ଏକ ଦିନ, ଅରୁଣ ନାମକ ଦାନବ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ତଳିନ୍ନ ହୋଇ, ଅନେକ ଇଛା ଭରି ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରରେ ବିମୁଡ଼ ହୋଇ, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ଜଳର ବିନ୍ଦୁ ଉପରେ ଜୀବନ ଯାପନ କଲେ। ତାପରେ, ଆଉ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ବାୟୁ ଉପରେ ଜୀବନ ଯାପନ କଲେ; ତାପରେ ଆଉ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ନ ଖାଇ ଉପବାସ କଲେ। ଏପରି ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦହି ଦେଲା; ଏହା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା "ଏହା କ’ଣ? ଏହା କ’ଣ?" ବୋଲି ଭୟଭୀତ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣେ ଗଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା, ଗାୟତ୍ରୀ ସହିତ ହଂସ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଆନନ୍ଦରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେ ଅରୁଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଏବେ ସେ କେବଳ ଶ୍ୱାସ ରୂପେ ଅବଶିଷ୍ଟ, ଶରୀରରେ ନାଡ଼ୀ ଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇଛି, ପେଟ ଶୁଉଁ, ଅଙ୍ଗ ଶୁଷ୍କ ଏବଂ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦ୍ରା କରି ଧ୍ୟାନରେ ତଳିନ୍ନ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିବା ଦେଖି, କହିଲେ, "ଏ ଉତ୍ତମ ଦାନବ, ତୁମ ଇଛା ଅନୁଯାୟୀ ବର ଚୟନ କର।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଅରୁଣ ଏକ ଅମୃତ ଧାରା ପରି ଅନୁଭବ କରି, ଖୁସି ହେଲେ। ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି, ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଚତୁର୍ମୁଖ, ଗାୟତ୍ରୀ ସହିତ ଏବଂ ଚାରି ବେଦ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ମାଳା ଏବଂ କମଣ୍ଡଳୁ ଧରି, ଜପ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଅରୁଣ ଉଠି ସେଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ନିର୍ମାଳ୍ୟ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଅରୁଣ ତାଙ୍କ ମନରେ ନିଶ୍ଚିତ ଥିବା ବର ଚୟନ କଲେ—"ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ନ ହେଉ।" ବ୍ରହ୍ମା ଏହା ଶୁଣି ଆଦର ସହିତ କହିଲେ, "ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସ୍ତ; ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ବିଷୟରେ କ’ଣ କହିବି? ଏ ଉତ୍ତମ ଦାନବ, ସମ୍ଭବ ବର ଚୟନ କର; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଅସମ୍ଭବ ଦାବି କରନ୍ତି ନାହିଁ।" ଅରୁଣ ଆଉ ଏକ ବର ଚୟନ କଲେ—"ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନ ହେଉ, ଶସ୍ତ୍ର, ଅସ୍ତ୍ରରେ ନ ହେଉ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀରେ ନ ହେଉ, ଦୁଇପଦ କିମ୍ବା ଚତୁଷ୍ପଦ କିମ୍ବା ଦୁଇଁ ରୂପର ଜୀବରେ ନ ହେଉ। ଏ ପ୍ରଭୁ, ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ବର ଦିଅ। ଏବଂ ମୋତେ ଏପରି ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବି।" ବ୍ରହ୍ମା ଏହା ଶୁଣି, "ତଥାସ୍ତୁ," କହି ବର ଦେଲେ। ବର ଦେଇ, ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା ତ୍ୱରିତ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବରର ଗର୍ବରେ ଅରୁଣ, ନିମ୍ନଜନରେ ବସୁଥିବା ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆସି, ଅରୁଣଙ୍କୁ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଦୂତକୁ ଅମରାବତୀକୁ ପଠାଗଲା; ଦୂତର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଭୟରେ କପିଗଲେ। ସେ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଦ୍ରୁତ ଗଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରମୁଖ ହୋଇ ଶଙ୍କରଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ କିପରି ନଶ୍ଟ କରିବା ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ସେନା ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଘେରି ଦେଲା। ଅରୁଣ, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ଦ୍ରୁତ ଯାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ଏବଂ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅପହରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ନିଜ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ଏକା ଏକା ଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିଜ ନିବାସରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇ କୈଳାସ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ନିଜ ନିଜ ଦୁଃଖ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲେ; ସେଠାରେ ଏହା ଉପରେ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ହେଲା। ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ୟଖ୍ୟା କଲେ—ଯୁଦ୍ଧ, ଶସ୍ତ୍ର, ଅସ୍ତ୍ର, ପୁରୁଷ, ନାରୀ, ଦୁଇପଦ, ଚତୁଷ୍ପଦ କିମ୍ବା ଦୁଇଁ ରୂପର ଜୀବ ଦ୍ୱାରା ଅରୁଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ନାହିଁ; ଏହି ଯୋଗ୍ୟ ବର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଅସମ୍ଭବ। ଏହି ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଅଶରୀରୀ ଶବ୍ଦ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା—"ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତାଙ୍କୁ ପୂଜନ କର; ସେ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବେ।" ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲା—"ଯଦି ଦାନବରାଜ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ତଳିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ମାତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ତେବେ ସେ ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହେବ।" ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହେଇ, ଆଦର ସହିତ ଆଲୋଚନା କଲେ; ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଡାକି, ଦେବରାଜ କହିଲେ—"ଓ ଗୁରୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦାନବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ଏପରି କିଛି କର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଗାୟତ୍ରୀ ଛାଡ଼ିଦେଇ।" "ଆମେ ସମ୍ବାଧିନୀ ମାତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେବା କରିବା; ଯଦି ସେ ଖୁସି ହେଲେ, ଭଗବତୀ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବେ।" ଏପରି ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ସମସ୍ତେ ଜମ୍ବୁନଦା ମାତାଙ୍କୁ ପୂଜନ କରିବାକୁ ଗଲେ; ସେ ଶୁଭା ଅମେଦ୍ଧ ବିପଦରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ। ସମସ୍ତେ ମାତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ତପସ୍ୟା କଲେ; ମାୟାର ବୀଜମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ତଳିନ୍ନ ହୋଇ, ଭଗବତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ତାପରେ ବୃହସ୍ପତି ଦୈତ୍ୟରାଜ ଅରୁଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଦ୍ରୁତ ଗଲେ; ଏକ ମହାମୁନିକୁ ଆସିବା ଦେଖି, ଦୈତ୍ୟରାଜ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଓ ମୁନି, ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠି ଆସିଛ? କଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ? କହ। ମୁଁ ତୁମ ପକ୍ଷପାତୀ ନୁହେଁ, ଏପରିକି ମୁଁ ତୁମ ଶତ୍ରୁ।" ସେଠାରେ ବୃହସ୍ପତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ଯେଉଁ ଦେବୀକୁ ଆମେ ସେବା କରୁଛୁ, ସେ ତୁମେ ନିତ୍ୟ ପୂଜା କରୁଛ।" "ତେଣୁ, କିପରି ତୁମେ ଆମ ପକ୍ଷପାତୀ ହେବ ନାହିଁ?" ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦୈବୀ ମାୟାରେ ଅରୁଣ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ। ଅହଂକାରରେ, ଉତ୍ତମ ଦୈତ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ଗାୟତ୍ରୀ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ସେ ତେଜ ହୀନ ହେଲେ। ଗୁରୁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି, ସେଠାରୁ ବାହାରିଗଲେ; ପରେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।