ଏକ ଦିନ, ଏକ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଜଣେ ଶିଷ୍ୟ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ—“ମହାଶୟ, ମୁଁ ଏକଥା ଶୁଣିଛି ଯେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚାଳୀ ତାଙ୍କର ବନବାସ କାଳରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥିଲେ।” ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ଏକ ଦିନ ଶିକାର କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ଉତ୍କଳାଶ୍ରମରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ବସିଥିଲେ। ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ଧୌମ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ଗାଲବ, ପୈଳ, ଜାବାଳି, ଗୌତମ, ଭୃଗୁ, ଚ୍ୟବନ, ଅତ୍ରିଙ୍କ ବଂଶଜ, କଣ୍ବ, ଜତୁ, କ୍ରତୁ ଏବଂ ବିତିହୋତ୍ର, ସୁମନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞଦତ୍ତ, ବତ୍ସଳ, ରାଶାସନ, କହୋଡ, ଯବକ୍ରୀ, ଯଜ୍ଞକୃତ, କ୍ରତୁ—ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଋଷିମାନେ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଆଗରେ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ବେଦରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ। ଏଠାରେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ, ଯାହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ ରୂପରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ଦାସୀମାନେ ସହ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ। ଏପଟେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧନୁଷ ଏବଂ ବାଣ ନେଇ ଶିକାର କରିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଯାଉଥିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦୁଃଖଦାୟକ ନାୟକ ଭାବେ। ଏହି ସମୟରେ, ସିନ୍ଧୁର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥ ତାଙ୍କର ସେନା ସହ ଆଶ୍ରମ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ଋଷିମାନଙ୍କ ବେଦୋଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି। ଏହି ପବିତ୍ର ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି ରାଜା ତାଙ୍କର ରଥରୁ ଉତ୍ତରି ତୁରନ୍ତ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ସେ ଦୁଇ ଅନୁଚର ସହ ଆଶ୍ରମରେ ଯାଇ ଦେଖିଲେ ଋଷିମାନେ ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପରେ ନୁହେଁ। ଜୟଦ୍ରଥ ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ରାଜାକୁ ଦେଖିବାକୁ ମହିଳାମାନେ ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କ ଜନାନୀମାନେ ଆଗକୁ ଆସି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଏହି କିଏ?” ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ମଧୁର ରୂପରେ ଆସିଲେ; ଜୟଦ୍ରଥ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏକ ଦେବୀ ଭାବେ ଚମକୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କର କଳା ଚକ୍ଷୁ, ଦେବୀ ପରି ରୂପ, ଦେଖି ରାଜା ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଏହି କଳାବର୍ଣ୍ଣ, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁର ମହିଳା କିଏ? କାହାର ଜନାନୀ, କାହାର ପତ୍ନୀ, କାହାର ନାମ? ଏଠି ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶଚୀ ପରି ଚମକୁଛି।” ସେ ଆଉ କହିଲେ—“ଏଠି ଗ୍ରୋଭରେ ଜୟନ୍ତୀ ପରି ରୂପରେ ରକ୍ଷସୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରମ୍ଭା ପରି ଶୋଭା ପାଉଛି। ଏହି ଯୁବତୀ କାହାର ପ୍ରିୟା? ଏଠି ଦେଖିଲେ ଏକ ରାଜପତ୍ନୀ ପରି ଲାଗୁଛି, ଋଷିମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପରି ନୁହେଁ।” ଧୌମ୍ୟ କହିଲେ—“ଏହି ଦ୍ରୌପଦୀ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଶୋଭିତ; ଏଠି ପାଞ୍ଚାଳୀ ଏହି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମରେ ବସିଛନ୍ତି।” ତେବେ ଜୟଦ୍ରଥ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ କେଉଁଠି ଗଲେ? କି ଏହି ନାମଧାରୀ ନାୟକମାନେ ଏଠି ଜଙ୍ଗଲରେ ନିର୍ବିଗ୍ନ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି?” ଧୌମ୍ୟ କହିଲେ—“ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଶିକାର କରିବାକୁ ରଥରେ ଚାଲିଗଲେ; ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଫେରିବେ, ଶିକାର ନେଇ ଆସିବେ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ କହିଲେ—“ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଭଲ ଅଛ? ତୁମ ପତିମାନେ କେଉଁଠି ଗଲେ? ଏକଥା କୁହାଯାଉଛି ଏକାଦଶ ବର୍ଷ ତୁମେ ବନରେ ଅଛ।” ଦ୍ରୌପଦୀ ଉତ୍ତର କଲେ—“ମହାରାଜ, ଆପଣ ଆଶ୍ରମ ନିକଟେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବେ।” ଏପରେ ରାଜା ଅଭିଲାଷାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଝପଟି ଧରିଲେ, ଉଚ୍ଚ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି। ଏଠି ଶାସ୍ତ୍ର କହିଛି—“ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ କହନ୍ତି, କେହିଁଠି ଆପଣ ଆଉ କାହାର ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବାଲିଙ୍କ ଉଦାହରଣ ଦେଖି, ଯେଉଁଠି ବିଶ୍ୱାସ କଲେ, ସେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ।” ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାଲି, ଧର୍ମିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ଦାନ ଦେଇଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ନାତି, କେଉଁଠି ଅଧର୍ମ କରିନଥିଲେ, ସଠିକ ଦାନ ସହ ନବ୍ଵତି ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ସତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ବିଷ୍ଣୁକୁ ଯୋଗୀମାନେ ପୂଜନ୍ତି; ବିଷ୍ଣୁ ଅଚଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। କଶ୍ୟପ ଠାରୁ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ବାମନ ଅବତାର ନେଇ ଚତୁର୍ୟ ଚାଳ ଦେଇ ବାଲିଙ୍କ ତାକୁ ଭୂମି ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଦଳାଇ ନେଇଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ବାଲି, ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସତ୍ୟ କଥା କହୁଥିଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚତୁର୍ୟ ଚାଳ ଦେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଯଦି ଧର୍ମର ଦେହ ଏପରି କରିଥିଲେ, ବାମନ ଭାବରେ ଯଜ୍ଞ ମାଗି, ତେବେ ଅନ୍ୟ କିଏ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ନାହିଁ? ସେଥିପାଇଁ କେହିଁଠି ବିଶ୍ୱାସ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯଦି ମନରେ ଲୋଭ ଆସିଯାଏ, ମହାଶୟ, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ କେତେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ! ଲୋଭରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ଋଷି, ପରଲୋକର ଭୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ନାହିଁ। ଲୋଭରେ ମନ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକ ଚିନ୍ତା, କାର୍ଯ୍ୟ, ଓ କଥାରେ ଅନ୍ୟର ଧନ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣ ଦେବମାନେ ପୂଜନ୍ତି, ଧନ ଆଶା କରି; କିନ୍ତୁ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠି ଧନ ସିଧାସଳଖ ଦେଇ ପାରିନାହିଁ। ଅନ୍ୟର ଧନ ବ୍ୟବସାୟ, ଦାନ, ଚୋରି, ବଳପୂର୍ବକ ନେଇ ଦିଆଯାଏ। ଏକ ବ୍ୟାପାରୀ ବହୁ ଧାନ, କପଡ଼ା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ନେଇ, ଦେବମାନେ ପୂଜନ୍ତି, ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି—“ମୁଁ ଅଧିକ ଲାଭ ପାଇଁ।” ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦୁଃଖଦାୟକ, ବ୍ୟାପାରରେ ଅନ୍ୟର ଧନ ଆଶା ଅଟୁଟ; ଲାଭ ପାଇବା ସମୟରେ ଉଚ୍ଚ ଦାମ ଆଶା କରନ୍ତି। ଏପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି; ଏଠି ଏକାଉଁ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିବା ଯୋଗ୍ୟ? ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଅପରିଗ୍ରହ, ଦାନ ଅପରିଗ୍ରହ, ପଠା ଅପରିଗ୍ରହ; ଲୋଭ ଏବଂ ମୋହରେ ଆବୃତ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଯାହା କରାଯାଏ, ସେ ସବୁ ବ୍ୟର୍ଥ।