ତକ୍ଷକ ନାମକ ସର୍ପ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ସେଇ ସର୍ପ ଯେଉଁଥିରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦଂଶନ କରିବି। ତୁମେ ଫେରିଯାଅ, ମୋ ଦଂଶିତ ଜଣେକୁ ଚିକିତ୍ସା କରିବାରେ ତୁମେ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।" କିନ୍ତୁ କଶ୍ୟପ କହିଲେ, "ହେ ସର୍ପ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପ ପ୍ରାପ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ତୁମେ ଦଂଶନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିଦେବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ତେବେ ତକ୍ଷକ କହିଲେ, "ଯଦି ମୋର ଦଂଶନ ପରେ ତୁମେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିପାରିବ, ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତେବେ ମୋ ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦେଖାଅ।" ତକ୍ଷକ କହିଲେ, "ଆଜି ମୁଁ ଏହି ବଟବୃକ୍ଷକୁ ମୋ ବିଷଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଦହିଦେବି।" କଶ୍ୟପ କହିଲେ, "ତୁମେ ଦଂଶନ କରିବା ବା ଦହିଦେବା ସତ୍ୱେ ମୁଁ ଏହାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିଦେବି, ହେ ସର୍ପଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ସୂତ କହିଲେ, ସର୍ପ ତାହାକୁ ଦଂଶନ କଲେ ଓ ସେ ବଟବୃକ୍ଷ ଏକାଦମେ ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହେଲା। ତକ୍ଷକ କହିଲେ, "ଏବେ ଏହାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କର, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।" କଶ୍ୟପ ଦେଖିଲେ ଯେ ବଟବୃକ୍ଷ ସର୍ପଙ୍କ ବିଷରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଇଛି, ସେ ଭସ୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାଠା କରି କହିଲେ, "ଆଜି ମୋର ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦେଖ, ହେ ସର୍ପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ତୁମେ ଦେଖିପାରିବ, ମୁଁ ଏହି ବଟବୃକ୍ଷକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଇଦେବି।" ଏପରି କହି, କଶ୍ୟପ ମନ୍ତ୍ରପାଠିତ ଜଳ ନେଇ ଭସ୍ମ ଉପରେ ଛିଟାଇଲେ। ସେଇ ଜଳ ଛିଟାଇବା ସହିତ, ବଟବୃକ୍ଷ ପୁନଃ ପୂର୍ବବତ୍ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଜୀବନ୍ତ ହେଲା। ତକ୍ଷକ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅଚମ୍ବିତ ହେଲେ। ପଛରୁ ସର୍ପ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏପରି କଷ୍ଟ କାହିଁକି କରୁଛ, କହ, ତୁମେ କ’ଣ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ପୂରଣ କରିଦେବି।" କଶ୍ୟପ କହିଲେ, "ମୁଁ ଧନ ଆଶା କରିଥିଲି, ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ମୋର ଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରା ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ଘରରୁ ବାହାରିଥିଲି, ଯେତେବେଳେ ସର୍ପ ଶାପିତ ହେଲେ।" ତକ୍ଷକ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ରାଜାଙ୍କୁ ଯେତେ ଧନ ଚାହଁ, ନିଅ, ମୁଁ ଦେଇଦେବି। ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ, ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।" ସୂତ କହିଲେ, ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି କଶ୍ୟପ, ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିଲେ, ମନେ ମନେ ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, "ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?" "ଯଦି ଧନ ନେଇ ଘରକୁ ଫେରିଯାଏ, ଲୋକେ ମୋ ନାମକୁ ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଖ୍ୟାତି ହରାଇଦେବେ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ରାଜାଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇଦେଏ, ମୋର ଖ୍ୟାତି ଅଚଳ ରହିବ, ବହୁ ଧନ ମିଳିବ ଓ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରି ଉତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟ ମିଳିବ।" "ଖ୍ୟାତିକୁ ସବୁ ଦିନ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; ଖ୍ୟାତି ବିନା ଧନ ନିନ୍ଦିତ। ପୂର୍ବେ ରଘୁ ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେଇଥିଲେ, ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ ବହୁ ଦେଇଥିଲେ। ଏପରି ଦୁଃଖିତ ରାଜାକୁ କିପରି ଛାଡିଦେବି? ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ଆଜି ବଞ୍ଚାଇଦେଲେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ହେବ, ରାଜା ବିନା ଜନସମୂହର ନାଶ ନିଶ୍ଚିତ। ଯଦି ରାଜା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ତେବେ ଲୋକ ନାଶର ପାପ ମୋର ଉପରେ ଆସିବ, ଧନ ଲୋଭରେ ମୋର ନିନ୍ଦା ହେବ।" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, କଶ୍ୟପ ଧ୍ୟାନ କଲେ ଓ ବୁଝିଲେ ଯେ ରାଜାଙ୍କ ଆୟୁ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି। ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜାଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କଶ୍ୟପ ତକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଧନ ନେଇ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ ତକ୍ଷକ, କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଇ, ସପ୍ତମ ଦିନରେ ରାଜାଙ୍କୁ ମାରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଶୀଘ୍ର ନାଗସାହ୍ବୟ ନାମକ ସହରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଶୁଣିଲେ ଯେ ରାଜା ଏକ ରତ୍ନମୟ ମହଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଚେତନ ରକ୍ଷା ନିମିତ୍ତେ ମନ୍ତ୍ର, ଔଷଧ ଓ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅବହେଳା ବିନା ରକ୍ଷା କରାଯାଉଛି। ତେବେ ସର୍ପ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଯୋଗଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚିନ୍ତା କରିଲେ, "କିପରି ଏହି ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବି? କିପରି ଏହି ପାପୀ ରାଜା, ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଠକିପାରିବି?" "ପାଣ୍ଡବ ବଂଶରେ ଏପରି କିଏଁସି କରିନଥିଲେ, ଯିଏ ମୃତ ସର୍ପକୁ ଋଷିଙ୍କ ଗଳାରେ ରଖିଦେଇଥିଲେ। ସମୟର ଗତି ଜାଣି ରାଜା ଅପରାଧ କରିଛନ୍ତି; ସେ ମହଳରେ ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ଭିତରକୁ ଯାଇଛନ୍ତି।" "ଆଜି ରାଜା ଚିନ୍ତା ଛାଡି ମନେ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଠକିଦେଇଛନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପ ଅନୁସାରେ କିପରି ଏହାକୁ ଦହିପାରିବି? ସେ ଅବିବେକୀ ଜାଣିନାହାନ୍ତି ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ; ତେଣୁ ଆଜି ସେ ରକ୍ଷା କରି ମହଳ ଉପରେ ଅନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତେବେ ଅନେକ ଉପାୟ କଲେ ମଧ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନେକ ଚେଷ୍ଟାରେ ମୃତ୍ୟୁ ଟାଳିହେବ କି?" "ପାଣ୍ଡବ ବଂଶଜ ଏହି ରାଜା ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ଜାଣି, ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ରହି ଜୀବନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି। ରାଜା ସବୁବେଳେ ଦାନ ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ, ଏହାଦ୍ୱାରା ଆୟୁ ଦୀର୍ଘ ହୁଏ। ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ନ ହୁଏ, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଆଦି କରିଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳିବ; ନହେଲେ ନରକ।" "ଦ୍ୱିଜତିଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଥିବା ପାପ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଆସିବ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନଥିଲେ ଯେ ସଚେତନ କରନ୍ତି; ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ମୃତ୍ୟୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।" ଏପରି ଭାବି, ସେ ସର୍ପ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସର୍ପମାନେକୁ ତପସ୍ବୀ ରୂପ ଦେଇ ପଠାଇଲେ। ତକ୍ଷକ ନିଜେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ନେଇ, ଏକ ଫଳ ଭିତରେ କୀଟ ରୂପେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସର୍ପମାନେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ରାଜମହଳ ପହଞ୍ଚି, ମହଳ ନିକଟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ରକ୍ଷକମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, "ତୁମେ କାହିଁକି ଆସିଛ?" ସେମାନେ ଉତ୍ତର କଲେ, "ଆମେ ଆଜି ଅରଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମରୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛୁ।" "ଆମେ ଅଭିମନ୍ୟୁପୁତ୍ର ନୀଳମଣି ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଓ ଅଥର୍ବଣ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପାଳନ କରିବାକୁ ଆସିଛୁ।