ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୁଣିଲେ—ଏହି ନବରାତ୍ରି ଯଜ୍ଞ ସମସ୍ତ ଶୁଭ କର୍ମରୁ ଅଧିକ ଫଳଦାୟକ, ଏହା ଅଧିକ ଫଳ ଦେଇ ଲୋକଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଛି। କଳିଯୁଗରେ ଅପବିତ୍ର ହୃଦୟ, ପାପରେ ଲିନ, ମିଥ୍ୟା ମୋହିତ, ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଉଥିବା, ବେଦକୁ ଉପେକ୍ଷା କରୁଥିବା, ହିଂସାରେ ଆସକ୍ତ, ନାସ୍ତିକତାରେ ଚାଲିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନବରାତ୍ରି ଯଜ୍ଞରେ ପବିତ୍ର ହେବାର ସୁଯୋଗ ପାନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଜନାନୀ ଓ ଧନ ଲୋଭ କରୁଥିବା, ଅନେକ ପାପରେ ଲିନ, ଗୋ, ଦେବତା, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ନଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଫଳ ଦୃଢ ତପସ୍ୟା, ବ୍ରତ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଦାନ, ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ଓ ପାଠ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ପାଇଥାନ୍ତି, ସେଇ ଫଳ ଏହି ନବରାତ୍ରି ଯଜ୍ଞରେ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଗଙ୍ଗା, ଗୟା, କାଶୀ, ନୈମିଷ, ମଥୁରା, ପୁଷ୍କର, ବଦରୀବନ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ପରି ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର କରିପାରି ନାହିଁ। ଏହିପରି ଦେବୀ ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ ଭାବରେ ଗଣ୍ୟ। ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କନ୍ୟାରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାବେଳେ, ଏଠି ମହାଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦେବୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବା ପାଇଁ, ଏହି ଶ୍ରୀଭାଗବତ ପୁସ୍ତକ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କ ମାର୍ଗ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତିସହିତ ଦେବୀ ଭାଗବତର ଏକ ପଦ କିମ୍ବା ଅର୍ଧପଦ ଦିନୋଦିନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି; ଏହା ଶୁଣିଲେ ମାନବ ଭୟଙ୍କର ବିପଦ, ମହାମାରୀ, ଓ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଘଟନାରୁ ମୁକ୍ତି ପାନ୍ତି। ବାଲଗ୍ରହ, ଭୂତ, ପିଶାଚ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଭୟ ମଧ୍ୟ ଦେବୀ ଭାଗବତ ଶୁଣିଲେ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତିସହିତ ଏହି ଦେବୀ ଭାଗବତ ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ଓ ମୋକ୍ଷ ଲଭ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରୀଭାଗବତ ପୁସ୍ତକ ଶୁଣିଲେ, ବସୁଦେବ, ଯିଏ ପ୍ରସେନାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଗଲେ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତିସହିତ ଏହି ପବିତ୍ର ଭାଗବତୀ କଥା ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଠନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଲଭ୍ୟ କରନ୍ତି; ନିଷ୍ପୁତ୍ର ଲୋକ ପୁତ୍ର ପାନ୍ତି, ଦରିଦ୍ର ଧନୀ ହୁଅନ୍ତି, ରୋଗୀ ନିରୋଗ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜନନୀ ପୁତ୍ର ନାହିଁ, କିମ୍ବା କେବଳ କନ୍ୟା ଅଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ପୁତ୍ର ମୃତ, ସେ ଦେବୀ ଭାଗବତ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପୁତ୍ର ପାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଘରରେ ଦିନୋଦିନ ଶ୍ରୀଭାଗବତ ପୁସ୍ତକର ପୂଜା ହୁଏ, ସେଉଁଠି ଘର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ହୋଇଯାଏ, ଗୃହବାସୀମାନଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, କିମ୍ବା ନବମୀ ଦିନରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଏହି ପଠ କିମ୍ବା ଶୁଣିଲେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ପଠ କଲେ ବେଦଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହୁଅନ୍ତି; କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାନ୍ତି; ବୈଶ୍ୟ ଧନୀ ହୁଅନ୍ତି; ଶୂଦ୍ର ଶୁଣିଲେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଅନ୍ତି। ଏବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ବସୁଦେବ କିପରି ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଲଭିଲେ? ପ୍ରସେନା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ କେଉଁଠି ଗଲା, ଏବଂ କେଉଁପରି ଖୋଜା ହେଲା? ଏହି ବିଷୟରେ ବସୁଦେବ କିପରି ଦେବୀ ଭାଗବତ ଶୁଣିଲେ, କିପରି ଏହା ଶୁଣିବା ଆବଶ୍ୟକ ହେଲା? ବିଦ୍ୱାନ ସୂତ, ଆମକୁ ଏହି କଥା କହ। ସୂତ କହିଲେ: ବୋଜ ବଂଶର ସତ୍ରାଜିତ, ଦ୍ୱାରାବତୀରେ ସୁଖରେ ବସୁଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତ ଓ ମିତ୍ର ଥିଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଲୋକ ଦେଖାଇଲେ। ଏହିପରି ସତ୍ରାଜିତ ଦେଖି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଦାନ କଲେ; ଏହି ମଣି ଗଳାରେ ପିନ୍ଧି ସତ୍ରାଜିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆସିଲେ। ସହରର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଶିଷ୍ଟ ଚମକରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭାବି ଦେବାଳୟରେ ବସିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯାଇ କହିଲେ: "ପ୍ରଭୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି।" କୃଷ୍ଣ ଏହା ଶୁଣି ହସି କହିଲେ: "ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣିର ଚମକରେ ଆସୁଥିବା ସତ୍ରାଜିତ।" ତାପରେ, ସତ୍ରାଜିତ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ସମ୍ମାନ ଦେଇ ମଣିକୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଲେ। ଯେଉଁଠି ଏହି ମଣି ରହିଥାଏ, ସେଉଁଠି କେବେ ରୋଗ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, କିମ୍ବା ବିପଦ ରହେନାହିଁ; ଏହି ମଣି ପ୍ରତିଦିନ ଆଠ ମାପ ଶୁଣା ଉତ୍ପାଦନ କରେ। ଏକ ଦିନ, ସତ୍ରାଜିତଙ୍କ ଭାଇ ପ୍ରସେନା ମଣି ଗଳାରେ ପିନ୍ଧି, ନିଜ ସିନ୍ଧୁ ଘୋଡାରେ ଚଢ଼ି ତୁରନ୍ତ ଚଳିଗଲେ। ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶିକାର ପାଇଁ ଗଲେ; ସେଠି ଜଙ୍ଗଲର ରାଜା ସିଂହ ତାଙ୍କୁ ଘୋଡାସହ ମାରିଦେଲେ ଓ ମଣିକୁ ନେଇଗଲେ। ତାପରେ, ମାଝି ଭାଲୁ ରାଜା ଜାମ୍ବବାନ୍, ସିଂହ ଗଳାରେ ମଣି ଦେଖି, ଗୁଫା ଦ୍ୱାରରେ ସିଂହକୁ ମାରିଦେଲେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ମଣିକୁ ନେଇଗଲେ। ତାପରେ ଜାମ୍ବବାନ୍ ଏହି ମଣି ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଦେଇଦେଲେ; ଶିଶୁ ଏହି ଚମକୁଥିବା ମଣି ପାଇଁ ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କଲା। ପ୍ରସେନା ଫେରିଲେ ନାହିଁ, ଦେଖି ସତ୍ରାଜିତ ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ: "କିଏ ପ୍ରସେନାକୁ ମଣି ଲୋଭରେ ମାରିଦେଲା, ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ।" ସହରରେ ଏକ ଅଫବାହ ଚାଲିଗଲା: "ପ୍ରସେନାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କୃଷ୍ଣ ମଣି ଲୋଭରେ ମାରିଦେଲେ।" କୃଷ୍ଣ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ନିଜ ମାନ ଦୂଷିତ ହେବାର ଦୁଃଖରେ, ଏହି ଅପବାଦ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସହରବାସୀମାନେ ସହିତ ରାସ୍ତା ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ନିକଳିପଡ଼ିଲେ। ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ, କୃଷ୍ଣ ପ୍ରସେନାକୁ ଶିଂହ ଦ୍ୱାରା ହତ ଦେଖିଲେ; ରକ୍ତ ଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି, ଶିଂହକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଗୁଫା ଦ୍ୱାରରେ ମୃତ ଶିଂହକୁ ଦେଖିଲେ; ଦୟାବଶତାରେ ସହରବାସୀମାନେକୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ଏଠି ରୁହ, ମୁଁ ଗୁଫାକୁ ଯାଇ ଚୋର ଠାରୁ ମଣି ଆଣିବି।