ଦୟାଳୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାହା ପାଖରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କ ଶାପର ଶେଷ କେମିତି ହେବ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିବି।” ସେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କ୍ରୋଧର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ମହିଳା ଏକ ମାଛର ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, “ଶୁଭେ, ତୁମେ ଦୁଇଟି ମାନବ ସନ୍ତାନକୁ ଜନ୍ମ ଦେବା ପରେ ଏହି ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭିବେ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ମହିଳା ନଦୀରେ ମାଛର ଦେହ ଧାରଣ କଲେ। ଦୁଇଟି ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ସେ ମହିଳା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ଏବଂ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ। ମାଛର ଆକାରକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ପୁନି ଦେବୀ ସ୍ୱରୂପ ନେଲେ, ଶାପ ଶେଷ ହେଲାପରେ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେବୀ ଅମରମାନଙ୍କ ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ଅତି ଉତ୍ତମ କନ୍ୟା ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧା, ଯାହା ଅତି ସୁନ୍ଦର ମୁହଁର ଥିଲେ। ଏକ ମାଛଧରା ମଣିଷଙ୍କ ଘରେ ସେ ଜଣେ କନ୍ୟାଭଳି ପାଳିତ ହେଲେ ଏବଂ ବଢ଼ିଲେ। ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧା, ଯାହାକୁ ବାସବୀ ଭି କୁହାଯାଏ, ସେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କୁମାରୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ଏକ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କାଳରେ, ମହାମୁନି ପରାଶର ଏକ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଋଷି, କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ମାଛଧରା ମଣିଷ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିଲେ, ତେଣୁ ପରାଶର କହିଲେ, “ମୋତେ ଏହି ନୖଦୀର ଅପାର ପାରକୁ ନୌକାରେ ନେଇଯିବା।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମାଛଧରା ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଯୁବତୀ କନ୍ୟା ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧାକୁ କହିଲେ, “ଜା, ଏହି ମୁନିଙ୍କୁ ନୌକାରେ ନଦୀର ଅପାରକୁ ନେଇଯା। ଏହି ତପସ୍ବୀ ଏବଂ ପବିତ୍ର ହସ୍ତୀ ସେଉଁଠିଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।” ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ବାସବୀ ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧା ମୁନିଙ୍କୁ ନୌକାରେ ବସାଇ ନଦୀ ପାର କରାଇବାକୁ ନେଲେ। ଦୈବଯୋଗରେ, ଏହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ, ପରାଶର ମୁନି ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧାଙ୍କ ଚମତ୍କାର ନୟନ ଦେଖି, ଅଭିଲାଷାରେ ଭରିଗଲେ। ତାଙ୍କର ଯୁବତ୍ବ ଦେଖି, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଆକଂକ୍ଷା କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରେ ନିଜ ଡାହାଣ ହାତ ଦେଇଛୁଆଇଲେ। ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧା, କଳା ଚକ୍ଷୁଅଳିଁ ଏବଂ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ, ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମହାମୁନି, ଆପଣଙ୍କ ପରିବାର, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚିତ କି? ଆପଣ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ଉତ୍ତମ ଶୀଳ ଏବଂ ଚରିତ୍ରର ଅଧିକାରୀ, ଧର୍ମ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଏମିତି ଅଭିଲାଷାରେ ଆପଣ ମୋ ପରି ମାଛଗନ୍ଧା ଯୁବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି କିପରି ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ?” ସେଉଁଠି ଆଉ କହିଲେ, “ମାନବ ଜନ୍ମ ମାଟିରେ ଦୁର୍ଲଭ, ତାହାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବା ତ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ। ଆପଣ ଜନ୍ମ, ଚରିତ୍ର ଏବଂ ଶିକ୍ଷାରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଆପଣ ଏପରି ନିମ୍ନ ମନୋଭାବକୁ କିପରି ପହଞ୍ଚିଲେ? ମୁଁ ମାଛ ଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏକ ମହିଳା।” “ଅଚଳ ମନବଳ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ଦେହରେ କଣ ଶୁଭ ଗୁଣ ଦେଖିଲେ ଯେ ଆପଣ ମୋ ହାତ ଧରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି? ଆପଣ ଅଭିଲାଷାରେ ଆକୁଳ ହୋଇ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି—ନିଜ ଧର୍ମ କିପରି ଭୁଲିଗଲେ?” ସେ ମନେଚିନ୍ତା କଲେ, “ହାଏ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ହାତ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, ମୋ ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମନ ଲାଗିଛି। କାମଦେବଙ୍କ ପଞ୍ଚବାଣରେ ତାଙ୍କର ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି—ଏଠାରେ କେହି ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।” ଏପରି ଭାବି, ସେ ମହିଳା ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମହାଭାଗ, ଆପଣ ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ; ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଅପାରକୁ ନେଇଯିବି।” ସୂତ କହିଲେ, ଏହି ଉଚିତ ଏବଂ ଭଲ କଥା ଶୁଣି, ପରାଶର ତାଙ୍କ ହାତ ଛାଡ଼ି ନଦୀର ଅପାରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ତାପରେ, ଅଭିଲାଷାରେ ଆକୁଳ ହୋଇ, ପରାଶର ମୁନି ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧାଙ୍କୁ ଧରିଲେ। ସେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଦୁର୍ଗନ୍ଧିତ, ମହାମୁନି—ଆପଣ ଏହାକୁ କିପରି ଅବହେଳା କରିପାରିଲେ? ସମାନ ସ୍ୱଭାବ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ମିଳନରେ ହିଁ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ।” ଏପରି ଭାବରେ କହିବାପରେ, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ମୁଷ୍କ ଗନ୍ଧ ଭଳି ସୁଗନ୍ଧିତ କରିଦେଲେ ଏବଂ ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ମୁହଁର ଦେଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏବେ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ମନୋହର ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟି ହେଲେ। ମୁନି ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତ ଧରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶୁଭା ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧା ପରାଶରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମହାମୁନି, ନଦୀ ପାରରୁ ଲୋକମାନେ ଏବଂ ମୋ ପିତା ଦେଖୁଛନ୍ତି। ପଶୁମାନେ ପରି ଖୋଲା ଏବଂ କଠୋର ମିଳନ ମୋତେ ଚାଲିନାହିଁ; ଦୟାକରି ରାତି ହେଉଅଛି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମିଳନ ଦିନରେ ନୁହେଁ, ରାତିରେ ହିଁ ଉଚିତ; ଦିନରେ ଏହା ଲୋକମାନେ ଅପରାଧ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି। ଆପଣ ଆତ୍ମସଂଯମ କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ଲୋକ ନିନ୍ଦା ସହିପାରିବି ନାହିଁ।” ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧାଙ୍କ ଉଚିତ ଏବଂ ଯୁକ୍ତିସଂଗତ କଥା ଶୁଣି, ପରାଶର ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ତୁରନ୍ତ ଏକ ଧୂସର କୁହୁଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେଇ କୁହୁଡ଼ି ଉଠିବା ସହିତ, ନଦୀ ପାର ଗଭୀର ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଗଲା। ତାପରେ, ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧା ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଅପରିଣୀତା, ମହାବିଦ୍ୱାନ; ଆପଣ ମୋତେ ଯେପରି ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଉପଭୋଗ କରିପରେ ଚାଲିଯିବେ। ମୁଁ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ, ମୋ ପିତାଙ୍କୁ କ’ଣ କହିବି? ଆପଣ ମୋତେ ଉପଭୋଗ କରି ଚାଲିଯିବେ; ତେଣୁ ମୋତେ କ’ଣ କରିବାକୁ ଉଚିତ?” ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ, “ଭୟଭିତେ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଵର ଚାହଁ, ମୋତେ କୁହ।” ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧା କହିଲେ, “ମୋ କୌମାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ ହେଉ ନାହିଁ, ଏହା ଦିଅନ୍ତୁ। ମୋ ପୁଅ ଆପଣଙ୍କ ପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ। ଏହି ସୁଗନ୍ଧ ସଦା ରୁହୁ, ମୋ ଯୁବତ୍ବ ସଦା ତାଜା ଓ ନବୀନ ରୁହୁ।” ପରାଶର କହିଲେ, “ଶୁଣ, ଶୋଭନା: ତୁମ ପୁଅ ବିଷ୍ଣୁ ବଂଶର ହେବେ, ତିନି ଲୋକରେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ। କିଛି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇଛି; ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ କେବେ ମନ ହାରିନଥିଲି, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲି ମଧ୍ୟ। ଦେବ ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମକୁ ଦେଖି ମୋତେ ଏହି ଅଭିଲାଷା ହେଲା; ଏହା କୌଣସି କାରଣରୁ ଘଟିଛି, କାରଣ ଭାଗ୍ୟକୁ କେହି ଜିତିପାରେ ନାହିଁ।