ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦିନକୁ ଦିନ ଦୁଃଖ ଭରା କଠୋର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ପଡୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହୁଥିଲେ, “ଏହି ଜଣେ ମୂର୍ଖ।” ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏଠାରେ ଏଠାରେ ଅଠାର ଦିନ ରହିଲେ। ଏଠାରେ ରହି ତାଙ୍କ ମନ ଭାରି ଦୁଃଖ ହେଲା। ଏହା ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଚାହିଲେ, “ମୁଁ ଏବେ ଅଣ୍ଡରେ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆଜି ମୁଁ ମୋ ଜଣେ ପୁଅ ପାଇଁ ନିୟମିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ଭୀମ ଏଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ କରିନାହାନ୍ତି, ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତାକୁ ମନେ ପକାଇ।” ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ, “ତୁମେ ଯଦି ମୋତେ ଧନ ଦେଉ ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କର, ତେବେ ମୁଁ ଅଣ୍ଡରେ ଯିବି, ସେଠାରେ ତାପସ୍ୟା କରିବି ଯାହା ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗ ଫଳ ଦେବ।” ବିଦୁରଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଧନ ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ। ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଆସିଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ, “ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଧନ ଦେବି, ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଚାହେଁ।” ଏହା ଶୁଣି ଭୀମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ଭାଇ, ରାଗି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କହିଲେ, “ଧନ ଦେବା ଦୁର୍ୟୋଧନ ପାଇଁ—ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ମୂର୍ଖତା କଣ? ଅନ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଖୁସି ପାଏ; ଏଠାରୁ ବଡ଼ ମୂର୍ଖତା ଆଉ କଣ?” ଭୀମ କହିଲେ, “ତୁମର ଖରାପ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଅଣ୍ଡରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛୁ; ଶୁଭ୍ର ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ନେଇଗଲେ। ତୁମର ଦୟାରେ ଆମେ ବିରାଟ ଗୃହରେ ରହିଲୁ, ମାତ୍ସ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଦାସ ହେଲୁ। ତୁମେ ରାଣୀ ନଥିଲେ, କିପରି ବିନାଶ ରୋକାଯାଇପାରିଥାନ୍ତା? ମୁଁ ମଗଧକୁ ମାରି, ବିରାଟଙ୍କ ରାନ୍ଧା ହେଲି। ବିଜୟୀ ବ୍ରିହନ୍ନଳା କିପରି ଏକ ଶିଶୁ ପାଇଁ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ? ବଜ୍ରପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଜନାନୀ ରୂପ ଧରିଲେ। ଗାଣ୍ଡୀବ ଭରା ହାତରେ ଚୂଡ଼ା ଚମକିଲା; ମାନବ ରୂପ ଧରି, ଏଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଆଉ କଣ?” ଭୀମ ଆଉ କହିଲେ, “ମୁଣ୍ଡରେ ଚୋଟି ଏବଂ ଆଖିରେ କଜଳ ଦେଖି, ତେଜରେ ତଳୱାର ଉଠାଇ କାଟିବି—ନହିଁ ତ ଶାନ୍ତି ମିଳିବ ନାହିଁ। ରାଜାଙ୍କୁ ନ ପଚାରି, ଘରେ ଅଗ୍ନି ଦେଇଲି; ପୁରୋଚନ ଦୁଷ୍ଟ ନିଜ କର୍ମରେ ପୁଡ଼ିଗଲେ। କିଚକମାନେ ମାରିଦେଲି, ରାଜାଙ୍କୁ ନ ପଚାରି; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ଏପରି ମରିନାହାନ୍ତି। ତୁମର ମୂର୍ଖତା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲୁ; ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଶତ୍ରୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବନ୍ଧି ରଖିଲେ। ଏବେ ତୁମେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ପାଇଁ ଧନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଛ; ମୁଁ ଦେବି ନାହିଁ, ତୁମେ ଯେତେ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବେ ଦିଅ।" ଏଭଳି କହି ଭୀମ ତିନିଜଣଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଅପାର ଧନ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା କରି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବାକୁ ଦାନ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ୍ଧାରୀ, କୁନ୍ତୀ ଏବଂ ବିଦୁର ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଅଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସଞ୍ଜୟ ଚିହ୍ନିଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ତାଲେ ଚାଲିଗଲେ; ଶୁରସେନାପୁତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଅଟକାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ଯିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଭୀମସେନ ଦୁଃଖ କଲେ, ଅନ୍ୟ କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟ; ଗଙ୍ଗା ତୀରରୁ ଫେରି, ସମସ୍ତେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯାତୀମାନେ ଜହ୍ନବୀ ତୀରରେ ଶତୟୂପ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଘାସ ଦେଇ ଏକ କୁଟିର ତିଆରି କରି, ଏଠାରେ ଏକାଗ୍ରତାରେ ତାପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏଭଳି ଛଅ ବର୍ଷ କଟିଗଲା; ତାପସ୍ୟୀମାନେ ଯିବା ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିୟୋଗରେ କହିଲେ, “ସ୍ୱପ୍ନରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଭରା ଅଣ୍ଡରେ ଦେଖିଲି; ମୋ ମନ ମା ଏବଂ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କରୁଛି। ତୁମେ ଚାହୁଛ, ତେବେ ବିଦୁର ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିବା।" ତାପରେ ସମସ୍ତ ଭାଇ, ସୁଭଦ୍ରା, ଦ୍ରୌପଦୀ, ବିରାଟ ରାଜକନ୍ୟା ଏବଂ ନଗରବାସୀମାନେ ଏକସାଥି ହେଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ମିଳିବା ଆଶାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଶତୟୂପ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ବିଦୁର ନ ଦେଖି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ବିଦୁର କେଉଁଠି?” ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ସାରଥୀ ନିରଲିପ୍ତ, ନିର୍ବିକାର ଏବଂ ନିର୍ବସ୍ତୁ, ଏକାକି ବାସ କରି, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି।” ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ, ଅଣ୍ଡରେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିଦୁରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତାପସ୍ୟାରେ କ୍ଷୀଣ ଏବଂ ଦୃଢ଼। ଦେଖି ରାଜା କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମେ ପାଇଁ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଉଛି, ବିଦୁର।” ବିଦୁର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଏକ ପ୍ରତିମା ପରି ଅଚଳ ରହିଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ବିଦୁରଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଚ୍ୟାନ୍ଦା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମୁହଁରେ ଲିନ ହେଲା, କାରଣ ଦୁଇଜଣ ଧର୍ମର ଏକ ଅଂଶ। ତାପରେ ସାରଥୀ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭାରି ଦୁଃଖ କଲେ ଏବଂ ଦେହ ଦାହ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କଲେ। ରାଜା ଶୁଣିଲେ, ଏକ ଦେହବିହୀନ କଣ୍ଠ କହିଲା, “ସେ ନିରଲିପ୍ତ, ଦାହ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ଚାହିଁ ଯିବାକୁ ପାରିବା।” ଏହା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଭାଇ ଗଙ୍ଗାର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଖବର ଦେଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ନଗରବାସୀମାନେ ସହିତ ଆଶ୍ରମରେ ରହିଲେ; ଏଠାରେ ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର ଏବଂ ନାରଦ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ଅନ୍ୟ ମହା ଋଷିମାନେ ଧର୍ମର ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ; ଏବେ କୁନ୍ତୀ ଉପସ୍ଥିତ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଦେଖାଯାଉଥିବା ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।