ସୂତ ମୁନି କହିଲେ—ପରାଶର ଋଷିଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ହାତ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ନଦୀ ପାର କରାଇ ଦେଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ମୁନିଙ୍କ ମନରେ କାମନା ଜାଗ୍ରତ ହେଲା ଏବଂ ସେ ସେଇ ମାଛ ଗନ୍ଧ ଥିବା କୁମାରୀଙ୍କୁ ଧରିଲେ। ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସତ୍ୟବତୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ତ ଦୁର୍ଗନ୍ଧିତ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ କିପରି ମୋତେ ଅଙ୍ଗୀକାର କରୁଛନ୍ତି? ସମାନ ଗୁଣ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଏକତ୍ୱରେ ହିଁ ସୁଖ ମିଳେ।” ସତ୍ୟବତୀ ଏପରି କହିବା ସହିତ, ମୁନିଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଏକ ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୃଗମଦ ଗନ୍ଧ ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷକ ହେଲା। ଏହିପରି ମୁଗ୍ଧ ଓ ମନୋହର ଗନ୍ଧ ଦେଇ, ପରାଶର ଋଷି କାମନାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ହାତ ଧରିଲେ। ସତ୍ୟବତୀ, ମଧୁର ଓ ଶୁଭ ଚେତନାରେ, ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ନଦୀପାର ଉପରେ ମୋ ପିତା ଓ ଲୋକମାନେ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ପଶୁମାନେ ଯେପରି ଖୋଲା ଏବଂ କଠୋର ଭାବରେ ଏକତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଏହିପରି କାମ ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ ନାହିଁ। ଦୟାକରି ରାତି ହେଉଅଛି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦିନରେ ମଣିଷମାନେ ଏକତ୍ୱ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହାରେ ଲୋକମାନେ ଦୁଷ୍ଟି ଦେଖନ୍ତି। ମୁନି, ଦୟାକରି ଆପଣଙ୍କ କାମନାକୁ ସଂଯମ କରନ୍ତୁ; ସାଧାରଣ ନିନ୍ଦା ସହିବା ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ।” ତାଙ୍କର ଏହି ଉଚିତ ଓ ଯୁକ୍ତିସଂପନ୍ନ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ପରାଶର ଋଷି ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ଏକ ଘନ କୁହୁଡ଼ି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେଇ କୁହୁଡ଼ି ଉଠିଯିବା ସହ ନଦୀପାର ଅନ୍ଧକାରରେ ଢଙ୍କାଯାଇଲା। ଏହି ସମୟରେ, ସତ୍ୟବତୀ ନମ୍ର ସ୍ୱରରେ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏଯାଁତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁମାରୀ, ମହାବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ମୋତେ ଭୋଗ କରି ଯିବେ। ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ତପୋବଳ ଅଖଣ୍ଡ—ମୁଁ ଯଦି ଗର୍ଭବତୀ ହେଉଛି, ମୋ ପିତାକୁ କଣ କହିବି?” ସେ ଆଗକୁ କହିଲେ, “ମୋତେ ଭୋଗ କରି ଆପଣ ଚାଲିଯିବେ; ତେବେ ମତେ କଣ କରିବାକୁ ଉଚିତ ତାହା କହନ୍ତୁ।” ଏପରି କହିବାପରେ ପରାଶର କହିଲେ, “ଭୟଭୀତେ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କର, ଯେଉଁ ଵର ଚାହଁ, ମୁଁ ଦେବି।” ସତ୍ୟବତୀ ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ, “ମୋ କୁମାରୀତ୍ୱ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହୁ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଵର ଦିଅନ୍ତୁ। ମୋ ପୁଅ ଆପଣଙ୍କ ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ। ଏହି ଗନ୍ଧ ମୋ ଦେହରେ ସଦା ରହୁ, ଏବଂ ମୋ ଯୌବନ ଅବିନଶ୍ୱର ଏବଂ ତରୁଣ ରହୁ।” ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ, “ସୁନ୍ଦରି, ତୁମର ପୁଅ ବିଷ୍ଣୁବଂଶର ହେବେ, ଏବଂ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର ହେବେ। ମୁଁ ଅଜଣା କାରଣରୁ ତୁମେଠାରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ଏପରି ଆଗରୁ କେବେ ମୋର ଏପରି ଅବସ୍ଥା ହୋଇନଥିଲା, ଏପରି ଅପ୍ସରାମାନେ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ କେବେ ମନ ହରାଇନଥିଲି। ଦେବତାଙ୍କ ଚେଷ୍ଟାରେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ହୋଇଛି, ଏହା ଭାଗ୍ୟର କ୍ରମ। ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧିତ ଥିଲେ, ତଥାପି ମୁଁ କିପରି ମନ ହରାଇଲି? ସୁନ୍ଦରି, ତୁମର ପୁଅ ପୁରାଣର ସୃଷ୍ଟା ହେବେ। ସେ ବେଦବିଦ୍, ବେଦର ଶାଖା ବିଭାଜନ କରିବେ ଏବଂ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।” ଏପରି କହି, ସେଇ ମୁନି, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଭୋଗ କରି, କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି, ସତ୍ୟବତୀ ତୁରନ୍ତ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ ଏବଂ ଯମୁନା ନଦୀର ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ମନୋରଥର ଅନ୍ୟ ଏକ ଅବତାର ଦେଖାଯାଏ। ସେଇ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହେବା ସହିତ, ବିଶିଷ୍ଟ ତେଜରେ ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ମାଆଁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମାଁ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯାଅ; ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଯେତେବେଳେ ତୁମ ପ୍ରୟୋଜନ ପଡ଼ିବ, ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବା, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଆସିଯିବି। ଏହି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୋତେ ଡାକିବା, ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ତୁରନ୍ତ ଆସିବି। ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି, ମୁଁ ଯାଉଛି; ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼, ସୁଖରେ ରୁହ।” ଏପରି କହି, ବ୍ୟାସ ଯାତ୍ରା କଲେ ଏବଂ ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଗଲେ। ଶିଶୁ ଦ୍ୱୀପରେ ରଖାଯାଇଥିବାରୁ ସେ ଦ୍ୱୈପାୟନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଜନ୍ମ ସହିତ, ବିଷ୍ଣୁବଂଶର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପୁଣ୍ୟ ତିର୍ଥରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହିପରି, ପରାଶର ଏବଂ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କଠାରୁ ଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା। କଳିଯୁଗ ଆସିବାର ପ୍ରତିତିକ୍ଷା କରି, ସେ ବେଦ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭାଜନ କଲେ। ବେଦକୁ ବିସ୍ତୃତ କରିଥିବାରୁ ସେ ବ୍ୟାସ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗିଲେ। ସେ ପୁରାଣ ଏବଂ ମହାଭାରତ ରଚନା କଲେ। ବେଦଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ—ସୁମନ୍ତୁ, ଜୈମିନି, ପୈଳ, ବୈଶମ୍ପାୟନ, ଏବଂ ଅସିତ, ଦେବଳ, ଏବଂ ନିଜ ପୁଅ ଶୁକକୁ ବିଭାଜନ କରି ଶିଖାଇଲେ। ସୂତ ଏହିପରି କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ କାରଣ ସହିତ ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ କହିଦେଲି। ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଶୁଭ ଜନ୍ମ ଏଭଳି ହେଇଥିଲା; ତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ କେବଳ ଗୁଣକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି କାରଣରୁ ସତ୍ୟବତୀ ମାଛ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ପରାଶର ସହ ଏକତ୍ୱ ଏବଂ ପରେ ଶାନ୍ତନୁ ସହ ବିବାହ ଏଭଳି ଘଟିଥିଲା; ନାହିଁହେଲେ, ଏକ ତପସ୍ବୀ ମନ କିପରି କାମନାରେ ଅନ୍ଧ ହେବ? ଧର୍ମଜ୍ଞ ମୁନି କିପରି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ? ଏହି ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ତାହାର କାରଣ କହାଯାଇଛି—ଏହା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶୁଭ ଉପାଖ୍ୟାନ କ୍ଷମା ଓ ଆସ୍ଥା ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେ କେବେ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ସଦା ସୁଖୀ ରହନ୍ତି। ଏବେ ପ୍ରତୀପଙ୍କୁ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା କହାଯିବ; ଆପଣ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି ଶୁଣିଛନ୍ତି, ତଥାପି ଏଠାରେ ଆମର ଏକ ସନ୍ଦେହ ଅବଶ୍ୟ ରହିଛି।