ଏକ ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ, ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବିନୟପୂର୍ବକ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ: “ଓ ଧ୍ରୁବର ନାଥ, ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ, ମତ୍ସ୍ୟ ଅବତାରରେ ଆପଣ ବେଦଗୁଡିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ। ପୃଥିବୀର ନାଥ ସତ୍ୟବ୍ରତ ଆପଣଙ୍କୁ ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରଣାମ; ଦେବତାମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି, ଦେମନ୍ମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଜୟ। ଅମୃତ ଦାତା, କୂର୍ମ ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ପ୍ରାଚୀନ ଦେମନ୍ମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ଆଦି ବରାହ ଅବତାର ନେଇଥିଲେ। ପୃଥିବୀକୁ ଉପରକୁ ଉଠେଇବା ପାଇଁ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ନରସିଂହ ଅବତାରରେ ବଡ଼ ଦେମନ୍କୁ ଚିରି ଦେଇଥିଲେ। ନରହରି ଅବତାରରେ, ଆପଣ ନଖଦ୍ୱାରା ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାପ୍ତ ଦେମନ୍ର ଶରୀରକୁ ଚିରି ଦେଇଥିଲେ; ବାମନ ଅବତାରରେ ତିନି ଲୋକର ଶାସନକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଥିଲେ। ବାଲିକୁ ବାମନ ରୂପରେ ବିଚଳିତ କରିଥିଲେ; ଏହି ଅବତାରକୁ ପ୍ରଣାମ। ହଜାର ଭୁଜା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଦୁଷ୍ଟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ରେଣୁକା ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିବାରେ ପ୍ରବୀଣ, ପୌଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ନାଶ କରିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ଅବତାରରେ, ଅନନ୍ତ ପଦଗତି ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; କଂସ ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଭଳି ଦେମନ୍ମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପୃଥିବୀର ଦୌଷ୍ୟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଭାରକୁ ଆପଣ ଦୂର କରିଥିଲେ, ଧର୍ମକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ପାପକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ ଅବତାରରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରି ଓ ପଶୁ ବଳି ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ବୁଦ୍ଧ ଅବତାର ଧାରଣ କରି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦୁନିଆ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା, ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେଇଥିଲା, ଆପଣ କଳ୍କି ଅବତାର ଧାରଣ କରିବେ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବେ। ଏହି ଦଶ ଅବତାର ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏକାଏକି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହୋଇଛି। ଦୁଷ୍ଟ ଦେମନ୍ମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ନିବାରଣ କରିଥିବା; ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା, ନାରୀ ଓ ଜଳଜ ମଧ୍ୟରେ ଅବତାର ନେଇଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଜୟ। ଏହି ସମସ୍ତ ଅବତାର ନେଇଥିବା ଆପଣ ଛଡ଼ା, ଅନ୍ୟ କିଏ ଦୟାର ଖଜାନା? ଏପରି ଭାବେ, ଦେବତାମାନେ ପୀତବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହ ବନ୍ଦନା କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରୀର ଦେଇ ପ୍ରଣାମ କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ଏହି ଷ୍ଟୁତି ଶୁଣି, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ମାଳିକ, ଗଦାଧରୀ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେଠାରେ କହିଲେ: “ମୁଁ ଏହି ଷ୍ଟୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି; ଓ ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କର। ମୁଁ ତୁମ ଦୁଃଖକୁ ନାଶ କରିବି, ଯାହା ବହୁତ କଷ୍ଟଦାୟକ। ଚାହିଁଥିବା ଯେକୌଣସି ବର ମାଗ। ମୁଁ ଏହି ଷ୍ଟୁତିରେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଏହି ଷ୍ଟୁତି ଭକ୍ତି ସହ ପଢିବେ, ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ କେବେ ଛୁଇଁବ ନାହିଁ; ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଓ ଦୁଃସମ୍ବଲ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିବେ ନାହିଁ। କୌଣସି ବାଧା, ଦୂତ, ଗ୍ରହ, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ, ବାୟୁ, ପିତ୍ତ, କଫ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ରୋଗ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବେ ନାହିଁ। ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ହେବ ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ବଂଶ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିବ, ସମସ୍ତ ଉପଭୋଗ ଓ ସୁଖ ଉପସ୍ଥିତ ହେବ। ଏହି ଷ୍ଟୁତି ପଢିବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଘରରେ ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଏହି ଷ୍ଟୁତି ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସାଧନ କରେ। ଏହା ପଢିବା ଦ୍ୱାରା ଉପଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୂର ନୁହେଁ। ଓ ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ଯାହା ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ କହ। ମୁଁ ତାହା ନାଶ କରିବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ଦୟାମୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଉଲ୍ଲାସିତ ମନେ, ଉପରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ବୃଷଭଧ୍୵ଜ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ସମ୍ମୋଦିତ କରିଲେ। ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ପୁନଃ ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଓ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ମହାବିଷ୍ଣୁ, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ବିନାଶର କାରଣ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ ରବିର ରାସ୍ତା ଅଟକାଇ ଦେଇଛି। ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରିବାରୁ, ଆମେ ସମସ୍ତ ଉପଭୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଇଛୁ। ଏବେ କଣ କରିବୁ? କେଉଁଠି ଯିବୁ?” ଭଗବାନ କହିଲେ: “ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉଦ୍ଭବକାରୀ ଓ ବୃଦ୍ଧିକାରୀ, ସେ ଭାଗ୍ୟବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜାରୀ, ତାପସ୍ୟାରେ ଚମକୁଥିବା, ସେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି, ଯିଏ ବାରାଣସୀରେ ବସିଛନ୍ତି। ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ନିବାରଣ କରିବେ। ତେଣୁ, ତମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ କାଶୀକୁ ଯାଉ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କର।" ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: ଏପରି ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିଆ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଦେବତାମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହ କାଶୀ ନଗରକୁ ଗଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ଶୁଭ କାଶୀ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, ମଣିକର୍ଣିକା ଘାଟରେ ଭକ୍ତି ସହ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କରିଲେ। ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଠାରେ ଅର୍ପଣ କରି, ସମସ୍ତେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ମହା ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ସେ ଆଶ୍ରମ ଶାନ୍ତିମୟ ଓ ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖିଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଭରିଥିଲା, ମୟୂର, କଠା, ହଂସ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଅନେକ। ବଡ଼ ବନ୍ଦରା, ଶୁଆ, ବାଘ, ଚିତା, ହରିଣ, କୃଷ୍ଣସାର, ଗଣ୍ଡର, ଶରଭ ଆଦି ପ୍ରଚୁର ଥିଲା। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରୀରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ; ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପୁନପୁନ ନମନ କଲେ। ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: “ଜୟ ହେଉ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ନାଥ, ଦେବ ଓ ଦେମନ୍ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; କୁମ୍ଭୟୋନି, ଭାତାପୀର ଶକ୍ତିକୁ ନାଶ କରିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଜନ୍ମ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଖଜାନା, ଶାସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ସ, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଆପଣଙ୍କ ଉଦୟରେ ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ; ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।