୍କର ଚରଣକମଳକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସଦା ପୂଜନ କରନ୍ତି, ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାକୁ ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେଠାରେ ସ୍ଥିର ଭାବରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ଏହି ମହାପୁରାଣକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି। ବେଦ ପଥରେ ଯାହାକୁ ଜ୍ଞାନ ବୋଲାଯାଏ, ସେହି ଆଦି ଶକ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜାଣିଥିବା, ସଂସାର ବନ୍ଧନ କାଟିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଅଶୁଦ୍ଧ ମନବଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ, କିନ୍ତୁ ମୁନିମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ସେ ଦେବୀ ନିଜ ତିନି ଗୁଣର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ (ବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ) ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ପାଳନ କରନ୍ତି, ଓ ସଂହାର ସମୟରେ ସବୁକୁ ନିଜେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ସେଇ ସମସ୍ତ ଜନନୀଙ୍କୁ ମୁଁ ମନରେ ସ୍ମରଣ କରେ।