ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଘେରି ରହିଛି ଏକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ବିଶାଳ ପର୍ବତ—ତାହା ହେଉଛି ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତ। ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତ ଏତେ ବଡ଼ ଓ ଉଚ୍ଚ ହୋଇଯାଇଛି ଯେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତିକୁ ଅଟକାଇ ଦେଉଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଉପରେ ଏହି ଅବରୋଧ ଦୁଃଖ ଆଣିଛି। ଏହି ଦୁଃଖରେ, ଦେବତାମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ବିନ୍ଧ୍ୟାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧିକୁ ରୋକନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା ହୁଅନ୍ତୁ। ଯଦି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପଥ ଅଟକିଯିବ, ତେବେ କିପରି କାଳର ଗଣନା ଚାଲିବ? ଯଦି ସ୍ୱାହା ଓ ସ୍ୱଧା ରୂପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ, ତେବେ ଏହି ଜଗତରେ କିଏ ଆଶ୍ରୟ ଦେବେ? ଆମେ ଭୟରେ ବିପନ୍ନ ହୋଇଛୁ, ଆପଣ ଛଡ଼ା ଆମ ପାଖରେ କୌଣସି ରକ୍ଷକ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୁଃଖ ନାଶକ, ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଗିରିଜାପତି!” ତେବେ ଶିବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ଦେବଗଣ! ଏଠି ଆମେ ବିନ୍ଧ୍ୟାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧିକୁ ରୋକିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭଗବତ୍ରୂପୀ ରାମାଧବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେ ଆମ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ଆତ୍ମା, ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ କାରଣର ମୂଳ। ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ଗୋବିନ୍ଦ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ। ଆମେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ୟା କହିବା ଉଚିତ, ତେବେ ଆମ ଦୁଃଖର ଶେଷ ହେବ।” ଶିବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ କମଳଜ ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ, ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଇ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସୂତ ମୁନି କହିଲେ—ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି, ଜଗତ ଗୁରୁ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦରବାରକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ କମଳନୟନ, ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପରେ ଦେଖିଲେ। ଭକ୍ତିରେ କଣ୍ଠ ଆବେଗ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ—“ଜୟ ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି, ଆଦିପୁରୁଷ! ଦାନବ ଶତ୍ରୁ, ଚେଷ୍ଟାର ଉତ୍ସ, ଚାହିଦା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ମହାବରାହ, ଗୋବିନ୍ଦ, ମହାଯଜ୍ଞର ମୂର୍ତ୍ତି! ଧ୍ରୁବଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ, ମତ୍ସ୍ୟ ଅବତାରରେ ଭେଦଗୁଡ଼ିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ। ସତ୍ୟବ୍ରତ, ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପୀ, ଧରଣୀପତି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର! ଦାନବ ନାଶକ, ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଥିବା! ଓ ପ୍ରଭୁ, ଅମୃତ ଦାତା, କୂର୍ମ ରୂପରେ ନମସ୍କାର! ପ୍ରାଚୀନ ଦାନବ ନାଶ ପାଇଁ ବରାହ ଅବତାର ନେଇଥିଲେ। ବରାହ ରୂପରେ ଧରଣୀକୁ ଉଠାଇଥିଲେ, ନରସିଂହ ଅବତାରରେ ମହାଦାନବକୁ ଛିଁଦି ଦେଇଥିଲେ। ନରହରି, ଅଂଗୁଳି ନଖରେ ବରଦାନମତ ଦାନବ ଦେହକୁ ଛିଁଦିଦେଲେ। ବାମନ ଅବତାର ନେଇ, ତିନି ଲୋକର ଅଧିପତ୍ୟକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଥିଲେ। ବାଲିଙ୍କୁ ବାମନ ରୂପରେ ଅସ୍ଥିର କରିଥିଲେ, ଏହି ରୂପକୁ ନମସ୍କାର! ଶହ ହସ୍ତୀ ଦାନବ ଶତ୍ରୁ, ଦୁଷ୍ଟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାଶକ! ରେଣୁକା ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ପରଶୁରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର! ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ଓ ପୌଳସ୍ତ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ କାଟିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ! ଦଶରଥନନ୍ଦନ ଶ୍ରୀରାମ, ଅନନ୍ତ ପଦ ଧାରୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର! କଂସ ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନ ପରି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଭାରି କରିଥିଲେ, ତେବେ ଆପଣ ଧରଣୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିଥିଲେ, ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ପାପକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅନେକ ଭାବରେ ଅବତାର ନେଇଥିବା! ଦୁଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ ନାଶ ଏବଂ ପଶୁ ବଳି ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧ ଅବତାର ନେଇଥିଲେ, ତାହା ପାଇଁ ନମସ୍କାର! ସମସ୍ତ ଜଗତ ମ୍ଲେଛ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେବାବେଳେ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, କଳ୍କି ଅବତାର ନେବେ, ତାପରି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର! ଏହି ଦଶ ଅବତାର, ଭଗବାନ, ଭକ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ହୋଇଛି। ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ନାଶ ପାଇଁ ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ନିବାରକ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା, ନାରୀ ଓ ଜଳଜନ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ତାହିଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଜୟ! ଏହି ସମସ୍ତ ରୂପ କେବଳ ଆପଣ ନେଇପାରିବେ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ—ଆପଣ ଦୟାର ଭଣ୍ଡାର! ଏପରି ଭାବରେ, ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରୀରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଏହି ନିବେଦନ ଶୁଣି, ଗଦାଧର ଭଗବାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ କହିଲେ—“ମୁଁ ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି। ହେ ଦେବଗଣ, ତୁମେ ତୁମ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ମୁଁ ତୁମର ଏହି ଅତି ଦୁର୍ବର ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ୱ କରିଦେବି। ମୋତେ ଏକ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ବର ମାଗ। ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ମୁଁ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି, ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପଢ଼ିବେ, ସେ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଖିବେ ନାହିଁ। ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଗତି ତାଙ୍କ ଘରକୁ କେବେ ଆସିପାରିବେ ନାହିଁ। କୌଣସି ବାଧା, ପିଶାଚ, ଗ୍ରହ, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ, ବାତ, ପିତ୍ତ, କଫର ରୋଗ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ହେବ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ବଂଶ ଦୀର୍ଘ ହେବ, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଓ ସୁଖ ମିଳିବ। ଏହି ଗୃହରେ ଏପରି ଶୁଭ ଫଳ ଦେଖାଯିବ। ଏହି ସ୍ତୁତି ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରେ। ଏହା ପଢ଼ିଲେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦୂର ନୁହେଁ। ହେ ଦେବଗଣ, ତୁମେ ତୁମ ଦୁଃଖ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ କହ। ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନଶ୍ୱ କରିଦେବି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଅମୃତବାଣୀ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଏବଂ ପୁନି ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: ଭଗବାନଙ୍କ ଏହି କଥାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ ପୁନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଦେବଦେବ, ମହାବିଷ୍ଣୁ, ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ! ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପଥ ଅଟକାଇ ଦେଇଛି। ଏହି ବିରୋଧ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆମ ଭୋଗର ଅଂଶରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଛୁ। ଆମେ କ’ଣ କରିବୁ? କେଉଁଠି ଯିବୁ?” ତେବେ ଭଗବାନ କହିଲେ: “ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପାଦକ ଓ ବୃଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ, ସେ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ପୂଜାରୀ, ତାପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେହି ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ କାଶୀରେ ବସିଛନ୍ତି। ହେ ଦେବଗଣ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ନିବାରଣ କରିପାରିବେ।