ଏକ ଦିନ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିକାରୀ, ଧନୁଷ ହାତରେ ଧରି, ଏକ କନ୍ଦା ଶୁଅକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା। ଶୁଅ ବହୁତ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଶରୀର କମ୍ପି କମ୍ପି, ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଥିବା ଦେହ ନେଇ, ଶିକାରୀଠାରୁ ପଳାଇ ଏକ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରଦେଶକୁ ଆସିଗଲା। ଋଷି ଅତି ଦୟାର୍ଦ୍ର ହୋଇ, ଏହି ଦୁଃଖିତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖି ବହୁତ ଦୟା ଭାବିଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ଶୁଅ ତାଙ୍କ ସମ୍ନାରେ ଆସିଲା, ତାଙ୍କ ଦେହ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିଲା, ଋଷି ସତ୍ୟବ୍ରତ ତାଙ୍କର ଦୟା ଭାବରେ ଅତି କମ୍ପିତ ହେଲେ, ଏବଂ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ ଭାବରେ ସାରସ୍ବତ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଦେଲେ। ଏହି ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବେ କେବେ ଜଣା ଯା କି ଶୁଣା ଯାଇନଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କ ମୁଁହରେ ଆସିଥିଲା; ଋଷି ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଦୁଃଖରେ ବିମଢ଼ ହୋଇ, ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ। ଏପରେ ଶୁଅ ଆଶ୍ରମ ଭିତରକୁ ଗସ୍ତି କରି, ଏକ ଜଙ୍ଗଲ ଝାଡ଼ ଭିତରେ ଲୁଚିଗଲା; ଏହି ଶୁଅର ଚାଳ ଅନ୍ୟ କେହି ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ମନ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ବାଣର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଶରୀର କମ୍ପି କମ୍ପି ରହିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ନିଷାଦ ରାଜା ଅତି ଉତ୍ସାହିତ ଶରୀର ନେଇ, ଧନୁଷ ତାଣି ଧରି, ଶୁଅକୁ ଖୋଜି ଆଶ୍ରମ ଚାରିପାଖରେ ଆସିଗଲେ। ଋଷି ସତ୍ୟବ୍ରତ କୁଶ ଶୟନରେ ବସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଶିକାରୀ ତାଙ୍କ ସମ୍ନାରେ ଗଲେ, ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରି, ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଅ କେଉଁଠି ଗଲା?” ଏହି ଶିକାରୀ କହିଲେ—“ମୁଁ ତୁମର ସତ୍ୟବ୍ରତ ନାମର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଜାଣିଛି, ତେଣୁ ଆଜି ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି। ମୋ ପରିବାର ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବରେ ବିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ, ଶୁଅ ମୋ ଜୀବିକା ଅଟୁଟ ରହିବା ଉପାୟ; ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ମୁଁ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଛି। ଏହି ଜୀବିକା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ମୋ ପରିବାରକୁ ଯେପରି ହେଉ, ଉପାୟ କରି ଜୀବନ ଦେବାକୁ ପଡିବ।” “ତୁମେ ଆଜି ସତ୍ୟ କହ; ମୋର ନିର୍ଭର ଲୋକ ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବରେ ଦୁଃଖିତ। ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ଶୁଅ କେଉଁଠି ଅଛି? ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ଶୀଘ୍ର କହ।” ଏପରେ ଋଷି ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡିଲେ—“ମୋର ସତ୍ୟବ୍ରତ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଆଜି ଭଙ୍ଗ ହେଉନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ କହିବି ଯେ, ଶୁଅ ଦେଖିନାହିଁ—ଏହି କଥାର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ? ଶୁଅ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସିଛି—ମୁଁ ଏହି ଦିନ କିପରି ସତ୍ୟ କି କିଅସତ୍ୟ କହିପାରିବି? ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବରେ ଦୁଃଖିତ; ଶୁଅକୁ ଦେଖିଲେ ଏହାକୁ ମାରିଦେବ।” “ଯେଉଁ ସତ୍ୟ ରେ ହିଂସା ଅଛି, ସେ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ; ଦୟା ଯଦି ଅସତ୍ୟ ହେଉଥିବା ସତ୍ୟ ହୋଇଯାଏ। ଲୋକଙ୍କର ଉପକାର ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠି ସତ୍ୟ ଅଛି, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।” “ଏଉଁ ଦୁଇ ଲୋକଙ୍କର ଉପକାର କିପରି ହେବ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଲାଭ ବିପରୀତ? କ’ଣ ଉତ୍ତର ଦିଅଯାଏ, ଅସତ୍ୟ ଛଡ଼ା? ଏହିପରି ଧର୍ମ ଦ୍ୱନ୍ଦରେ ଋଷି ଏକ ଉଚିତ ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।” ଏହି ସମୟରେ, ଶୁଅକୁ ଦୟାର୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଦେଖି, ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ, ନିଜ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା। ଦେବୀଙ୍କ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସହିତ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା; ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଭଳି, ସତ୍ୟବ୍ରତ ଏକ କବି ଭଳି ଭାଲମୀକି ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଏପରେ ଦ୍ୱିଜ ସତ୍ୟକାମ, ନ୍ୟାୟବାନ ଏବଂ ଦୟାର୍ଦ୍ର, ଶିକାରୀ ସମ୍ନାରେ ଏକ କବିତା କହିଲେ—“ଯିଏ ଦେଖିଥାଏ ସେ କହିନଥାଏ, ଯିଏ କହିଥାଏ ସେ ଦେଖିନଥାଏ; ଶିକାରୀ, ତୁମେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲାଗିଛ; ଏପରି ଆଗାଗି ପ୍ରଶ୍ନ କାହିଁକି?” ଏପରେ ଶିକାରୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଶୁଅ ପାଇଁ ଆଶା ଛାଡ଼ି, ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଋଷି ସତ୍ୟବ୍ରତ, ପ୍ରଚେତସ ପୁତ୍ର ଭଳି ଏକ ଦ୍ୱିଜ କବି ଭାବେ ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦେବୀଙ୍କ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସତ୍ୟବ୍ରତ ଏହି ଭୂମିରେ ବହୁତ ଖ୍ୟାତି ଲାଗିଲେ। ପ୍ରତି ଉତ୍ସବରେ, ଦ୍ୱିଜଗଣ ସତ୍ୟବ୍ରତଙ୍କ ବିଭବ ଗାନ କରନ୍ତି; ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ କଥାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଘର ଏବଂ ଆଶ୍ରମକୁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ; ଯିଏ ଏକଥିରେ ତ୍ୟାଗିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ସହିତ ଘରକୁ ଆଣିଦିଆଗଲେ। ତେଣୁ, ରାଜା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ, ଆଦି ଶକ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ, ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା ଓ ସେବା କରିବା ଉଚିତ। ବଡ଼ ରାଜା, ଦେବୀଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ବେଦ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କର; ଏହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଯିଏ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ, ପୂଜା, ଧ୍ୟାନ, ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦିଆନ୍ତି; ଏହିପରି ଦେବୀ ପ୍ରୟୋଜନ ପୂରଣ କରିବାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଦା ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହିପରି ଫଳ ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ଲୋକ ରୋଗ, ଦୁଃଖ, ଭୋକ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଧୋଖାରେ ଦୁଃଖିତ। ଏହିପରି ଯେଉଁମାନେ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ଦୁଃଖିତ, ଅଜ୍ଞ, ଅନୁଚିତ କାମ କରୁଥିବା, ନିମ୍ନ, ଅସକ୍ତ, ଅତି ଦୁଃଖିତ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ଅପମାନିତ। ଏପରି ଯେଉଁମାନେ ଧନୀ, ପୁତ୍ର ଓ ନତି ଅଧିକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶରୀର, ଏହି ଭୂମିରେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା, ବେଦ ଅଭ୍ୟସ କରୁଥିବା। ଏହିପରି ରାଜା ଶ୍ରୀରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ଭୀର, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିବା, ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିନଥିବା, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ଚିହ୍ନିତ। ବିବେକୀ ଲୋକ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଭିନ୍ନତା ଓ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ; ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା, ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥିବା, ଏହି ଲୋକଙ୍କ ପୂଜାରେ ଅସ୍ଥିତ। ଏହିପରି, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଅମ୍ବିକା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ଭୂମିରେ ସୁଖ ଦିଅନ୍ତି; ଏହି ନିଶ୍ଚିତ। ଵ୍ୟାସ କହିଲେ: ରାଜା, ଏହି ଋଷିମାନଙ୍କ ଏକତ୍ରିତ ସଭାରେ ମୁଁ ଲୋମଶ ମୁଁହରୁ ଦେବୀଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହିମା ଶୁଣିଥିଲି। ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ରାଜା, ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରେମ ଭରା ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।