ଏହି ଚମତ୍କାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଭବ କଲୁ। ଦେବୀଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ ଆମେ ପାଇପାରିଛୁ—ଏହା ଆଗରୁ କରାଯାଇଥିବା ତପସ୍ୟାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ। ଏପରି ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ କେବଳ ପୂର୍ବ ଦିନର ଉଦ୍ୟମ ଓ ପୁଣ୍ୟରେ ହୁଏ; ନହେଲେ ଏପରି ଅନୁଗ୍ରହ କେଉଁଠି? ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ କର୍ମର ଧାରକ, ଦାନଶୀଳ ତପସ୍ବୀ, ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଆନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ରାଗୀ, ଅନ୍ୟ ଆସକ୍ତିମାନ୍ୟ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଇ ଦେବୀ—ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ପ୍ରକୃତି, ସେ ସର୍ବଦା ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ବରେ ଅଛନ୍ତି। ସେଇ ଦେବୀ ଉପରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଶୃଷ୍ଟି ଉନ୍ମୁଚିତ; ସେ ପରମାତ୍ମା ପାଇଁ ଏହି ଜଗତ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି। ପୁରୁଷ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦୃଶ୍ୟ; ଦେବୀ ସେଠାରେ କାରଣ, ମାୟା, ଶାସିନୀ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟୀ। ମୁଁ କିଏ? ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ରମ୍ଭା ଭଳି ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ କିଏ? ଆମେ କେଭଳ ତାଙ୍କର ଏକ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ହେଉନାହିଁ। ଏହି ସେଇ ମହିଳା ଯାହାକୁ ମୁଁ ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଥିଲି, ଶିଶୁ ରୂପେ ମୋତେ ଆନନ୍ଦରେ ଝୁଲାଇଥିଲେ। ବଟବୃକ୍ଷ ପତ୍ର ଉପରେ ଶୋଇ ଥିବା ଦେବୀ, ମଜବୁତ ଏବଂ ନିଶ୍ଚଳ ଶଯ୍ୟାରେ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠି ହାତରେ ଧରି ତାହାକୁ ପଦ୍ମସଦୃଶ ମୁଁହରେ ରଖି କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିଲେ। ଶିଶୁ ସ୍ୱଭାବର ଅନେକ କ୍ରୀଡ଼ା, ଚେଷ୍ଟା ଓ ହାସିରେ ଦେବୀ ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ ଥିଲେ; ସେଇ କ୍ଷଣ ଏବେ ମୋ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେପରି ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ନିଶ୍ଚୟ, ସେ ଆମର ମାଆ; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ପୂର୍ବ ଅନୁଭୂତି କହିବି, କାରଣ ଏହି ସ୍ମୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ଏଠିଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଦେବୀ ସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏପରି କଥା କହି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଜନାର୍ଦନ, ପୁନି କହିଲେ—"ଆସ, ଆମେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ, ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରିବା। ଏହି ମହାମାୟା, ଵରଦାୟିନୀ ଦେବୀ, ନିଶ୍ଚୟ ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବେ; ଭୟ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଯାଇ ସ୍ତୁତି କରିବା। ଯଦି ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ସେବକମାନେ ଆମକୁ ବାରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ସେଠି ରୁହି, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା।" ହରିଙ୍କ ଏହି କଥାରେ ଆମେ ଦୁଇଁଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଲୁ। ତିନିଜଣେ 'ଓଁ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ଚାରିଅଟ୍ରୁ ତଳକୁ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଅବତରିଲୁ, ବାହାରି ଦ୍ୱାର ଉପରେ ଗଲୁ, ଏବଂ ମନରେ ଅଳ୍ପ ଭୟ ଅନୁଭବ କଲୁ। ସେତେବେଳେ, ଦେବୀ ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି, ହସିଲେ ଓ ତିନିଜଣଙ୍କୁ ମହିଳା ରୂପ ଦେଇଦେଲେ। ଆମେ ତିନିଜଣେ ଯୁବତୀ ଭାବେ, ସୁନ୍ଦର ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ସନ୍ନିଧିକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ। ଦେବୀ ଆମକୁ ନାରୀ ରୂପରେ ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ନିକଟେ ଦେଖି, ମମତାମୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଲେ; ତାଙ୍କ ଦେହ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଦୟାମୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆମକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ। ଆମେ ତିନିଜଣେ ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏକାପରେ ଏକ ଚାହି, ଅଳଙ୍କାର ଶୋଭିତ ଯୁବତୀ ଭାବେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲୁ। ଆମେ ତିନିଜଣେ ଦେବୀଙ୍କ ପାଦପୀଠ ଦେଖିଲୁ, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଓ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଚମକୁଥିଲା। ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ସଖୀମାନେ ଥିଲେ—କିଛି ଲାଲ୍ ପୋଷାକରେ, କିଛି ନୀଳ ଓ କିଛି ହଳଦୀର ଶୁଭ୍ର ଅଂସବସ୍ତ୍ରରେ। ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଶୋଭାମୟ ଦେହ ଓ ଅନେକ ଅଳଙ୍କାର ଓ ପୋଷାକରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୂତୀ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେମାନେ ସେବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍। କିଛି ମହିଳା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, କିଛି ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କିଛି ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରୁଥିଲେ; କିଛି ହର୍ଷରେ ବୀଣା, ବାଂଶୀ, ଓ ବାୟୁବାଦ୍ୟ ରେ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ନାରଦ, ତୁମେ ଶୁଣ; ଏଠାରେ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ: ଦେବୀଙ୍କ ପଦ୍ମପାଦର ଦର୍ପଣ ସଦୃଶ ପୃଷ୍ଠଭାଗରେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ, ମୁଁ, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଯମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଵରୁଣ, ଚନ୍ଦ୍ର, ତ୍ୱଷ୍ଟା, କୁବେର, ଇନ୍ଦ୍ର, ପର୍ବତ, ସାଗର, ନଦୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିଲି। ଏହିପରି ଭାବେ ଭିନ୍ନ ଦେବତା, ଅପ୍ସରା, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ, କିନ୍ନର, ଉରଗ, ଶେଷ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ—ଏହି ସବୁ ଦେବୀଙ୍କ ନଖମଝିରେ ସମାବିଷ୍ଟ ଦେଖିଲି। ଜଳର ପଦ୍ମପାତ୍ର ଉପରେ ମୁଁ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା, ଶେଷ ଉପରେ ଶୟ୍ୟାଗତ ବିଷ୍ଣୁ, ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଦେବୀଙ୍କ ପଦ୍ମପାଦର ନଖ ଉପରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ବିରାଜିତ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲୁ, ଏବଂ ଏହି ମାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲୁ। ତା'ପରେ ଆମେ ଦେଖିଲୁ, ଶୁଭ୍ର ସଂସାର ଦ୍ୱୀପରେ ଶତବର୍ଷ ଧରି ଆନନ୍ଦ ଓ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲୁ। ସେଠାରେ ଦେବୀମାନେ ଅନେକ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଓ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଆମକୁ ସଖୀଭାବେ ମନେ କରିଥିଲେ। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ମନସ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲୁ। ଏକଦା, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଯୁବତୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଶ୍ରୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେ କହିଲେ: "ଦେବୀ, ପ୍ରକୃତି, ସୃଷ୍ଟିକାରିଣୀ, ତୁମକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର। ମଙ୍ଗଳମୟୀ, କାମଦାୟିନୀ, ବୃଦ୍ଧି ଓ ସିଦ୍ଧିର ଦାତ୍ରୀ, ତୁମକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର। ତୁମେ ସତ୍-ଚିତ୍-ଆନନ୍ଦ ମୟୀ, ସଂସାର ଅରଣ୍ୟରେ ଅବିରାମ ତୁମେ; ପଞ୍ଚକୃତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକାରିଣୀ, ଲୋକେଶ୍ୱରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଧାମର ରୂପା, ଅଚଳ, ଅର୍ଧାକ୍ଷର ସ୍ୱରୂପା, ହୃଲ୍ଲେଖା, ତୁମକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର।" ଏପରି ଭାବେ ଦେବୀଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ, ତାଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ଦୟାର ଅନୁଭୂତିରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବ ଏହି ଅପୂର୍ବ ଅନୁଭୂତି ଲାଭ କଲେ।