ତାପରେ ସେ (ଦେବତା) ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଗଲେ, ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଇ ଉଠିଲା। ଏହି ସମୟରେ ରାଜା ଏକାଗ୍ର ମନେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ। ତାକୁ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୌନ୍ଦର୍ୟମୟ ଦେଖି, ରାଜା ନିଜେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କଲେ। ତାପରେ ଗଙ୍ଗା କହିଲେ—“ମୁଁ ଏହି ତପସ୍ୟାଶୀଳ, ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ରକୁ ତୁମ ହସ୍ତରେ ଦେଉଛି। ଏହି ପୁଅ ତୁମ ବଂଶକୁ ଖ୍ୟାତି ଦେବେ ଏବଂ ସଦା ତୁମ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ରହିବେ। ଏହି ପୁଅ ଦିବ୍ୟ ବସିଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମରେ ପାଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ବେଦ ନେଇଥିଲେ, ସେ ଜ୍ଞାନ ତୁମ ପୁଅଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି।” ଏପରି କହି ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ରାଜା ସ୍ନେହଭାବରେ ପୁଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ। ପରେ ରାଜା ଗଜାହ୍ୱୟାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଏକ ଭବ୍ୟ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଜନସାଧାରଣ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିଲେ, ଅର୍ଥାତ୍ କୁମାର ଘୋଷଣା କଲେ। ସୂତ କହିଲେ—“ଗଙ୍ଗେୟଙ୍କ ଜନ୍ମ, ତାଙ୍କର ଜାହ୍ନବୀରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏହିପରି ଗଙ୍ଗାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଅବତରଣ ଏବଂ ବସୁମାନେଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଏଠି ଏକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶୁଭ ଉପାଖ୍ୟାନ କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ମହାପୁନ୍ୟ କଥା, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଋଷି, ଶ୍ରବଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଶୁଭ ଲାଭ ଓ ସଉଖ୍ୟ ମିଳେ।” ଏହିପରେ ଦେବବ୍ରତଙ୍କ ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରତିଜ୍ଞାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଆସିଛି। ଋଷିମାନେ ପଚାରିଲେ—“ବସୁମାନେଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଗଙ୍ଗେୟଙ୍କ ଜନ୍ମ ଯେଉଁପରି ଶାପ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା, ତାହା ଲୋମହର୍ଷଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଇଛି। ବ୍ୟାସଙ୍କ ମାଆ, ଧର୍ମପରାୟଣୀ ଓ ସୁଗନ୍ଧା, ସତ୍ୟବତୀ କିପରି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ? ନୈୟା ଝିଅ କିପରି ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହୀତ ହେଲେ? ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ହେ ଧର୍ମଶୀଳ!” ତେବେ ସୂତ କହିଲେ—“ଶାନ୍ତନୁ, ରାଜା ଓ ଋଷି, ସଦା ଶିକାରରେ ଲିନ ଥିଲେ। ସେ ମୃଗ, ମହିଷ, ଏବଂ ଶରଭ ମାରି ବନକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଚାରି ବର୍ଷ ଧରି ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହ ଶିବଙ୍କ ପରି ସଉଖ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏକଥର, ଶିକାର କରିବା ସମୟରେ ଶାନ୍ତନୁ ଶର ଛାଡ଼ି ଶୂକର ଓ ବନଶୁକର ମାରି, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରି କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀ କୂଳକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଠାରେ ରାଜା ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଅତି ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କରି, ତାହାର ଉତ୍ସ ଖୋଜିବାକୁ ଅନେକ ସ୍ଥାନ ଘୁଞ୍ଚିଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଏହି ଗନ୍ଧ କୌଣସି ମନ୍ଦାରା ଫୁଲରୁ, ମୃଗ ମୁଷ୍କରୁ, ଚମ୍ପକ, ମାଳତୀ, କେତକୀ ଫୁଲରୁ ନୁହେଁ। ଏପରି ପବିତ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ କେବେ ଅନୁଭବ କରିନାହିଁ। ଏହି ପବନ କେଉଁଠୁ ଆସୁଛି, ଯାହା ମୋର ଘ୍ରାଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ମୁଗ୍ଧ କରିଦେଉଛି?” ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଶାନ୍ତନୁ ଗନ୍ଧର ଆଶାରେ ବନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ, ନଦୀକୂଳରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ, ଶାନ୍ତ ଚରିତ୍ର, ମୃଦୁ ଚମରା ଶାଢ଼ି ପିନ୍ଧିଥିବା ଜୁବତୀକୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କର କଳା ଓ ମନୋହର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖି ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ ଏହି ଗନ୍ଧ ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଆସୁଛି। ସେ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଓ ଗନ୍ଧରେ ମୁଗ୍ଧ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଯୁବତାବସ୍ଥା ଏବଂ ରୂପ ଦେଖି ରାଜା ମନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଚିନ୍ତା କଲେ—“ଏହି ଜଣେ କିଏ? ଦେବକନ୍ୟା, ନରୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ କନ୍ୟା, କିମ୍ବା ନାଗକନ୍ୟା? ଏପରି ସୁଗନ୍ଧା ଓ ରମଣୀୟା କିପରି?” ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି ଏକ ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ନଦୀକୂଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଏହି ଶୁଭ ମୁହଁ ଝିଅକୁ ପଚାରିଲେ—“ତୁମେ କିଏ? କାହାର କନ୍ୟା? କେଉଁ କାରଣରୁ ଏଠି ଏକା ଅଛ? ବିବାହିତ କି ଅବିବାହିତ? ମୋତେ କହ, ଚକ୍ଷୁଶୋଭିତେ।” “ତୁମକୁ ଦେଖି, ମୋର ମନେ ଅପାର ଆକାଙ୍କ୍ଷା ଜନ୍ମ ନେଇଛି। କ’ଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, କେଉଁଠି ଯାଉଛ, ସବୁ ଖୁଲାସା କର।” ଏପରି ରାଜାଙ୍କ କଥାରେ, ମୃଦୁ ହାସି, ପଦ୍ମନୟନା ସେ ଝିଅ କହିଲେ—“ମୁଁ ନୈୟା ଝିଅ, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରହୁଛି। ଏଠି ତାଳ ଚାଲାଉଛି, ଏହା ଧର୍ମର କାମ। ଆଜି ପିତା ଘରକୁ ଯାଇଛନ୍ତି—ଏହି ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।” ଏପରି କହି ସେ ଚୁପ ହେଲେ। ରାଜା ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ କହିଲେ—“ମୋତେ ତୁମେ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କର, ମୋର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀ ନାହିଁ। ତୁମେ ମୋର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ହେଉ, ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ରହିବି। କାମଦେବ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପୀଡ଼ିତ କରୁଛନ୍ତି। ମୋର ପ୍ରିୟା ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ। ତୁମ ରୂପ ଦେଖି ମୋର ମନ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି।