ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାଙ୍କର ଦେବ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ଦେବୀ ଦୁଇଟି ଦାନବଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିଦେଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ପରମ ଆତ୍ମା, ଶ୍ରୀହରି ବିଷ୍ଣୁ ଚେତନାକୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ, ସେଠାରେ ସେଇ ଦୁଇ ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଉପସ୍ଥିତ। ଏହି ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ହରିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ତାପରେ, ଭଗବାନ ମଧୁସୂଦନ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପଞ୍ଚହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ଶ୍ରୀହରି ନିଜ ଦୁଇ ହାତକୁ ଅସ୍ତ୍ର କରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ। ଦୁଇ ଦାନବ ଅତ୍ୟଧିକ ଶକ୍ତି ଓ ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ମାୟାରେ ମୁଢ଼ି ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏକ ଵର ମାଗ।" ତାହା ସୁଣି, ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ ଭଗବାନ କହିଲେ, "ମୁଁ ଆଜି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବି।" ତେବେ, ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଇଜଣ ଆଉ କହିଲେ, "ପୃଥିବୀ ଜଳରେ ଢାକା ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଆମକୁ ହତ୍ୟା କରିନିଅ।" ଭଗବାନ ଗଦା ଓ ଶଂଖଧାରୀ ହରି "ଏହିପରି ହେଉ" ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରି, ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ କଟିରେ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଦେବୀ ପ୍ରକଟିତ ହେଲେ, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ତୁତି କଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ସେ ମହାକାଳୀ ସମସ୍ତ ଯୋଗିନୀଙ୍କ ରାଜ୍ଞୀ। ଏବେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ। ସାବର୍ଣି ମନୁଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଓ ଦେବୀଙ୍କ କୌତୁକ କଥା ଆମେ ଏଠି ଶୁଣିବାକୁ ପାଉ। ଏହି ସମୟରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ଦେବତାମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚୁଟିଯାଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଗୁଆ କରି, ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ଲୋକକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଶିବ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ (ବିଷ୍ଣୁ) ବସିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇ ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମହିଷାସୁରଙ୍କ ଅପକର୍ମ କଥା କହିଲେ। "ମହିଷାସୁର ନାମକ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ନିବାସ ଜୋରପୂର୍ବକ ଦଖଳ କରି ନିଜେ ଭୋଗ କରୁଛି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ଗର୍ବିତ। ତେଣୁ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମହିଷାସୁରଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଉପାୟ ଶୀଘ୍ର ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ, ହେ ଦାନବ-ନାଶକ ଦେବଗଣ।" ଦେବତାମାନଙ୍କ ଏହି ଦୁଃଖ ଭରା ବଚନ ଶୁଣି, ଭଗବାନ ହରି, ଶଙ୍କର ଓ ପଦ୍ମଜ (ବ୍ରହ୍ମା) ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ବିପୁଳ କ୍ରୋଧରେ ମନ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହି ରାଗ ଦେଖି, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ତେଜଃ ପ୍ରକଟିତ ହେଲା, ଯାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ। ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେହରୁ ଏକେକେ ତେଜଃ ନିସ୍ସରିତ ହେଲା, ଯାହା ଦେବଗଣଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲା। ଶିବଙ୍କ ତେଜଃରୁ ଦେବୀଙ୍କ ମୁହଁ ଗଠିତ ହେଲା, ଯମଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ କେଶ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜଃରୁ ଦୁଇ ହାତ। ସୋମଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ସ୍ତନ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ କଟି, ବାରୁଣୀ ତେଜଃରୁ ଉରୁ ଓ ଜଂଘା। ପୃଥିବୀର ତେଜଃରୁ କଟି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ପାଦ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରୁ ପାଦଅଙ୍ଗୁଳି, ବାସବଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଅଙ୍ଗୁଳି। କୁବେରଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ନାକ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ତେଜଃରୁ ଦାନ୍ତ, ଅଗ୍ନିର ତେଜଃରୁ ତିନି ଆଖି, ସନ୍ଧ୍ୟାର ତେଜଃରୁ ଭୃକୁଟି, ଓ ବାୟୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ କାନ ଗଠିତ ହେଲା। ଏହିପରି ସମସ୍ତଙ୍କ ତେଜଃରୁ ମହିଷମର୍ଦ୍ଦିନୀ ଦେବୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଶିବ ତାଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳ, ବିଷ୍ଣୁ ଚକ୍ର ଓ ଶଂଖ, ବନ୍ଧନ ନାଥ ପାଶ, ଅଗ୍ନି ଶକ୍ତି, ଓ ମାରୁତ ଧନୁଷ୍ୟ ବାଣ ଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଓ ଏୟରାବତ ହାତୀର ଘଣ୍ଟା, ଯମ ଦଣ୍ଡ, ବ୍ରହ୍ମା ଅକ୍ଷମାଳା ଓ କମଣ୍ଡଳୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣମାଳା, କାଳ ତଳୱାର ଓ ତର୍ଜନୀ, ସମୁଦ୍ର ମାଳା, ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତ୍ର, ମୁକୁଟ, କୁଣ୍ଡଳ, ବାହୁଦଣ୍ଡ, ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଦେଲେ। ତିନି ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶ, ନୂପୁର, ହାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୂଷଣ ଦେଲେ। ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଅଙ୍ଗଦ, ହିମବନ୍ତ ସିଂହବାହନ ଓ ମଣି, କୁବେର ଦିବ୍ୟ ମଦ ଭରା ପାତ୍ର, ଶେଷ ଦିବ୍ୟ ନାଗମାଳା ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ମହାମାନ୍ୟ କଲେ, ମହିଷାସୁର ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ଦେବଗଣ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ। ଦେବୀ ସେ ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପାସନା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ମହିଷାସୁରଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ, ସେ ଦେବୀ ଭୟଙ୍କର ଘୋଷ କଲେ, ଯାହାର ଧ୍ୱନିରେ ଦାନବରାଜା ମହିଷାସୁର ଭୟଭୀତ ହେଲା। ସେ ନିଜ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନା ସହିତ ମହାମାୟାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ। ଏହାପରେ, ମହିଷାସୁର ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସେନାପତି ଚିକ୍ଷୁର, ଦୁର୍ଧର, ଦୁର୍ମୁଖ ତାଙ୍କ ସେନା ନେତୃତ୍ୱ କଲେ। ବାଷ୍କଳ, ତାମ୍ରକ ଓ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ମେଉଁମୁହଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଯୋଧ୍ୟା ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୋଗ ଦେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଯୋଧ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦାନବମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଷା ଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ିଆ ହେଲେ। ଦେବୀ, ଯାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ଦହୁଛି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତ୍କୁ ମୋହିତ କରି, ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସହଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ। ତାଙ୍କ ସେନା ନାଶ ହେବା ଦେଖି, ମହିଷାସୁର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହେଲେ। ତାପରେ, ମାୟାବୀ ମହିଷାସୁର ଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ଦୃତ ଚାଲିଆସି, ନିଜ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୂପକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଶେଷରେ, ସେ ଅମରମଣ୍ଡଳରେ ଭୟ ପ୍ରଦାନକାରୀ ମହିଷ (ମହିଷାକାର) ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।