ପ୍ରମଦ୍ଭରା ସାପ ଦ୍ୱାରା କାମଡ଼ାଯିବା ସହିତ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟା ନାରୀ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ମୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିପୁଳ ଆତଙ୍କ ଓ କୋଳାହଳ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଗଲେ ଓ ବିଳାପ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ପ୍ରମଦ୍ଭରା ମାଟିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ତାଙ୍କର ପିତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକାକୁଳ ହେଇପଡ଼ିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ୍ତ ଦେହକୁ ଦେଖି ବିଳାପ କରୁଥିଲେ; ଏହି ବିଳାପ ଶୁଣି ରୁରୁ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ଓଠି ଗଲାବେଳେ ରୁରୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପ୍ରମଦ୍ଭରା ମାନେ ଜୀବନ୍ତ ବୋଲି ଲାଗୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। ସ୍ଥୂଳକେଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ ବିଳାପ କରୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରୁରୁ ବାହାରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବିୟୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଓ ବିଳାପ କରି କହିଲେ, "ହାୟ, ଭାଗ୍ୟର ଦୋଷରେ ଏହି ସାପ ଆସିଥିଲା—ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ!" "ଏହି ସାପ ମୋର ସମସ୍ତ ସୁଖକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲା, ଏହା ହେଉଛି ମୋର ଦୁଃଖର କାରଣ। ମୁଁ କଣ କରିବି, କେଉଁଠି ଯିବି? ମୋର ପ୍ରିୟା ମୃତ।" ରୁରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ମୋ ପ୍ରିୟାଠାରୁ ବିୟୋଗ ହୋଇ, ମୁଁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁନି। ତାଙ୍କ ଦେହ ମୁଁ କେବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କିମ୍ବା ଚୁମ୍ବନ କରିପାରିନଥିଲି।" "ମୋ ଅପରାଧରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିପାରିନଥିଲି, ନାହିଁ କୌଣସି ବିଧିବତ ହୋମ କରିପାରିନଥିଲି। ଏହି ମାନବ ଜୀବନ କିଛି ମୂଲ୍ୟର ନୁହେଁ; ଏଠାରେ ମୋର ଜୀବନ ଆଜି ଶେଷ ହେବ। ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖ ଅଛି, ଏଠି ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଆସିନଥାଏ।" "ମୁଁ ଯେଉଁ ସୁଖ ଚାହୁଁଛି, ସେଠାରେ ଦେବଲୋକ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀ ଉଭୟ ମୋତେ ମିଳିପାରିବନି। ମୁଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ନଦୀରେ ଝାପ ଦେବି କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବି।" "ମୁଁ ବିଷ ପିଇବି କିମ୍ବା ଗଳାକୁ ଦାଡ଼ି ବାନ୍ଧି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି। ଏଭଳି ବିଳାପ କରି ରୁରୁ ମନରେ ପୁନିପୁନି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।" ନଦୀକୂଳରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇ ରୁରୁ ବିଚାର କଲେ—"ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଉପକାର ହେବ କି? ଏହି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ କ'ଣ ଫଳ ମିଳିବ?" "ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି ମୋ ପିତା ଦୁଃଖିତ ହେବେ, ମୋ ମାତା ଅତି ଶୋକାକୁଳ ହେବେ। ସମ୍ଭବତଃ ଭାଗ୍ୟ ମୋର ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ ଦେଖି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବ।" "ମୋର ବିନାଶରେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ, ଏହିଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହାରେ ମୋ ପ୍ରିୟା ପାଇଁ କଣ ଉପକାର ହେବ, ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ?" "ଯଦି ମୁଁ ବିୟୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ନିଜେ ଜୀବନ ନାଷ୍ଟ କରିଦେଉଛି, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରିୟା ମୋର ହେବେନି, କାରଣ ଆତ୍ମହତ୍ୟାକୁ ଦେବଲୋକ ମାନେ ନିଷେଧ କରିଛନ୍ତି।" "ଏହି କାରଣରୁ, ଯଦି ମୁଁ ମରିଯାଏ, ଦୋଷ ମୋର ଉପରେ ପଡ଼ିବ; ଯଦି ମୁଁ ନମରେ, ତେବେ ଦୋଷ ନାହିଁ।" ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି ରୁରୁ ତାଳପତ୍ର ନଦୀରେ ନାହାଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦଢ଼ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ ଓ ବିଳାପ କରୁଥିଲେ। ଏହାପରେ ଋଷି ଜଳ ହାତରେ ନିଅନ୍ତୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଯେଉଁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ଦେବପୂଜନ ହେଉ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ—" "ମୁଁ ଯଦି ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିଛି, ହୋମ, ପାଠ, ତପସ୍ୟା, ସମସ୍ତ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି, ଗାୟତ୍ରୀକୁ ପବିତ୍ର କରିଛି—" "ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଯଦି କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଛି, ତେବେ ମୋର ପ୍ରିୟା ପୁନଃ ଜୀବନ ପାଉ। ଯଦି ସେ ଜୀବନ୍ତ ହେବେନି, ମୁଁ ମୋର ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି।" ଏହିପରି କହି ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସେଇ ଜଳ ଭୂମିରେ ଢାଳିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା କହିଲେ, ଯେତେବେଳେ ରୁରୁ ଏଭଳି ବିଳାପ କରୁଥିଲେ, ତେବେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦୂତ ଆସି ରୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ— "ଏ ଦ୍ୱିଜ, ଏଭଳି ଅବିବେକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେନି; ତୁମ ପ୍ରିୟା ଯେଉଁଠିକି ମୃତ, ସେ କିପରି ପୁନଃ ଜୀବନ ଲାଭ କରିପାରିବ?" "ସେ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଶେଷ କରିଛନ୍ତି, ଏ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାର କନ୍ୟା। ଅନ୍ୟ ଏକ ସୁନ୍ଦରାଙ୍କୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କର, କାରଣ ସେ ଅବିବାହିତା ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି।" "କାହିଁକି ତୁମେ ବିଳାପ କରୁଛ? ଏହି ମୃତ ନାରୀ ସହିତ କଣ ସୁଖ ପାଇପାରିବ?" ତେବେ ରୁରୁ କହିଲେ, "ଦେବଦୂତ, ମୁଁ ଅନ୍ୟା କୌଣସି ନାରୀକୁ ବିବାହ କରିବିନି।" ଏହିପରି ସତ୍ୟ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ତି ଓ ମନୋହର ଶବ୍ଦ କହିଲେ ରୁରୁ। ତେବେ ଦିବ୍ୟ ଦୂତ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବମାନେ ପୂର୍ବେ ଏକ ଉପାୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିଲେ—" "ତୁମେ ତୁମ ଆୟୁଷ୍ୟର ଅର୍ଧାଂଶ ଦେଇ ପ୍ରମଦ୍ଭରାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଉ।" ରୁରୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ମୋର ଆୟୁଷ୍ୟର ଅର୍ଧାଂଶ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଦେଉଛି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ଆଜି ସେ ଜୀବନ୍ତ ହେଉ, ମୋ ପ୍ରିୟା ପୁନଃ ଉଠିବେ।" ସେଇ ସମୟରେ, ବିଶ୍ୱାବାସୁ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ପ୍ରମଦ୍ଭରା ମୃତ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବିଦାୟ ହୋଇଥିବା ଜାଣି, ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ବିଶ୍ୱାବାସୁ ଓ ଦିବ୍ୟ ଦୂତ ଧର୍ମଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ— "ହେ ଧର୍ମଦେବ, ରୁରୁଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ପ୍ରମଦ୍ଭରା ବିଶ୍ୱାବାସୁଙ୍କ କନ୍ୟା; ସେ ସାପ କାମଡ଼ାରେ ଏମିତି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ ରୁରୁ ତାଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟର ଅଧା ଦେଇ ସେଉଁଠି ଜୀବନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।" "ଏହି ନାରୀ ତାଙ୍କର ଉପବାସ ଓ ନିୟମର ପୂଣ୍ୟରେ ଉଠିଯାଉ।" ଧର୍ମ କହିଲେ, "ଯଦି ତୁମେ ବିଶ୍ୱାବାସୁଙ୍କ କନ୍ୟା ପ୍ରମଦ୍ଭରାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ରୁରୁଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟର ଅଧା ଦ୍ୱାରା ସେଉଠି ଉଠିଯାଉ, ତାଙ୍କୁ ରୁରୁଙ୍କୁ ଦେଉ।" ରାଜା କହିଲେ, "ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇ ଦୂତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପ୍ରମଦ୍ଭରାଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ କରି ରୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଲେ।" ଏହାପରେ ଶୁଭ ଦିନେ, ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧିରେ ପ୍ରମଦ୍ଭରାଙ୍କ ବିବାହ ରୁରୁ ସହ କରାଗଲା। ଏହିପରି ଉପାୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଥିବା ଜଣେ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହେଇପାରିଲେ। ଏହି ବିଧି ସଦା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ। ମଣି, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ। ଏହିପରି କହି ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପାହାରା ଲଗାଇଲେ।