ମାଦ୍ରୀ, ତାଙ୍କର ପତି ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଦୟାଭାବରେ କହିଲେ, "ହେ ମହାନ ରାଜା, ମୋତେ ଏକ ପୁଅ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୋ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତୁ।" ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଇଛାନୁସାରେ, କୌଣ୍ତୀ ଦୟାମୟୀ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ମାଦ୍ରୀ ଏହି ମନ୍ତ୍ର କେବଳ ଏକ ପୁଅ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କଲେ। ସେ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେଲେ—ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ, ଯେଉଁମାନେ ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ ପୁଏ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏଭଳି, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିତ ଏହି ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ, ବର୍ଷେ ବର୍ଷେ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏକ ଦିନ, ପାଣ୍ଡୁ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଏକାକି ଆଶ୍ରମରେ ଦେଖି, ଅତି ଆସକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ନିଜ ଅଭାଗ୍ୟ ଅଜ୍ଞାତ ରହି। ମାଦ୍ରୀ ବାରମ୍ବାର "ନାହିଁ, ନାହିଁ" ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡୁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ। ବିଧିର ବିଚାରେ, ପାଣ୍ଡୁ ଭୂମିରେ ଢଳି ପଡ଼ିଲେ। ଗଛରୁ ଲତା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ ଯେପରି ଭୂମିକୁ ଝରେ, ଏଭଳି ଯୁବତୀ ମାଦ୍ରୀ ବି ଅତି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଢଳିପଡ଼ିଲେ। ସେତେବେଳେ କୌଣ୍ତୀ, ସନ୍ତାନମାନେ ସହିତ କାନ୍ଦୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଫେରିଲେ, ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ବି ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଆସିଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ନିଜ ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅବିଚଳିତ ରହି, ଅଗ୍ନି ସହିତ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ତାଙ୍କର ଦାହସଂସ୍କାର କରିଥିଲେ। ମାଦ୍ରୀ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ ସେ ପତି ସହିତ ସତୀ ହେବେ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ କୌଣ୍ତୀଙ୍କୁ ଦେଇ, ପତିବ୍ରତା ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ପରେ, ଜଳଞ୍ଜଳି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ଆଶ୍ରମର ଋଷିମାନେ କୌଣ୍ତୀଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ସହିତ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ନେଇଗଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଆଗମନ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ଭୀଷ୍ମ, ବିଦୁର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଏହି ପୁଅମାନେ କାହାର?" କୌଣ୍ତୀ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଶାପ ସ୍ମରଣ କରି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଏହି ପୁଅମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିତ କୁରୁବଂଶୀ।" ନିଶ୍ଚିତି ପାଇଁ, କୌଣ୍ତୀ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଆକାଶରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ, "ଏହିମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ପୁଅ," ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଏହି ଉକ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆଦର ପାଇଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଓ ତାଙ୍କର ମାତାଙ୍କୁ ନାଗପୁରକୁ ନେଇଗଲେ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ରକ୍ଷା କଲେ। ଏଭଳି, ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାର୍ଥମାନେ ଜନ୍ମିଲେ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ହେଉଛି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ କଥା ଓ ଚଲିଯାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପଖ୍ୟାନ। ସୂତ କହିଲେ: ପଞ୍ଚପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ସମ୍ମାନିତ ଓ ଭର୍ତ୍ତାପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପଞ୍ଚ ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଜିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତ ଓ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ। ସେଠାରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ମହାବୀର ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ବଧ୍ୟ ହେଲେ; ସେଠାରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବି ହତ ହେଲେ। ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ବିରାଟଙ୍କ କନ୍ୟା, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଶିଶୁ ତୀର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ି ମରିଗଲା। ସେ ଭାଉଜଙ୍କ ପୁଅକୁ, ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ତୀର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ି ମରିଯାଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିରେ ପୁନଃଜୀବନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ବଂଶ ପ୍ରାୟ ନଶ୍ୱର ହେଉଥିଲା, ଏପରି ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା, ସେ ଧରାରେ ପରିକ୍ଷିତ୍ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ପୁଅମାନେ ହତ ହେବା ପରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ରହିଲେ, ଭୀମଙ୍କ ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦ ଓ ତୀରରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଗାନ୍ଧାରୀ ବି ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଶୋକରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ରହିଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦିନ ରାତି ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ବିଦୁର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ପାଖରେ ରହିଥିଲେ। ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଭାବେ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ସେ ପୁଅ ହରାଇବା ଦୁଃଖ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି। ଭୀମ, ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ତୀର ଭଳି କଠୋର ଶବ୍ଦରେ କହୁଥିଲେ, "ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ସମସ୍ତ ପୁଅ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି; ଦୁଶ୍ୟାସନଙ୍କ ରକ୍ତ ପିଇଥିଲି, ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୁଚିକର ଲାଗିଲା।" "ଏହି ଅନ୍ଧ ଲୋକ ଲଜ୍ଜା ନକରି, ମୁଁ ଦେଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଛନ୍ତି, ଗିଧ ବା କୁକୁର ପରି; ଏହି ଲୋକ ବ୍ୟର୍ଥ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଛନ୍ତି।" ଏପରି କଠୋର କଥା ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣାଉଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, "ଏହିଁ ଅବିବେକୀ," ବୋଲି କହୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଅଠାର ବର୍ଷ ରହିଲେ; ପରେ ସେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅନୁମତି ମାଗିଲେ, "ମୁଁ ଏବେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ।" ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ, "ମୁଁ ଆଜି ମୋର ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ଭୀମ ଏଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୋର ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତା ସ୍ମରଣ କରି। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଧନ ଦେଉ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କର, ମୁଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଫଳ ଦେଇଥିବା ତପସ୍ୟା କରିବି।" ବିଦୁରଙ୍କ ସୁପରିଶରେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଗୁପ୍ତରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଧନ ଦେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଆଗରେ କହିଲେ, "ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ମୁଁ ମୋର ପିତାଙ୍କୁ ଧନ ଦେବି, ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ଭାଇ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସଭାରେ କହିଲେ, "ଧନ ଦିଅ, ଏହି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ—ଏଠାରେ ଅଧିକ କ'ଣ? ଅନ୍ଧ ଲୋକ ବି ସୁଖ ପାଇଯାଏ; ଏଠାରୁ ଅଧିକ ମୂର୍ଖତା ଆଉ କ'ଣ ହେବ?