ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡର ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ହେବା ସମୟରେ, ମହାର୍ଷି ଏକ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ — ସେ ଥିଲେ ଦୁର୍ଦ୍ଦମା, ରାଜମାର୍ଜନା ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ବଡ଼ ନମ୍ରତାରେ ଶିର ନମାଇଥିଲେ। ରାଜା ସମ୍ମାନରେ ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଗୌତମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଗୌତମା, ଅର୍ଘ୍ୟ ଆଣ; ଏହି ରାଜା ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।” ତାଙ୍କୁ ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ, ଯାହା ରାଜା ଚିନ୍ତାପୂର୍ବକ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହାପରେ, ମହାର୍ଷି ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର କୁଶଳ ଜାଣିବାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ରାଜନ୍, ତୁମର ସେନା, ଧନ, ମିତ୍ର, ଦାସ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ନଗର, ଦେଶ ଏବଂ ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ—ସମସ୍ତ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି?” ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ତୁମର ଏକ ଜନାନୀ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବି ନାହିଁ; ତୁମର ଅନ୍ୟ ଜନାନୀମାନଙ୍କର କୁଶଳ କୁହ।” ରାଜା କହିଲେ, “ହେ ମୁନି, ଆପଣଙ୍କର ଦୟାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୋର କୁଶଳ ଅଛି। କିନ୍ତୁ, ମୁନିବର, ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ—ମୋର କେଉଁ ଜନାନୀ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି?” ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ତୁମର ଜନାନୀ ରେବତୀ, ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ମାଳିକା, ସେଠି ଅଛନ୍ତି। ହେ ରାଜା, କିପରି ତୁମେ ତୁମର ଜନାନୀକୁ ଜାଣିନାହିଁ?” ରାଜା କହିଲେ, “ହେ ମୁନି, ମୁଁ ମୋର ଘରରେ ଥିବା ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନାନୀମାନଙ୍କୁ ଜାଣିଛି, କିନ୍ତୁ ରେବତୀକୁ ଜାଣିନାହିଁ।” ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା, ଯିଏକୁ ଏମାନେ ‘ପ୍ରିୟ’ କହିଲେ, ସେ ତୁମର ସବୁଠୁ ଆଦରିତ ଜନାନୀ ଥିଲେ, ତୁମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କୁ ଭୁଲିଗଲା। ତୁମେ ଯେ କହିଲେ, ତାହା ଠିକ୍; ମୁନି, ମୋର ମନ ଦୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ଆପଣ କ୍ରୋଧିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଯେ କହିଲେ, ତାହା ସତ୍ୟ; ତୁମର ମନ ଦୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଉଦ୍ବୋଧନରେ ଏପରି ଅକଥିତ ଶବ୍ଦ ତୁମର ମୁଖରୁ ଆସିଲା।” ଏବଂ ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ଆଜି ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲି, ‘କିଏ ତାଙ୍କର ଭର୍ତ୍ତା ହେବେ?’ ଅଗ୍ନି କହିଲେ, ‘ରାଜା ଦୁର୍ଦ୍ଦମା ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କର ଭର୍ତ୍ତା ହେବେ।’ ତେଣୁ, ରାଜା, ମୁଁ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି; ତୁମେ ଅସ୍ତିର ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରାଜା ଚୁପ୍ ହେଇ ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିବାହ ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ବିବାହ ଆୟୋଜନ ଦେଖି, କନ୍ୟା ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପିତା, ମୋର ବିବାହ ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ କରିବା ଉଚିତ୍।” ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ଜନେ, ବିବାହ ପାଇଁ ବହୁତ ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଅଛି, କିନ୍ତୁ ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଆକାଶରେ ନାହିଁ, ତେଣୁ କିପରି ବିବାହ ହେବ?” କନ୍ୟା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ର ବିନା ମୋର ବିବାହର ସମୟ ଉଚିତ ହେବ ନାହିଁ; ତେଣୁ, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବିବାହ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି।” ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ପୂର୍ବରୁ ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ର୍ତୃତବାକ ମୁନି ଆକାଶରୁ ତଳେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ; ତୁମେ ଅନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ମନେ ରଖିନାହିଁ, ତେଣୁ ବିବାହ କିପରି ହେବ?” କନ୍ୟା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଋତ୍ତବାକ କେବଳ ଶବ୍ଦରେ ତପସ୍ୟା କଲେ କି, କିମ୍ବା ଶରୀର, ମନ, ଶବ୍ଦରେ? ଆପଣ ଏପରି ତପସ୍ୟା କରିନାହିଁ କି?” କନ୍ୟା କହିଲେ, “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣିଛି; ଆପଣ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ। ଆକାଶରେ ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ରଖିବେ ଏବଂ ମୋର ବିବାହ କରିବେ, ପିତା।” ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ଯଥା ତୁମେ କହିଛ, ତୁମେ ଶୁଭ ହେଉ। ତୁମ ପାଇଁ ଆଜି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ମାର୍ଗରେ ରଖିଦେବି।” ତାପରେ, ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ମାର୍ଗରେ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ମହାର୍ଷି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ରେବତୀଙ୍କୁ ରାଜା ଦୁର୍ଦ୍ଦମାଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଲେ। ବିବାହ ପରେ, ମହାର୍ଷି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ବୀର, ତୁମେ କି ଚାହୁଁଛ; ମୁଁ ପୂରଣ କରିଦେବି।” ରାଜା କହିଲେ, “ମୁଁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କ ଗୋତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ, ମୁଁ ଏକ ପୁତ୍ର ଚାହୁଁଛି, ଯିଏ ମନ୍ବନ୍ତରର ନାୟକ ହେବ।” ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ଯଦି ଏହି ତୁମ ଇଚ୍ଛା, ତେଣୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ପୁତ୍ର, ମନୁ ମନ୍ବନ୍ତରର ନାୟକ ହେବ।” “ଯଦି ତୁମେ ପଞ୍ଚମ ଦେବୀଭାଗବତ ପୁରାଣ ପାଞ୍ଚ ଥର ଶୁଣିବା, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।” “ରେବତାର ଝିଅ ରେବତୀ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେବେ, ତାହାର ନାମ ରୈବତ, ପଞ୍ଚମ ମନୁ; ଯିଏ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ, ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଅଜୟ।” ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ପିତା ପୁରୁଷଙ୍କର ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କଲେ ଏବଂ ନ୍ୟାୟରେ ଅନୁସ୍ଥିତ ହୋଇ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ରକ୍ଷା କଲେ। ଏକ ଦିନ, ଲୋମଶ ନାମର ମହାର୍ଷି ଆସିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ, ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ହେ ମୁନିବର, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ, ମୁଁ ଦେବୀଭାଗବତ ପୁରାଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇଁ।” ରାଜାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଲୋମଶ ମହାର୍ଷି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, “ତୁମେ ଧନ୍ୟ; ତୁମ ମନରେ ତିନି ଲୋକର ମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ସେ ଯିଏ ଜଗତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାତା, ଦେବ, ଦାନବ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କରେ ଯାହାର ପୂଜା ହୁଏ—ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ହେଲେ, ତୁମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧିତ ହେବ। ତେଣୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଶୁଣାଇବି; ଏହା ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ଅପୂରଣ ରହିବ ନାହିଁ।” ଏପରି କହି, ଶୁଭ ଦିନରେ ମହାର୍ଷି ପୁରାଣ ଶୁଣାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଜନାନୀ ପାଞ୍ଚ ଥର ନିୟମରେ ଶୁଣିଲେ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନରେ, ଧାର୍ମିକ ରାଜା ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ପୁରାଣ ଓ ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ନବାର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ରରେ ହୋମ କଲେ, କନ୍ୟା ଓ ଦମ୍ପତିମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ଉପହାର ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। ଏପରି, ଦେବୀଙ୍କର କୃପାରେ କିଛି ସମୟ ପରେ ରାଣୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ, ଯିଏ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେବେ। ଶୁଭ ସମୟ ଆସିଲା, ଗ୍ରହମାନେ ଶୁଭ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ, ଲକ୍ଷଣ ଶୁଭ ଦେଖାଗଲା, ରେବତୀ ଏକ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।