ନୂତନ ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପରେ ସେହି ସହର ଆନନ୍ଦ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଚାରିପାଖରେ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ପ୍ରଶଂସାର ଧ୍ୱନି ଗଞ୍ଜୁଥିଲା, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ଖୁସିରେ ମନାଇଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଧର୍ମିକ ଲୋକ ତାଙ୍କର ଘରେ ରୁହି ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ—ଆଜି ରାଜପୁତ୍ର ସୁଦର୍ଶନ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି? ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣମୟା ମନୋରମା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅ କେଉଁଠି ଗଲେ? ତାଙ୍କ ପିତା ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜ୍ୟଲୋଭୀ ଶତୃଜିତଙ୍କ ହାତରେ ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି ଧର୍ମିକ ଓ ସମବୃତ୍ତି ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତଃକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ ଶତୃଜିତଙ୍କ ଅଧିନରେ ରହିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଯୁଧାଜିତ ତାଙ୍କର ନାତିଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ କରି ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ନିଜ ନଗରକୁ ଚାଲିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ଖବର ମିଳିଲା ଯେ ସୁଦର୍ଶନ ଋଷିମାନେଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତକୁ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କ ସେନାର ଆଗରେ ପ୍ରବଳ ନିଷାଦ ରାଜାଙ୍କୁ ରଖି, ସେ ଶୀଘ୍ର ଦୁର୍ଦର୍ଶ, ଶୃଙ୍ଗବେରପୁରର ନାଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖି ମନୋରମା ଭୟଭୀତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ଶିଶୁ ପୁଅ ପାଇଁ ଭୟ ଲାଗିଲା। ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଜଳେ ଭରିଗଲା, ଏବଂ ସେ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ କଣ କରିବି? କେଉଁଠି ଯିବି? ଯୁଧାଜିତ ଏଠାରେ ଆସିଗଲେ। ମୋର ପିତାଙ୍କୁ ସେ ହତ୍ୟା କଲେ, ତାଙ୍କର ନାତିକୁ ରାଜା କଲେ। ଏବେ ସେ ସେନା ନେଇ ଆସିଛନ୍ତି, ମୋ ପୁଅକୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏକଥା ଶୁଣିଛି ଯେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ପାଞ୍ଚାଳୀ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିବା ସମୟରେ ଋଷିମାନେଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଥିଲେ। ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ପଞ୍ଚ ଭାଇ ଶିକାର କରିବାକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ଶୁଭ୍ର ଋଷିମାନେଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରହିଲେ। ସେଠାରେ ଧୌମ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ଗାଳବ, ପୈଳ, ଜାୱାଳି, ଗୌତମ, ଭୃଗୁ, ଚ୍ୟବନ, ଅତ୍ରିନ୍ଦ୍ର, କଣ୍ୱ, ଜଟୁ, କ୍ରତୁ, ବୀତିହୋତ୍ର, ସୁମନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞଦତ୍ତ, ବତ୍ସଲ, ରାଶାସନ, କହୋଡ, ଯବକ୍ରୀ, ଯଜ୍ଞକୃତ, କ୍ରତୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ୍ର ଋଷିମାନେ ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଓ ଭାରଦ୍ୱାଜ ପ୍ରମୁଖ ବେଦପାରଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ତାଙ୍କ ଦାସୀମାନେ ସହ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଋଷିମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିଲେ। ଏପରି ସମୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧନୁଷ ବାଣ ନେଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଶତୃମାନେଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲେ। ସେଠି ସମୟରେ ସିନ୍ଧୁର ମହାନ ରାଜା ତାଙ୍କ ସେନା ସହ ଆଶ୍ରମ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, କାରଣ ସେ ଶୁଣିଥିଲେ ଯେ ଆଶ୍ରମରେ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନି ହେଉଛି। ସେ ବେଦଧ୍ୱନି ଶୁଣି ତାଙ୍କ ରଥରୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରିଲେ ଏବଂ ଋଷିମାନେଙ୍କ ସହ ମିଳିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହେଲେ। ଦୁଇ ଦାସ ସହିତ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ଦେଖିଲେ ଯେ ରୁଷିମାନେ ବେଦପାଠରେ ବ୍ୟସ୍ତ। ସେ ହାତ ଯୋଡି ମହାନ ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ପାଖରେ ଗଲେ ଏବଂ ଋଷିମାନେଙ୍କ ଭରିଥିବା ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଋଷିପତ୍ନୀମାନେ ଆସି ପଚାରିଲେ—'ଏହେ କିଏ?' ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭାମୟୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ଆସିଲେ। ଜୟଦ୍ରଥ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତିନି ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଲାଗୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଜୟଦ୍ରଥ ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—'ଏହି କଳାନୟନୀ ଦେବୀ ସଦୃଶ ମହିଳା କିଏ? କାହାର ଜୀବନସଂଗିନୀ, କାହାର କନ୍ୟା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମ କଣ? ଏମିତି ଶୋଭାମୟୀ ଓ ଗୁଣବତୀ ମହିଳା ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶଚୀ ପରି ଅଛନ୍ତି। ସେ ଆଶ୍ରମର ଉଦ୍ୟାନରେ ଲବଙ୍ଗଲତା ପରି ତିପ୍ତିମୟ। ରକ୍ଷସୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରମ୍ଭା ପରି ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଯୁବତୀ କାହାର ପ୍ରିୟା? ଦୟାକରି ଏହି ତଥ୍ୟ ମୋତେ କହନ୍ତୁ। ଏମିତି ରାଜସ୍ନି ଦେଖାଯାଉଛି, ଋଷିପତ୍ନୀ ନୁହଁନ୍ତି।' ଧୌମ୍ୟ କହିଲେ—'ସେହି ଦ୍ରୌପଦୀ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ, ଶୁଭ୍ର ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ପାଞ୍ଚାଳୀ, ଏଠି ଏହି ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମରେ ବସୁଛନ୍ତି।' ତେବେ ଜୟଦ୍ରଥ ପଚାରିଲେ—'ସେହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ପାଣ୍ଡବ କେଉଁଠି ଗଲେ? ସେମାନେ ଏଠି ଜଙ୍ଗଲରେ ଦୁଃଖ ଛାଡି ରହୁଛନ୍ତି କି?' ଧୌମ୍ୟ କହିଲେ—'ପାଣ୍ଡବମାନେ ରଥରେ ଚଢି ଶିକାରକୁ ଗଲେ। ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସେମାନେ ମାଂସ ନେଇ ଫେରିବେ, ରାଜା।' ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଉଠି ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ—'ତୁମେ ଭଲ ଅଛ? ତୁମର ପତିମାନେ କେଉଁଠି ଗଲେ? ଏକାଦଶ ବର୍ଷ ହେଲା ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଛ।' ଦ୍ରୌପଦୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—'ତୁମେ ମଙ୍ଗଳମୟ ହୁଅ, ରାଜପୁତ୍ର। ଆଶ୍ରମ ନିକଟେ ବିଶ୍ରାମ କର। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବେ।' ସେଉଁଠି ସେ ବସିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଜା ଅତ୍ୟଧିକ କାମନାରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଝଟକା ଦେଲେ, ଏବଂ ମହାନ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲେ। ଏଠାରୁ ଜଣାପଡେ ଯେ, ଜଣେ ଜଣକୁ କେବେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଜଣେ ଦୟାଳୁ ବି ପ୍ରବଞ୍ଚନାର ଶିକାର ହୋଇପାରେ, ବଳିଙ୍କ ଉଦାହରଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି କଥା ପ୍ରମାଣିତ। ବଳି—ବିରୋଚନପୁତ୍ର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତଥ୍ୟବାନ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ଦାନୀ, ଶରଣଦାତା, ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲେ। ସେ କେବେ ଅଧର୍ମ କାମ କରିନଥିଲେ, ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ନାତି ଥିଲେ, ଏବଂ ନବ୍ବେଉଟି ଯଜ୍ଞ ସଠିକ୍ ଦାନସହ କରିଥିଲେ। ସେ ସଦା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଚିତ୍ତ ଥିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯୋଗୀମାନେ ବି ପୂଜନ କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ହେଲେ ବି, ଦେବମାନେଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି। କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ବାମନ ରୂପେ ବିଷ୍ଣୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ଚତୁର୍ବିଧ ଚାଳାକିରେ ରାଜ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ଦଖଳ କରିଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ବଳି ସତ୍ୟବାନ ରାଜା ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାଳାକି କଲେ, ଏହି କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି।