ସେ ମୋତେ କହିଲେ, "ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ପ୍ରମତିଙ୍କ ପୁତ୍ର। ମୁଁ ରୁରୁ, ଏକ ସର୍ପ; ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣୀ ଶୁଣ।" ତାହାପରେ ସେ କହିଲେ, "ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅହିଂସା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଜେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ଦୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।" ସେଉଁଠି କହିଲେ, "ଯଜ୍ଞ ବ୍ୟତୀତ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହିଂସା କୌଣସି ରୂପେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।" ତା’ପରେ ସୂତ କହିଲେ: ସର୍ପ ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୁରୁ ହେଲେ। ଶାପ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଓ ହିଂସା ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ଝିଅଟିକୁ ବିବାହ କଲେ; ଯିଏ ପୂର୍ବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ସେ ପୁନଃ ଜୀବନ ପାଇଲେ। ସେ ଏହା ମନେ ପକାଇଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ସର୍ପଙ୍କ ହତ୍ୟା ଓ ଶତ୍ରୁତା ହେଇଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏହି ଶତ୍ରୁତା ତ୍ୟାଗ କରି ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛ। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ନେଇ କୌଣସି କ୍ରୋଧ ନଥିଲା; ତାଙ୍କ ବାପା ଆକାଶରେ, ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ ବିନା, ଦେହ ଛାଡ଼ିଥିଲେ। ରାଜନ୍, ତୁମେ ସର୍ପମାନେ ହତ୍ୟା କରି ତାଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦିଅ; ସେ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ବିଷୟରେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, କାରଣ ସେ ବଞ୍ଚିଥିବାବେଳେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ତୁମେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିନାହଅ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ବାପାଙ୍କ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ରହିବ। ଏହି କାମ ପାଇଁ ଅମ୍ବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଯଜ୍ଞ କର, ରାଜନ୍। ବଡ଼ ରାଜା, ତୁମ ବାପାଙ୍କ ଶତ୍ରୁତାକୁ ମନେ ପକାଇ ନଗ୍ନ ଯଜ୍ଞ କର। ସୂତ କହିଲେ: ଏହି ସବୁ ଶୁଣି ରାଜା ଜନମେଜୟ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଶ୍ରୁ ବହିଲା। ସେ କହିଲେ, "ମୋ ଧୃତି କେତେ ଦୁର୍ବଳ! ମୁଁ ଅନବସ୍ଥାରେ କାମ କରିଛି—ଏ ମୋର ଲଜ୍ଜା।" "ମୋ ବାପା ଯିଏ ସର୍ପଦ୍ବାରା ଦୁଃଖ ପାଇ ଭୟଙ୍କର ଅବସ୍ଥାରେ ଅନ୍ତିମ ଗତି ପାଇଥିଲେ, ଆଜି ମୁଁ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରି ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବି।" ରାଜା ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, "ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଦହୁଛି, ମୁଁ ସର୍ପମାନେକୁ ନିଶ୍ଚୟ ହତ୍ୟା କରିବି।" ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କ ସର୍ବ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ଡାକି କହିଲେ, "ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଉପକରଣ ସଜାନ୍ତୁ। ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଶୁଭ୍ର ଭୂମି ଚିହ୍ନଟ କରି, ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରନ୍ତୁ।" "ସେଠାରେ ଶତସ୍ତମ୍ଭ ଶୋଭାମୟ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରାଯାଉ। ମୋର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଆଜି ଯଜ୍ଞ ବେଦୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।" "ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିଶାଳ ସର୍ପସତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ; ସେଠାରେ ତକ୍ଷକ ହେବେ ବଳିପଶୁ, ଏବଂ ମହାମୁନି ଉତ୍ତଙ୍କ ହେବେ ଅଧ୍ଵର୍ୟୁ।" "ସମସ୍ତ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଶୀଘ୍ର ଡାକ।" ସୂତ କହିଲେ: ତା’ପରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଉପକରଣ ଓ ବିଶାଳ ବେଦୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ସର୍ପମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ତକ୍ଷକ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ରକ୍ଷା କର!" ଭୟଭୀତ ତକ୍ଷକଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଶ୍ୱାସ ଦେଇ ତାଙ୍କ ସ୍ୱସ୍ଥାନରେ ବସାଇଲେ। ସେ କହିଲେ, "ନିର୍ଭୟ ହ, ସର୍ପ।" ମୁନି ଜାଣିଲେ ଯେ ତକ୍ଷକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, ଏହିପରି ଆଶ୍ୱାସ ଦେଇଲେ। ଉତ୍ତଙ୍କ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ତକ୍ଷକ ଯାୟାବରା ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ମୁନିଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇଲେ। ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ନ୍ୟାୟପରାୟଣ ମୁନି, ଯାର ନାମ ଆସ୍ତୀକ, ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ଶିଶୁ ରୂପେ ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମ୍ମାନ କଲେ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଆଦର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି କହିଲେ, "ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ମାଗ।" ଆସ୍ତୀକ କହିଲେ, "ଏହି ମହାଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ ହେଉ।" ରାଜା ଦିଆ ଶବ୍ଦରେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ, ପୁନଃ ପୁନଃ ଅନୁରୋଧ ପାଇଁ, ସର୍ପ ହୋମ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ବୈଶମ୍ପାୟନ ଭାରତ କଥା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ପାଠ କଲେ। ତଥାପି ଏହି ସବୁ ଶୁଣି ରାଜା ଚିତ୍ତ ଶାନ୍ତି ନ ପାଇଲେ; ସେ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ମୁଁ କିପରି ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବି?" "ମୋ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀବ୍ର ଇଚ୍ଛାରେ ଦହୁଛି; କି କରିବି? ମୋ ଦୁଃଖୀ ବାପା ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲେ।" "ଧନ୍ୟବାଦ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ଉତ୍ତମ—ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଘରେ ନିଯୁକ୍ତ ଭାଗ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ।" "ମୋ ବାପା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିନଥିଲେ; ସେ ଆକାଶରେ ଅସାହାୟ ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ହେ ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର, ସେ କିପରି ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବେ?" "ମୋ ବାପା, ଯିଏ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେ ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱର୍ଗକୁ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ?" ସୂତ କହିଲେ: ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ବ୍ୟାସ, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସଭାରେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁରାତନ, ଗୁପ୍ତ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ପୁରାଣ, ଭାଗବତ ନାମକ, ଅନେକ କଥା ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଘଟଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଣାଇବି।" "ମୁଁ ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ମୋ ପୁତ୍ର ଶୁକଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇଥିଲି; ଏବେ, ରାଜା, ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ତୁମକୁ ଶୁଣାଇବି।" "ଏହା ଶୁଣିଲେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ—ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏହା ସଦା ମଙ୍ଗଳ ଓ ସଉଭାଗ୍ୟ ଦେଉଛି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର।" ଏତେବେଳେ ଜନମେଜୟ ପଚାରିଲେ, "ଏହି ଆସ୍ତୀକ କିଏଙ୍କ ପୁତ୍ର? ସେ କାହିଁକି ଏହି ଯଜ୍ଞ ବାଧାଇଲେ? ସର୍ପମାନେକୁ ବଞ୍ଚାଇବାର ଅଭିପ୍ରାୟ କ’ଣ?" "ଏହି କଥା ଏକାନ୍ତରେ ଶୁଣାଇଦିଅ, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହ।" ତେବେ ବ୍ୟାସ କହିଲେ, "ଯେ ମୁନି ଜରତ୍କାରୁ, ସେ ଶାନ୍ତିପ୍ରିୟ ଥିଲେ, ଘୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ; ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେକୁ ଏକ ଗଡ଼ିଆ ଗହ୍ବରରେ ଲଟକିଥିବା ଦେଖିଲେ।" ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ତୁମେ ବିବାହ କର; ନହେଲେ ଆମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ପାଇବୁନାହିଁ। ଯଦି ତୁମେ ନୀତିମାନ ପୁତ୍ର ପାଇବ, ଆମେ ଶୋକମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବୁ।" ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଯେତେବେଳେ ମୋତେ ସମାନ ଏବଂ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ବିବାହିତା ମିଳିବେ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ନିଜେ ଚୟନ କରିବି, ତେବେ ଘୃହସ୍ଥାଶ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିବି।