ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଦୈତ୍ୟ ଅରୁଣ ତାଙ୍କ ମନରେ ଯୋଗ୍ୟ ଭିକ୍ଷା ଚିନ୍ତା କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ନ ହେଉ।” ଅରୁଣଙ୍କ ଏହି ଅଭିଲାଷା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଗଭୀର ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, “ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସିତ; ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ଅନ୍ୟମାନେ କେମିତି ମୃତ୍ୟୁକୁ ଏଡ଼ିପାରିବେ? ଏହିଠାରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁ, ଯାହା ମୁଁ ଦେଇପାରିବି; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଅସମ୍ଭବ ଦାବି କରନ୍ତି ନାହିଁ।” ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଅରୁଣ ଆଉ ଏକ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଲେ: “ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଶସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ପୁରୁଷ ବା ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇ ପାୟିଁ ବା ଚାରି ପାୟିଁ ବା ଦୁହିଁ ରୂପ ଥିବା ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନ ହେଉ। ଏବଂ ମୋତେ ଏମିତି ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦେବତାମାନେକୁ ଜିତିପାରିବି।” ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ଏହି ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ କରି “ତଥାସ୍ତୁ” କହି ତାଙ୍କ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭିକ୍ଷା ପାଇ ଅରୁଣ ଦୈତ୍ୟମାନେକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେବା ପାଇଁ ଅହଂକାରରେ ଭରିଯାଇ, ପାତାଳରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏସି, ଅରୁଣଙ୍କୁ ଦୈତ୍ୟମହାରାଜ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକାର କଲେ। ତା’ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏକ ଦୂତକୁ ଅମରାବତୀକୁ ପଠାଇଲେ। ଦୂତର ଓଦ୍ଧାର କଥା ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ, ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ଦେବତାମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସଂହାର ପାଇଁ ବିଚାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦୈତ୍ୟସେନା ସେଠିକୁ ଆସି ଘେରି ଦେଲା। ଅରୁଣ ଦୈତ୍ୟମହାରାଜ ଦେବତାମାନେର ଲୋକକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଯମ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅଲଗା ଅଲଗା ଲୋକ ଦଖଳ କଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଉଁଠି ସବୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିବାସରୁ ବିଚ୍ୟୁତ କଲେ। ବିଚାରବିମୁଢ଼ ଦେବତାମାନେ କୈଳାସ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଇ, ନିଜ ଦୁଃଖ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେଠି ବହୁତ ଚିନ୍ତା ହେଲା—ଏବେ କ’ଣ କରିବେ? ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ପଷ୍ଟ କଲେ: “ଯୁଦ୍ଧ, ଅସ୍ତ୍ର, ପୁରୁଷ, ସ୍ତ୍ରୀ, ଦୁଇପାୟିଁ, ଚାରିପାୟିଁ, କିମ୍ବା ଦୁହିଁ ରୂପର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ନାହିଁ।” ଏହିକଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ, କିଛି ଉପାୟ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ତା’ବେଳେ ଏକ ଦେବୀ ସ୍ୱର ହେଲା: “ଜଗତ୍ ଜନନୀଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ସେ ତୁମର କାମ ସିଦ୍ଧ କରିଦେବେ। ଯଦି ଦୈତ୍ୟରାଜ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପରେ ଲୀନ ଥିବାବେଳେ ତା’କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦିଏ, ତେବେ ସେ ମୃତ୍ୟୁଶୀଳ ହେବ।” ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: “ଗୁରୁଦେବ, ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଗାୟତ୍ରୀ ତ୍ୟାଗ କରାଇବାକୁ ଯଥାସମ୍ଭବ ଉପାୟ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଜଗଦ୍ୟନୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା; ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇବୁ।” ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ ସମସ୍ତେ ଜମ୍ବୁନାଦା ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଅଟୁଟ ନିଶ୍ଚୟରେ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ମାୟା ବୀଜମନ୍ତ୍ର ଜପରେ ଲୀନ ହୋଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଉପାସନା କଲେ। ଏଠିଁଠାରେ ବୃହସ୍ପତି ଦୈତ୍ୟର ନିକଟକୁ ଯାଇଲେ। ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି ଅରୁଣ ପଚାରିଲେ, “ମୁନିବର, କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି? କଣ କାମରେ? ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷପାତୀ ନୁହେଁ, ମୁଁ ତ ଆପଣଙ୍କ ଶତ୍ରୁ।” ବୃହସ୍ପତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଆମେ ଯେଉଁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁ, ଆପଣ ସେଠିଁଠାରେ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଛନ୍ତି। ଏହିପରି କିପରି ଆପଣ ଆମ ପକ୍ଷପାତୀ ନୁହେଁ?” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦୈବୀ ମାୟାରେ ଅରୁଣ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ ଏବଂ ଅହଂକାରରେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏଭଳି ଗାୟତ୍ରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ତେଜ ହରାଇଲେ। ବୃହସ୍ପତି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରି, ତା’ଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ବହୁତ ସମୟ ପରେ, ଏକ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଜଗତ୍ ମାତା, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଦାତ୍ରୀ ଦେବୀ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ—ସେ ଅନେକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଅନେକ କାମଦେବଙ୍କ ପରି ସୁନ୍ଦର। ଦେବୀ ଅଦ୍ଭୁତ ଚନ୍ଦନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ଅପୂର୍ବ ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ହାତରେ ମଧୁମକ୍ଖୀର ଝୁଣ୍ଡ ଧରିଥିଲେ। ସେ ଭୟ ଦୂର କରିଥିଲେ, କୃପାମୟ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ ଦାତ୍ରୀ, ମନୋହର ଫୁଲ ମାଳା ଓ ମଧୁମକ୍ଖୀର ମେଳରେ ଅଲଙ୍କୃତ। ଦେବୀଙ୍କୁ ଅନେକ ଧରଣର ମଧୁମକ୍ଖୀ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ସେମାନେ ‘ହ୍ରୀଂ’ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ। ଅମ୍ବିକା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଅନେକ ମିଳିଅଛି, ସମସ୍ତ ରୂପର ଶୋଭାରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ସମସ୍ତ ବେଦ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ର ତତ୍ତ୍ୱ, ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପି, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ମୂର୍ତ୍ତି, ସର୍ବଜ୍ଞା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମାତା, ସମସ୍ତ ଉପରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା, ମଙ୍ଗଳମୟୀ। ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବତାମାନେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଶିବଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧାର ଧ୍ୱନିରେ ସ୍ତୁତି କଲେ: “ନମସ୍କାର ମହାଦେବୀ, ମହାଜ୍ଞାନ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତ୍ରୀ, ପାଳନକର୍ତ୍ତ୍ରୀ, ସଂହାରକାରିଣୀ, ପଦ୍ମନୟନୀ, ସମସ୍ତ ର ଆଧାର। ବିଶ୍ୱମନସ୍, ବିରାଟ୍, ସୂତ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ ର ମୂଳ, ପ୍ରକାଶିତ ରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଦୁର୍ଗା, ସୃଷ୍ଟି ଓ ତାହାର ଆରମ୍ଭ ଉପରେ ଅତିତ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ଅନୁରୋଧ ନହିଁ, ଅସୀମ ପ୍ରେମ ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।