ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ସମ୍ବର୍ଧିତ, ମହାନ ଏବଂ ତେଜସ୍ୱୀ ମୁନି ବ୍ୟାସ ଧୂମ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଉଭୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମାଆ ସତ୍ୟବତୀ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବେଟା, ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏଠି ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ଖେତ୍ରରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁଅଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିଅ।” ବ୍ୟାସ ମାଆଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ନିଜର ମନରେ ଏହା ଭାବିଲେ ଏବଂ “ଓମ୍” ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଉଚିତ ସମୟ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଅମ୍ବିକା ସ୍ନାନ କରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରସୂତି କାଳରେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ଏହିଠାରୁ ଜନ୍ମ ହେଲା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ, ଯିଏ ଜନ୍ମ କାଳରୁ ଅନ୍ଧା ଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି ସତ୍ୟବତୀ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ବଧୁଙ୍କୁ ତଡ଼ାତଡ଼ି ପୁଅ ପାଇଁ ପଠାଇବାକୁ କହିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଅମ୍ବାଲିକାଙ୍କ ପ୍ରସୂତି କାଳ ଆସିଲା, ସେ ରାତିରେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ ଏବଂ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ। ଏଠାରୁ ପାଣ୍ଡୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଲା ନାହିଁ। ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ, ପୁଅ ପାଇଁ ସତ୍ୟବତୀ ଏକ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ପୁଣି ବଧୁକୁ ପଠାଇଲେ। ଏଥିପରେ, ସତ୍ୟବତୀ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଡାକି ନିଶାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶୟନଗୃହରେ ବଧୁକୁ ପଠାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। କିନ୍ତୁ ବଧୁ ନିଜେ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ବଦଳରେ ନିଜ ଦାସୀକୁ ପଠାଇଲେ। ଏହି ଦାସୀଠାରୁ ନ୍ୟାୟବାନ୍, ଧର୍ମିକ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଦୁର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନି ପୁଅ—ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଏବଂ ବିଦୁର—ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବଂଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମହାବୀର ହେଲେ। ଏହିପରି ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; ଏହି ବଂଶକୁ ନିର୍ମଳ ବ୍ୟାସ, ଭ୍ରାତୃଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଏହିଠାରେ ନାରଦ କହିଲେ, “ହେ ନାରାୟଣ, ଭୂମିର ଆଧାର, ସମସ୍ତ ରକ୍ଷାର କାରଣ, ଆପଣ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଦେବୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁମନ୍ତରରେ ସେ ଦେବୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ ପାଆନ୍ତି। ଏଠି ଦେବୀଙ୍କ ଯେଉଁଯେଉଁ ଗୌରବ ଏବଂ ଉପାସନା ହୋଇଛି, ତାହା ସମସ୍ତ ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ। ସେ ଭକ୍ତପ୍ରତିପାଦିତା ଦେବୀ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ଆମ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ। ଆପଣ କୃପାସାଗର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମହାସୁଖ ମିଳେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।” ଶ୍ରୀ ନାରାୟଣ କହିଲେ, “ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ପୁଣ୍ୟକର କାହାଣୀ ଶୁଣ। ଭକ୍ତିର ଆଦି, ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧିର ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଏବଂ ପରମ ତେଜ—ସେହି ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ପିତାମହ, ଦେବତାମନ୍ଦଳର ନାଭିର କମଳରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ସେ ଚାରିଟି ମୁହଁ ପାଇ ଦେଖାଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ମନରେ ଧାରଣ କରି ସ୍ୱୟଂଭୂବ ମନୁଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ମନସ୍ପୁତ୍ର। ସେ ମନୁଙ୍କ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ହେଲେ ଶତରୂପା, ଧର୍ମର ମୂର୍ତ୍ତି। ମନୁ, କ୍ଷୀରସାଗରର ପବିତ୍ର ତୀରରେ ଦେବୀଙ୍କ ଉପାସନା କଲେ, ଯିଏ ମହାଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ ମାଟିର ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ବିଧିବତ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ମନୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବାଗ୍ଭବ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ; ଉପବାସ, ପ୍ରାଣାୟାମ ଓ ନିୟମରେ ଦେହକୁ କ୍ଷୀଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଦିନ ଓ ରାତି ଏକ ପାଦରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହି, ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ। ମନରେ ଦେବୀଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର ଧ୍ୟାନ କରି ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଅର୍ଜନ କଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତି ଦେବୀ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ କଥା କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ବର ଚାହିଁ।” ଏହି ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ କଥା ଶୁଣି, ମନୁ ମନରେ ଥିବା ଦୁର୍ଲଭ ବର ଚାହିଲେ—ଯାହା ଅମରମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଉନ୍ତି ନାହିଁ। ମନୁ କହିଲେ, “ଜୟ ହେ ଦେବୀ, ଚକ୍ଷୁସମ୍ପନ୍ନ ମହାଶୟ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବିରାଜିତ। ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳା, ଜଗତ୍ର ପୋଷକ, ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, ହର ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସଂହାର କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ତିନି ଲୋକର ରାଜା, ଯମ ଜୀବମାନେଠାରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଶିକ୍ଷା ଦେନ୍ତି, ଵରୁଣ ମୋ ପରି ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏବଂ କୁବେର, ନୈୃତ, ବାୟୁ, ଈଶାନ, ଶେଷ—ସମସ୍ତେ ତୁମ ଶକ୍ତିର ଅଂଶ। ଯଦି ଏବେ ମୋତେ ବର ଦେବାକୁ ଚାହଁ, ତେବେ ମୋ ସୃଷ୍ଟିକାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ନ ଆସୁ। ଯେଉଁମାନେ ବାଗ୍ଭବ ମନ୍ତ୍ର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ କାମ ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧି ହେଉ। ଏହି କଥୋପକଥନ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣାଇବା ଲୋକମାନେ ସୁଖ ଓ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତୁ, ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି, ଉତ୍ତମ ବାଣୀ ଓ କୌଶଳ ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ଜ୍ଞାନ, କର୍ମମାର୍ଗର ସିଦ୍ଧି, ପୁଅ ଓ ପୌତ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା—ଏସବୁ ମୋର ଇଛା ଅନୁଯାୟୀ ହେଉ।” ଏଠାରେ ଦେବୀ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଯାହା ଚାହିଛ, ତାହା ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ହେବ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହିତା ବର ଦେଉଛି। ତୁମ ବାଗ୍ଭବ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମର ରାଜ୍ୟରେ ବାଧା ନ ଆସୁ, ତୁମ ପୁଅମାନେ ବଂଶ ଚାଲାନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜୀବନ ଶେଷରେ ଉଚ୍ଚତମ ଦେଖା ପାଉ। ଏପରି ଭାବେ ମହାତ୍ମା ମନୁଙ୍କୁ ବର ଦେଇ, ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଥିବାବେଳେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହି ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ, ଯାହା କୁମ୍ଭଜ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା, ସେ ଆକାଶକୁ ଛୁଁବାକୁ ବଢ଼ିଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥକୁ ବାଧା ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା।