ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ରୁଦ୍ର, ଉମାଙ୍କର ପତି, ସଂହାର କରନ୍ତି—ଏହି କ୍ରମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କିନ୍ତୁ, ଏହି କଥା କେବଳ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ହେ ଦେବୀ, ଆମେ କିଛି କରିପାରିବା କେବଳ ତୁମ ଇଚ୍ଛାରେ; ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମର୍ଥ ହେଉଛୁ, ହେ ଅଜନ୍ମା। ହେ ପାର୍ବତୀ, ପୃଥିବୀ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରେ ନାହିଁ; ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କିଛି ଉପରି ଅଟୁଟ ରହିଛି। ହେ ଦେବୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକିତ ହୁଏ। ତୁମେ ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଅନ୍ନଗ୍ରହ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ତୁମ ଆଲୋକ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି। ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ, ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱର, ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିଛି; ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ, ଅନନ୍ତ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନନ୍ତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଏକା ଅନନ୍ତ, ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରକୃତି। ହେ ଭବାନୀ, ଯଦି ତୁମେ ପୁରାତନ ପୁରୁଷ ପ୍ରତି କୃପା କରିବା, ତେବେ ମୁଁ ଜାଣିପାରିବି ଯେ ମୁଁ ସଦା ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଅଛି। ନାହିଁ ହେଲେ, ମୁଁ, ଆଦିହୀନ ଏବଂ କର୍ମହୀନ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ଭାବେ ଅନ୍ଧକାରରେ ରହିବି, କେବଳ ପ୍ରକୃତି ଭାବେ। ତୁମେ ଜ୍ଞାନ ଅଟୁଟ ମାନବମାନେ ପାଇଁ; ତୁମେ ଶକ୍ତି ସମର୍ଥମାନେ ପାଇଁ। ତୁମେ ଖ୍ୟାତି, ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଶ୍ରୀ, ତୃପ୍ତି; ମୋକ୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଏବଂ ବିରାଗର ଅସ୍ତିତ୍ୱ। ତୁମେ ଗାୟତ୍ରୀ, ବେଦର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶ; ତୁମେ ସ୍ଵାହା, ସ୍ଵଧା, ମଙ୍ଗଳମୟା, ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅର୍ଦ୍ଧଅକ୍ଷର। ବେଦ ତୁମ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ପୁରାତନ ଦେବମାନେ ପୁନର୍ଜୀବିତ ହେବା ପାଇଁ। ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ କେବଳ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛ, ଜେଉଁମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ଅଲଗା ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିନାହାନ୍ତି। ଆତ୍ମାଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ଅଂଶ, ନିର୍ମଳ, ଆଦିହୀନ ଏବଂ ଅନନ୍ତ; ସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ ପରି। ଆତ୍ମା ଜାଣିଲେ ଯେ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମର, ତେବେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ତୁମେ ସମସ୍ତ କିଛି ଉତ୍ତଳନ କରିଯାଉଛ। ଅଭିନେତା ନିଜ ନାଟକ ଶେଷ କଲେ ଯେପରି, ତୁମେ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କଲେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଉତ୍ତଳନ କରୁଛ। ତୁମେ ଏକା ମୋ ଭ୍ରମର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାରକାରିଣୀ, ହେ ଅମ୍ବିକା; ମୁଁ ସଦା ତୁମ ନିକଟରେ ଦୁଃଖରେ ଆସିଛି। ଶେଷ ଦିନ, ରାଗ ଓ ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେବା ଦିନ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ହେ ଦେବୀ, ମହାଜ୍ଞାନ, ତୁମେ ଶୁଭ; ମୁଁ ତୁମ ପାଦ ପରେ ନମସ୍କାର କରେ। ସଦା ମୋତେ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଦିଅ; ଏହି ଦୁଃଖ ଭୟ ଦୂର କର। ଏପରେ, ହରା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଅର୍ପଣର ବିବରଣା ଆସିଲା। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ଜନାର୍ଦନ, ଏପରି କହି ଚୁପ ହେବା ପରେ, ଶଙ୍କର, ଶର୍ବ, ଦେବୀଙ୍କ ପାଖରେ ବିନୟରେ ଦଉଡ଼ି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଶିବ କହିଲେ: ଯଦି ହରି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ଅଂଶ, ପଦ୍ମଜ (ବ୍ରହ୍ମା) ମଧ୍ୟ ତୁମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତେବେ ମୁଁ କିଏ ନୁହେଁ ତୁମ ଦୟାରୁ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଲାଗିପାରିବି? ହେ ଶିବା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତିଆରି କରିବାରେ ଦକ୍ଷ। ତୁମେ ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଅଗ୍ନିର ଗୁଣ; ମା, ତୁମେ ପୁନି ଏହି ତତ୍ୱ ଓ ତାଙ୍କର ଉପକରଣ; ତୁମେ ବୁଦ୍ଧି, ମନ, ଅହମ୍। ଯେମାନେ ଅନ୍ୟଥା କହନ୍ତି, ଯେ ହରି, ହରା, ଅନ୍ୟମାନେ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସେମାନେ ଜାଣନାହାନ୍ତି। ତୁମେ ତିନି ରୂପରେ ସଦା ଚଳ-ଅଚଳ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛ। ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ତାଙ୍କର ଉପାଦାନ ଏବଂ ଗୁଣ ସହିତ ବିଶ୍ୱ ଅଛି। ତେବେ, ମା, ତୁମ ଶକ୍ତିର ଅଂଶ ନଥିଲେ କିପରି ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ? ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ, ଚଳ ଓ ଅଚଳ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ରୂପରେ କଳ୍ପିତ। ନିଜ ଲୀଳା ଏବଂ ଚମତ୍କାରି ରୂପରେ ତୁମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବିଲୟ କରିବା କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ। ମୁଁ, ହରି, ଏବଂ ପଦ୍ମଜ, ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ହେ ଅମ୍ବିକା, ତୁମ ପଦ୍ମ ପାଦର ଧୂଳି ପାଇଁ ପରେ ଏହି ଶକ୍ତି ମିଳେ। ତୁମ ମନ ଦୟାରେ ମୃଦୁ ନହେଲେ, ମୁଁ କିପରି ଅନ୍ଧକାରର ଗୁଣ ପାଇବି, ପଦ୍ମଜ ରାଗରୁ ଜନ୍ମ ନେବେ, ହରି ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ଅନୁଗୃହୀତ ହେବେ? ତୁମ ମନ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ନହେଲେ, ଏହି ବିଶ୍ୱ କିପରି ଏତେ ବିଭିନ୍ନ—ମନ୍ତ୍ରୀ, ରାଜା, ଦାସ, ଧନୀ, ଦରିଦ୍ର, ସମସ୍ତ ମିଶିଛନ୍ତି? ତୁମ ଗୁଣ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ସଂହାରରେ ସଦା ସମର୍ଥ; ତୁମେ ହରି, ହରା, ପଦ୍ମଜକୁ ତିନି ଲୋକର କାରଣ ଭାବରେ ତିଆରି କରୁଛ। ମୁଁ, ହରି, ପଦ୍ମଜ, ଦେବଲୋକରେ ଗମନ କରିଛି; କିଏ ନୂତନ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି? ତୁମେ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପାଳନ କରୁଛ, ହେ ଜଗତ୍ମାତା; ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚାହିଲେ ସଂହାର କରୁଛ; ତୁମେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମ ଗତି ଆମେ ଜାଣିନାହାଁ। ମା, ତୁମ ପଦ୍ମ ପାଦର ସେବା ଆମେ ଯୁବକ ଭକ୍ତ ଭାବରେ ମିଳିଯାଉ; ମାନବ ଦେହ କିମ୍ବା ତିନି ଲୋକର ଶାସନ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ପାଦ ଛାଡ଼ି କିଛି ଚାହିବି ନାହିଁ। ତୁମ ପାଦ ସମ୍ମୁଖରେ ନ ଥିଲେ, ମୁଁ ଯୁବା ହେଲେ ମଧ୍ୟ କିପରି ଆନନ୍ଦ ମିଳିପାରିବ? ମା, ମୋ ଖ୍ୟାତି ତିନି ଲୋକରେ ସଦା ନିର୍ମଳ ରହୁ; ଯୁବା ହେବା ପରେ ମୁଁ ତୁମ ପଦ୍ମ ପାଦକୁ ଜାଣିପାରିଛି, ଯାହା ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରକୁ ଦୂର କରେ। ଏଠାରେ ତୁମ ପଦ୍ମ ପାଦର ସେବା ଛାଡ଼ି କିଏ ଅନ୍ତରାୟ ହୀନ ରାଜ୍ୟ ଚାହିବ? ଏହି ଶ୍ରୀ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ତୁମ ପଦ୍ମ ପାଦ ନିକଟରେ ନ ଥିଲେ ଏହା ଏକ ଯୁଗ ପରି ଟିକିନାହିଁ। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଋଷିମାନେ, ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ତୁମ ପଦ୍ମ ପାଦର ଉପାସନା ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭ୍ରମିତ; ଶ୍ରୀରେ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ ହୁଏ। ଏହି ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତି ତପ, ନିଗ୍ରହ, ଧ୍ୟାନ, ବିଧିତ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଏତେ ନ ମିଳେ, ଯେତେ ତୁମ ପଦ୍ମ ପାଦର ଧୂଳିର ସେବାରେ ମିଳେ। ହେ ଦେବୀ, ଦୟା କର, ମୋପାଇଁ ଦୟା ଦେଉଛ; ଚମତ୍କାରି, ଶୁଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର କହ। ମୁଁ ଏହା ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଆନନ୍ଦ ମିଳିଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ମୁଁ ଏହା ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମରେ ପାଇଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ନବାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଚମକି ନାହିଁ। ମା, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଆଜି କହ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭବସାଗର ପାର କରିପାରିବି—ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର।