ସମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଚାରିଦିଗରେ, ପଛରେ, ସାମ୍ନାରେ, ଉପରେ, ତଳେ, ସବୁଠାରେ, ପୁନଃପୁନ ନମସ୍କାର ଜଣାଇ ଦେବାରେ ଦେବତାମାନେ ଭାବପ୍ରକାଶ କରିଲେ। ଏହି ଭାବରେ ଦେବତାମାନେ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ଦୟା କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଲେ—'ଅମ୍ବିକା, ରତ୍ନଦ୍ୱୀପରେ ବସିଥିବା ମହାଦେବୀ, ଅନେକ ଯୁଗ ଯୁଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସକ, ସଂସାରର ମାତା, ଦୟା କର।' ଦେବତାମାନେ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ଜୟ ଜଣାଇଲେ—'ଜୟ ହେ ଦେବୀ, ସଂସାରର ମାତା! ଜୟ ହେ ଦେବୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଜୟ ହେ ଦେବୀ, ବିଶ୍ୱର ଶାସକ! ଜୟ ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ!' ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣ ଓ ଗୁଣମୂଳ ସଂପଦର ଧାରୀ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଅନୁରୋଧ କଲେ—'ମହାଶକ୍ତି, ସଂସାର ଦ୍ୱାରରେ ଦୟା କର।' ତାପରେ ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ—'ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଶୂର ବଉଳ ଓ ମଧୁର କଥା କହିଥିଲେ, ତାହା ଶୁଣି ଜଗତ୍ମାତା ମଦିରାପ୍ରଭା କୋୟଲୀର ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।' ଭଗବତୀ କହିଲେ—'ମୁଁ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ହେ ଦେବଗଣ, ଦାନ ଦେବାରେ ଶିରୋମଣି! ଯେଉଁ ଜନ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା କଥା କହନ୍ତୁ।' ଦେବୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଦୁଃଖର କାରଣ ବିବରଣା ଦେଲେ—ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବଙ୍କର ଅପକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସଂସାରରେ ବଡ ଦୁଃଖ ହୋଇଥିଲା। ସମ୍ମାନ ସହ ଦେବତାମାନେ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବେଦର ଅପମାନ, ଧ୍ୱଂସ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପଦ ହରାଇବା ଦୁଃଖ ବିବରଣା କଲେ। ପ୍ରମାଣ ସହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାନବକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବର କଥା ଦେବୀଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିଦେଲେ; ଏହା ଶୁଣି ମହାଦେବୀ ଏହି ସମୟରେ— ତାପରେ, ଭ୍ରାମରୀ ନିଜ ହାତରେ ଧରିଥିବା ମଧୁମକୁ ଓ ପାଶ୍ୱରେ, ଅଗ୍ନିସାମନାରେ ଥିବା ମଧୁମକୁ ବିଭିନ୍ନ ଆକାରରେ ପ୍ରେରଣ କଲେ। ସେ ଅନେକ ମଧୁମକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ସେମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ମଧୁମକୁ ଦଳ ଭଳି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାପରେ ଆକାଶ ମଧୁମକୁ ଦଳରେ ଭରିଗଲା, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅନ୍ଧାର ଛାଇଗଲା; ଦେବଲୋକ, ପର୍ବତ ଶିଖର, ଗଛ ଓ ଅଟାରେ ମଧୁମକୁ ଦେଖାଗଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଥିଲା; ସମସ୍ତ ମଧୁମକୁ ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କର ଛାତି ଫାଟି ଦେଲେ। ଯେପରି ରାଗିଥିବା ମଧୁମକୁ ମଧୁ ଚୋରା କରିଥିବା ଲୋକକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ସେପରି ଏହି ସମୟରେ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର, ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିକାର ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ। କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ, କଥାବାର୍ତା ନ ହେଲା—କେବଳ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା; ଯେଉଁଠି ଦାଇତ୍ୟ ଥିଲେ, ଯେଉଁଭଳି ଥିଲେ— ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଅଭିମାନୀ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ସମୟରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଆଲୋଚନା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ; କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି, ମଧୁମକୁ ମହାଦେବୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଗଲେ। ଲୋକମାନେ ଚମତ୍କାର ଚିତ୍କାର କଲେ—'ଏଏ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! ଏଏ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! ଜଗତ୍ମାତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏପରି ହେଲେ, ଏଉଁପରି ଚମତ୍କାର କଣ?' ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଆନନ୍ଦର ସାଗରରେ ବିମିଶ୍ର ହୋଇ, ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଓ ଦାନ ହାତରେ ନେଇ, ଜୟ ଚିତ୍କାର କରି, ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ଡ଼ାକ, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ବେଦ ପାଠ କଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଗୀତ କଲେ। ମୃଦଙ୍ଗ, ମୁରଜ, ବୀଣା, ଢକା, ଡମରୁ, ଘଣ୍ଟା, ଶଙ୍ଖ ଶବ୍ଦରେ ତିନି ଲୋକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ହାତ ଜୋଡି ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି, ସମସ୍ତେ ଚିତ୍କାର କଲେ—'ଜୟ ମା! ଜୟ ଶାସକ!' ଏହିପରେ, ମହାଦେବୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁସାରେ ବର ଦେଲେ; ତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଅନୁଯାୟୀ, ନିଜ ପ୍ରତି ଦେବତାମାନେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭକ୍ତି ପାଇଲେ। ଦେବତାମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବୀ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ଏଉଁପରି ଭ୍ରାମରୀଙ୍କର ମହାକାର୍ଯ୍ୟ ତୁମକୁ କହି ଦେଲି। ଏହି କଥା ପଢିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଯେଉଁ ଲୋକ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ସଂସାର ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳେ। ମନୁମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ ସହ ଯୁକ୍ତ ଏହି କଥା ପଢିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଶୁଭ ଦେଉଥିବା ଓ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଦିନେ ଏହି କଥା ପଢିବେ କିମ୍ବା ସଦା ଶୁଣିବେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ ଓ ଦେବୀ ସହ ଏକତ୍ୱ ପାଇବେ। ଏହିପରେ ନୂତନ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି—ମତ୍ସ୍ୟଗନ୍ଧାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବରଣା। ଋଷିମାନେ କହିଲେ—'ତୁମର ଗର୍ଭଧାରଣ ଉପରେ କଥା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ; ସମସ୍ତ ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ କରୁଛନ୍ତି।' 'ବ୍ୟାସଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସତ୍ୟବତୀ; ସେ ଏକ ସମୟରେ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ।' 'କିପରି ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ହେଲେ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ସେ ନିଜ ଘରେ ଥିଲେ? ତାଙ୍କର ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁ କିପରି ପୁନଃ ସତ୍ୟବତୀକୁ ଚୟନ କଲେ?' 'ଏହି ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପତ୍ତିର ସତ୍ୟ କଥା କହ, ହେ ଧୃଢ ଚିତ୍ତ। ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର କଥା ଏକାଠି ଖୋଲି କହ।' 'ବ୍ୟାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ସତ୍ୟବତୀର କଥା କହ; ନିଷ୍ଠାବାନ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏହି କଥା ଆଉ ଏକଥର ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।' ସୂତ କହିଲେ—'ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦେଇଥିବା ପରମ ଶକ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଁ ଆଦିଶକ୍ତି ଓ ପୁରାତନ ଶୁଭ କଥା କହିବି।' 'ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶାଶ୍ୱତ ସଫଳତା ଲଭ୍ୟ ହୁଏ, ବିଶେଷ Vagbhava ମନ୍ତ୍ରର ମୂଳ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।' 'ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ, ଦେବୀକୁ ସଦା ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।' 'ଏକ ରାଜା ଥିଲେ—ରାଜୋପରିଚର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟପ୍ରତିଶ୍ରୁତ, ଚେଦି ଦେଶର ନାୟକ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।' 'ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅତି ଶୁଭ୍ର କ୍ରିଷ୍ଟାଲ୍ ମହଳ ଦେଲେ, ଯାହା ଅତି ରମ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା।' 'ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରାଜା ସମସ୍ତଠାରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ; ଏହିପରି ରାଜୋପରିଚର ବସୁ ପୃଥିବୀରେ ବାନ୍ଧା ହୋଇ ରହିନଥିଲେ।' 'ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ରାଜା ସଦା ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ।