ପାଣ୍ଡୁ ଯଦିଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଥିଲେ, ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସେ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଅନ୍ଧ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ଶାସନଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇନଥିଲା। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସମ୍ମତି ସହିତ ପ୍ରବଳ ପାଣ୍ଡୁ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ ଏବଂ ଚତୁର ବିଦୁରଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରଣାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ଝିଅ ଥିଲେ—ଗାନ୍ଧାରୀ, ଯିଏ ସୁବଳଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ପରିଚିତ, ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣେ ବୈଶ୍ୟା ଝିଅ, ଯିଏ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବେଦବେତ୍ତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଜଣ ଝିଅ ଦିଆଯାଇଥିଲେ—କୁନ୍ତୀ, ଶୂରସେନଙ୍କ କନ୍ୟା, ଏବଂ ମାଦ୍ରୀ, ମଦ୍ରଦେଶର ଝିଅ। ଗାନ୍ଧାରୀ ଶତପୁତ୍ରର ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ବୈଶ୍ୟା ଝିଅ ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ଯୁୟୁତ୍ସୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। କୁନ୍ତୀ, ଏଉଁଠି ଅପୂର୍ବ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା—ସେ ଜେବେ ଏଉଁଠି ଏଉଁଠି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଘରେ କୁମାରୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ପରେ ସେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥା କିପରି? କୁନ୍ତୀ ପ୍ରଥମେ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାପରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ କିପରି? କର୍ଣ୍ଣ କିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ? ସେ ବାପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ କିପରି? ସୂତ କହିଲେ—ଶୂରସେନଙ୍କ କନ୍ୟା କୁନ୍ତୀ, ଛୁଆଁ ବେଳେ ରାଜା କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାଦିଘରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ସେ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲେ ଏବଂ ଏକ ତେଜସ୍ୱୀ ଋଷିଙ୍କ ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ଚାରିମାସୀ ବ୍ରତର ସମୟରେ ଦୁର୍ବାସା ଋଷି ଆସିଲେ। କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ ଭଲରେ ସେବା କଲେ, ତେଣୁ ଋଷି ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଦେଲେ—ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଚାହାଯିବେ, ସେ ନିଜେ ଆସି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ। ଋଷି ଚାଲିଯିବା ପରେ, କୁନ୍ତୀ ଘରେ ରହି ମନେ କଲେ—କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବି? ସେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ତେଜ ମଣ୍ଡଳ ଛାଡ଼ି ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅପୂର୍ବ ରୂପରେ ସେଠି ଅବତରିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, କୁନ୍ତୀ ଭୟଭିତ ହେଲେ, ଶରୀର କାପିଲା। ଜୋଡ଼ାହାତେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, କୁନ୍ତୀ କହିଲେ—'ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଖୁସି, ଏବେ ଆପଣ ନିଜ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।' ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ—'ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆସିଛି, ମୋତେ ଡାକି ଏଉଁଠି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ଏବଂ ଏବେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ନ ଦେଉଛ?' 'ଏ କଳ୍ୟାଣୀ, ମୁଁ ଆସିଛି, ଏବେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର, ମୋ ଆଗ୍ରହ ଅତି ଅଧିକ। ତୁମ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ଅଧୀନ; ଏବେ ଆମେ ଏକାଠି ଆନନ୍ଦ କରିବା।' କୁନ୍ତୀ କହିଲେ—'ମୁଁ ଏକ କୁମାରୀ, ଆପଣ ସର୍ବବିଦ୍ୟା ଜ୍ଞାନୀ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ମୁଁ ଏକ ଉଚ୍ଚ କୁଳର କନ୍ୟା, ଆପଣ ମୋତେ ଦୋଷ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।' ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ—'ମୁଁ ଏଇଁଠି ଫେରିଯିବାକୁ ଲଜ୍ଜିତ ହେବି, ଦେବତାମାନେ ମୋ ଉପରେ ହସିବେ। ଯଦି ତୁମେ ମୋ ସହ ଏକତ୍ର ହେବାନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଦାତା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏବଂ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେବି।' 'ତୁମର କୁମାରୀତ୍ୱ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିବ; କେହି ଏହି କଥା ଜାଣିବେ ନାହିଁ। ତୁମର ପୁଅ ମୋ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ।' ଏପରି କହି, ସୂର୍ଯ୍ୟ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ହେଲେ; ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିତ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଚାହିଦା ଦେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ। କୁନ୍ତୀ ଗୁପ୍ତ ଅଭିନ୍ନ ଘରେ ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କଲେ; କେବଳ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ଦାୟିନୀ ଏବଂ ଏକ ମିତ୍ରୀ ଏହା ଜାଣିଥିଲେ, ମାତା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁ। ସେଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶିଶୁ ଜନ୍ମିଲା, ଯିଏ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କବଚ ଏବଂ କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମତ୍କାର। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବପୁତ୍ର ପରି। କୁନ୍ତୀ ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦାୟିନୀଙ୍କ ହାତରେ ଦେଲେ, ଲଜ୍ଜାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ। ଦାୟିନୀ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ—'କାହିଁକି ଚିନ୍ତା କରୁଛ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଅଛି।' କୁନ୍ତୀ ପୁଅକୁ ଏକ ପେଟିରେ ରଖି, କହିଲେ—'ମୁଁ କଣ କରିବି? ପୁଅ ପାଇଁ ବିୟୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ତପିଯାଉଛି। ମୋ ପ୍ରାଣ ଭଳି ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲି। ମୁଁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଗ୍ୟବତୀ।' 'ସଂସାରର ମା, ନିର୍ଗୁଣ ସଗୁଣ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; କାଟ୍ୟାୟନୀ ଦେବୀ ତୁମକୁ ଦୁଧ ଦିଅନ୍ତୁ। କେବେ ମୁଁ ତୁମର ଅପୂର୍ବ କମଳମୁଖ ଦେଖିପାରିବି? ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ତୁମକୁ ଏକାକି ବନରେ ପେଟିରେ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ଅପରାଧିନୀ।' 'ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ମୁଁ ତିନି ଲୋକର ମାକୁ ପୂଜା କରିନଥିଲି, ନାହିଁ ଦେବୀଙ୍କ ଚରଣକମଳ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲି। ତେଣୁ ଏଇଁଠି ମୁଁ ଅଭାଗିନୀ; ପୁଣି ବନରେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ପାପ ସ୍ମରଣ କରି ତପସ୍ୟା କରିବି।' ଏପରି କହି, କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ପେଟିରେ ରଖି, ଲୋକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୂରେ ରଖିବା ପାଇଁ ଦାୟିନୀଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଭୟଭିତ କୁନ୍ତୀ ସ୍ନାନ କରି ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ରହିଲେ। ଏହି ପେଟି ଆଖିରଥ ନାମକ ଏକ ସାରଥିଙ୍କ ହାତରେ ପଡ଼ିଲା। ଆଖିରଥଙ୍କ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ରାଧା; ସେ ଏକ ପୁଅ ପାଇଁ ବଢ଼ିଆ ଆଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି କର୍ଣ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବୀର, ସାରଥିଙ୍କ ଘରେ ବଡ଼ ହେଲେ। କୁନ୍ତୀ, ଏହି କୁମାରୀ, ନିଜ ସ୍ଵୟଂବରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ମାଦ୍ରୀ, ମଦ୍ରଦେଶର ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଗୃହପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ପାଣ୍ଡୁ ବନରେ ସିକାର କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ଋଷିଙ୍କୁ ମୃଗ ଭାବି ମାରିଦେଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାରେ ଋଷି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ—'ଯଦି ତୁମେ କୌଣସି ମହିଳା ସହ ଏକତ୍ର ହେବ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।