ଶିବଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପରମ ନିବାସ କୈଳାଶ ପର୍ବତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ, ଅନେକ ଭୂତପିଶାଚମାନଙ୍କ ସହ ବିବିଧ ରୂପରେ ଶିବ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ ନାମକ ସ୍ୱର୍ଗ ତିଆରି ହେଲା, ଯାହା ଅନେକ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ଅଧିନ ହେଲା। ସମୁଦ୍ର ମଥନରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ, ଚାରିଦାନ୍ତିଆ ହାତୀ, ନାଗ ଏବଂ କାମଧେନୁ ନାମକ ଇଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାୟ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ନାମକ ଦିବ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ଓ ରମ୍ଭା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବୀ-ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଲେ। ଏହି ସମୁଦ୍ର ମଥନରୁ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା ଅନେକ ପରିଚାରକଙ୍କ ସହ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପେ ବିହାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ଏଭଳି ଭାବରେ ତିନିପ୍ରକାର ଶୃଷ୍ଟି ତିଆରି ହେଲା—ଦେବତା, ପଶୁ, ମାନବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୂପରେ। କର୍ମଫଳ ଅନୁସାରେ ଚତୁର୍ବିଧ ଜନ୍ମ ହେଲା—ଅଣ୍ଡଜ (ଡିମ୍ବରୁ), ସ୍ୱେଦଜ (ଘମରୁ), ଉଦ୍ଭିଜ (ଅଙ୍କୁରରୁ) ଓ ଜରାୟୁଜ (ଗର୍ଭରୁ)। ଏପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଶୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ନିଜ ନିଜ ନିବାସରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିହାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏଭଳି ଶୃଷ୍ଟି ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଅବିଚଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭୁ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହ ନିଜ ଲୋକରେ ବିହାର କରୁଥିଲେ। ଏକ ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଜଣେ ବୈକୁଠରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଅମୃତ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଶୋଭିତ ଏକ ଦ୍ୱୀପକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେଠାରେ, ମହାମାୟାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏବଂ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଲାଭ କରି, ସେ ଶକ୍ତିକୁ ମନେ ପକାଇ ଏକ ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଏବେ, ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ବିଷ୍ଣୁ ଏକ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଲୋକ ଛାଡ଼ି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର, କୁବେର, ପାଵକ, ଯମ, ବସିଷ୍ଠ, କଶ୍ୟପ, ଦକ୍ଷ, ବାମଦେବ ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ସେ ବିପୁଳ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ସଜାଇଲେ, ଯାହା ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା। ସେଠାରେ କୁଶଳ କାରିଗରମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିଶାଳ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରାଯିବା ସହ, ସେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତଧାରୀ ୨୭ ଜଣ ପୁରୋହିତ ଚୟନ କଲେ। ଏଠିରେ, ଯଜ୍ଞ ବେଦି ଓ ବିସ୍ତୃତ ବେଦିକା ତିଆରି ହେଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବୀଜାକ୍ଷରରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ। ସେମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଆହୁତି ଦେଲେ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା ପରେ ଏକ ଦେହହୀନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା। ସେ ମଧୁର ଓ ମୃଦୁ ଧ୍ୱନିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ସଦା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ହେଉ। ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଓ ପୂଜିତ ହେବ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରିବେ। ମଣିଷମାନେ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଵରଦାନ ଦେବାର ଶକ୍ତି ଥିବ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଇଛା ପୂରଣ କରିବାରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞରେ ତୁମେ ପ୍ରଧାନ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବ। ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜିବେ, ତୁମେ ଵରଦାନ ଦେବାର ଶକ୍ତି ରଖିବ। ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହେଲେ ତୁମେ ତାଙ୍କର ଶରଣ ହେବ। ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ହେବ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରାଣ ଓ ବିସ୍ତୃତ ବେଦରେ ତୁମର ଗୌରବ ରହିବ। ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପୂଜିତ ହେବ, ତୁମର କୀର୍ତି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବ; ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମର ହ୍ରାସ ହେବ। ତାହାବେଳେ, ତୁମ ଅଂଶରେ ଅବତରିତ ହୋଇ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଧର୍ମର ରକ୍ଷା କରିବ। ତୁମର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶ ଭୂମିରେ ଅବତାର ନେବ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମହାପୁରୁଷମାନେ ସମ୍ମାନିତ କରିବେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅବତାରରେ ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରିବ, ମାଧବ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ, ମଧୁସୂଦନ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅବତାରରେ ତୁମ ସହ ତୁମର ଶକ୍ତି ରହିବ। ସେ ମୋ ଅଂଶରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ—ଯଥା ବାରାହୀ, ନରସିଂହୀ ଓ ଅନେକ ଶକ୍ତିରେ। ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର, ଶୁଭ ରୂପ ଓ ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ତୁମ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ପୂରଣ କରିବେ, ମାଧବ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବରଦାନରେ ତୁମେ ସାଧନ କରିବ; ଏହାକୁ କେବେ ଅଲ୍ପମାନେ ବି ଅବମାନ କରିବ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପୂଜିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରିବେ। ମଣିଷମାନେ ତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବେ; ହେ ଦେବେଶ, ତୁମ ଓ ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବ। ସେମାନେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଓ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ; ଏବଂ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ, ମଣିଷମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜିବେ। ନିଜ ଇଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ସେମାନେ ସଦା ତୁମକୁ ପୂଜିବେ, ହରି; ମୂର୍ତ୍ତି, ନୈ୵େଦ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ। ସେମାନେ ବେଦରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ତୁମର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତୁମକୁ ପୂଜିବେ; ମଧୁସୂଦନ, ତୁମର ମହିମା ଭୂମି ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବ୍ୟାପି ରହିବ। ଏହିପରି ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବେ। ଏଭଳି ଦେବୀ ଆକାଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ବରଦାନ ଦେଇ ନିର୍ବାଣ ହେଲେ। ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିଲା, ସେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ କଲେ। ତାପରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର ଓ ଋଷିମାନେ ଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ପରିଚାରକମାନେ ସହ ବୈକୁଠକୁ ଚାଲିଗଲେ। ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭରିତ ଚିତ୍ତରେ ନିଜ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ, ଏବଂ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ସଫଳତାରେ ନିଜ ନିଜ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।