ଏହି ଗଳ୍ପରେ, ଦୈତ୍ୟଦୂତୀ ମହାଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସମ୍ମାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଲେ, “ତୁମ ମାଲିକ ଯଦି ଆମଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତେବେ ସେ ମୋର ଦିଆ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିପାରିବେ।” ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟଦୂତ ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଯାଇ କହିଲେ। ଶୁମ୍ଭ ଏହି ଅପ୍ରୀତିକର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବିପ୍ରମାନ ହେଇ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତାପରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମାଲିକ ଶୁମ୍ଭ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ନାମକ ଦୈତ୍ୟକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ, “ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଏବଂ ମୋ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କର। ସେ ଦୁଷ୍ଟା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଆଣି ଦେଉ, ଦରକାର ପଡିଲେ ତାଙ୍କୁ ମାରି, କିମ୍ବା ଚୁଳି ଧରି ଟାଣି ଆଣ। ଏବେ ଯାଅ।” ଏହି ଆଜ୍ଞା ପାଇ ବିଶାଳ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଧୂମ୍ରଲୋଚନ ଷଷ୍ଠି ହଜାର ଦୈତ୍ୟ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେ ହିମଶିତଳ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚି, ଦେବୀଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, “ଓ ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମାଲିକଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କର। ଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କର; ନହେଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଚୁଳି ଧରି ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମାଲିକଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଯିବି।” ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତୁମେ ଯାହା କହିଲ, ତାହା ସତ୍ୟ। ରାଜା ଶୁମ୍ଭ ଏକ ଅସୁର, ତୁମେ ମଧ୍ୟ; ଏବେ କହ, କ’ଣ କରିବ?” ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଶୁଣି ଦୈତ୍ୟପତି ଶସ୍ତ୍ର ଧରି ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାଦେବୀ ଭୟାନକ ଗର୍ଜନା କରି, ଧୂମ୍ରଲୋଚନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ। ପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଯାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ସେନା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚାରିଦିଗକୁ ଅବାକ୍ ହୋଇ ପଳାଇଗଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁର୍ଗତି ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମାଲିକ ଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଜଣାଗଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଶୁଣି ଶୁମ୍ଭ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳିଉଠିଲେ। ସେ ଚଣ୍ଡ, ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ରକ୍ତବୀଜ ନାମକ ତିନି ଶୂରବୀର ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ। ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶକ୍ତିବଳେ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରି, ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟମାନେ ନିହତ ହେଲେ, ଏହି ଖବର ଶୁମ୍ଭ ଏବଂ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ମିଳିଲା। ତା’ପରେ ଦୁଇ ଭାଇ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଭୟାନକ ଶକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରି, ଦୁହେଁକୁ ନିହତ କଲେ। ଏହିପରି ଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଶ୍ରୀ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଏଭଳି ଦେବୀଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା। ଦେବୀ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ କାଳୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ରୂପେ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ସଂହାର କରନ୍ତି। ସେଁଠିଏ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଭ୍ରମ ଦୂର କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶରଣ ନିଅ। ସେଇ ମହାମାୟା ସମସ୍ତ ଆଦର ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ସମସ୍ତ କାମ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ, ଉପବାସ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ମାଟିର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କଲେ। ପୂଜା ଶେଷରେ ନିଜ ଶରୀରର ରକ୍ତ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଦୟାମୟୀ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ବର ମାଗ।” ତା’ପରେ ରାଜା ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜ ଭ୍ରମ ନାଶ, ପରାଜୟରହିତ ରାଜ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଦେବୀ କହିଲେ, “ରାଜା, ଏହି ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅବିଘ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଓ ଭ୍ରମ ନାଶକ ଜ୍ଞାନ ଦେଇବି। ଆଗାମୀ ଜନ୍ମର କଥା ଶୁଣ: ଭାନୁ ନାମକ ଜନ୍ମ ପାଇ ତୁମେ ସାବର୍ଣି ହେବ। ସେଠି ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ମନୁ ହେବା ସହିତ ବୃହତ୍ ବଂଶ ଓ ଶ୍ରୀମତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।” ଏହିପରି ବର ଦେଇ ଦେବୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ସେ ମନ୍ୱନ୍ତରର ଅଧିପତି ହେଲେ। ଏହିପରି ସାବର୍ଣିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା; ଯେଉଁମାନେ ଏହି କଥା ପଢନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ କୃପା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏବେ ଭ୍ରାମରୀ ଦେବୀଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏବେ ଅନ୍ୟ ମନୁମାନଙ୍କ ଆଦ୍ଭୁତ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶୁଣ, ଏହା ସ୍ମରଣ କଲେ ଦେବୀ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଜନ୍ମିଥାଏ। ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କ ଛଅ ପୁଅ—କରୂଷ, ପୃଷଧ୍ର, ନାଭାଗ, ଦିଷ୍ଟ, ଶର୍ୟାତି ଓ ତ୍ରିଶଙ୍କୁ—ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀ ତଟରେ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପ୍ରାଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଉପବାସରେ ରହି, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ମାଟିର ଦେବୀ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି ଉପାସନା କଲେ। ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କଲେ; ସେମାନେ ତପସ୍ୟାର ମୂର୍ତ୍ତି ଥିଲେ। କେହି ଶୁଷ୍କ ପତ୍ର ଖାଇଲେ, କେହି ବାୟୁ, କେହି ପାଣି, କେହି ଧୂଆଁ, କେହି ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ଗ୍ରହଣ କରି, ଅନେକ କଷ୍ଟ ସହିଲେ। ଏଭଳି ଅବିରତ ଭକ୍ତିରେ ଉପାସନା କରି, ସେମାନଙ୍କ ମନ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଭ୍ରମ ନାଶ ହେଲା। ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇଲେ, ଏବଂ ନିଜ ମନରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କଲେ। ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା ପରେ, ଦେବୀ ଦୟାରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲେ; ଏହିପରି ତପସ୍ୟାରେ ଦେବୀ ଜଗତ୍ ଜନନୀ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।