ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅମ୍ବା କହିଲେ, “ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲି, ଏବଂ ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ପତ୍ନୀ ହେବି।” କିନ୍ତୁ ଶାଲ୍ଵ କହିଲେ, “ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମକୁ ମୋ ଚକ୍ଷୁ ସାମ୍ନାରେ ଭୀଷ୍ମ ଧରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ରଥରେ ବସାଇ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମର ହସ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବିନାହିଁ। ଯେଉଁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେ କିପରି ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶିତ କନ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ? ଏହିପରି ଭଳି ଭୀଷ୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଜଣେ ନାରୀକୁ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବିନାହିଁ, ଯେପରି ମୁଁ ମୋର ମାତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବିନାହିଁ।” ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଓ ବିଳାପ କରୁଥିବା ଅମ୍ବାକୁ ଶାଲ୍ଵ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ସେ ପୁନି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି କହିଲେ, “ଓ ବୀର, ଆପଣ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଶାଲ୍ଵ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରିବେନାହିଁ। ଆପଣ ଧର୍ମବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ନହେଲେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଦେବି।” ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ, “ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମର ମନ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରିଛି, ମୁଁ କିପରି ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବି? ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ତୁମର ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ, ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।” ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଅମ୍ବା ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଏକାକୀ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏଠିଏ, ରାଜା ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ—ଅମ୍ବାଲିକା ଓ ଅମ୍ବିକା, ଯେଉଁମାନେ କାଶୀରାଜଙ୍କ ଶୁଭ୍ର କନ୍ୟାମାନେ। ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା, ଘରେ ଓ ବାଗିଚାରେ ଏମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଖେଳରେ ମଗ୍ନ ହେଉଥିଲେ। ଏଭଳି ରାଜା ନଉ ବର୍ଷ ଧରି ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ରାଜରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ଚଳିହେଲେ। ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି ସତ୍ୟବତୀ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଯାଇଥିଲେ। ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୁଅଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ। ଏକାକୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସେ ଦୁଃଖଭାବରେ କହିଲେ, “ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ ଶନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁଅ, ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମେ ତୁମ ଭାଇଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି ରାଜବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କର, ଯେପରି ଯୟାତିଙ୍କ ବଂଶ ରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା।” ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ, “ମା, ମୁଁ ଯେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲି, ତାହା ଆପଣ ଶୁଣିଥିବେ। ମୁଁ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରିବିନାହିଁ, ନାହିଁ କେବଳ ଏକ ନାରୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବି।” ଏହି ସମୟରେ ଚାରିଅଞ୍ଚଳ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଓ ରାଜ୍ୟବଂଶ ଚିନ୍ତା ଦେଖି ଗାଙ୍ଗେୟ ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ, “ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, କ୍ଷେତ୍ରଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତୁ। ଏହା ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକି, ଦୁଇଜଣ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗଦେଇ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ବେଦ ଅନୁସାରେ ବଂଶର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହା ଅପରାଧ ନୁହେଁ। ପୁଅ ହେଲେ ସେଠିକୁ ରାଜ୍ୟ ଦିଅ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ଶାସନ କରିବି।” ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ସତ୍ୟବତୀ ମନେ ନିଜ ପୁଅ, ମହାର୍ଷି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ ସ୍ମରଣ କରିବା ସହିତ ବ୍ୟାସ, ତପୋଧନ ମୁନି, ମାଆଁଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, ଶିର ନମାଇ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଓ ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କୁ ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନ କଲେ, ସେ ତାଳ ଧୂମ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମାଆଁ କହିଲେ, “ଏବେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମ ତପୋବଳରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କର।” ବ୍ୟାସ ମାଆଁଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, “ଓମ୍” କହି ଉଚିତ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଅମ୍ବିକା ସ୍ନାନ କରି ଓ ଋତୁମତୀ ହୋଇ ବ୍ୟାସଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଜନ୍ମହୁଅଁ ସାଥିଁ ଅନ୍ଧ ଥିଲେ। ଏହି ଦେଖି ସତ୍ୟବତୀ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଏକ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ କହିଲେ। ଅମ୍ବାଲିକା ତାଙ୍କ ଋତୁକାଳରେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ସହିତ ରାତିରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ସେ ଥିଲେ ପାଣ୍ଡୁ, ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଲା ନାହିଁ। ପୁଅ ପାଇଁ ପୁନି ବର୍ଷାନ୍ତେ ଆଉଥରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀକୁ ପଠାଯିବାକୁ କହିଲେ। ଏଥିରେ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଡାକି, ଉତ୍ତମ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରି, ରାତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୟନକକ୍ଷକୁ ପଠାଗଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେନାହିଁ, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଏକ ଦାସୀ ଗଲେ, ତାହାଠାରୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ନୀତିମାନ୍ ବିଦୁର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନିଜଣ ପୁଅ—ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଓ ବିଦୁର—ବଂଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ଭାବେ ବ୍ୟାସ, ଯିଏ ଭାଇମାନେ କେଉଁ ଧର୍ମ ଅନୁସରିବେ ଜାଣିଥିଲେ ଓ ନିର୍ମଳ ଥିଲେ, ରାଜବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି। ଏବେ, ନାରଦ କହିଲେ, “ଓ ନାରାୟଣ, ଭୂମିର ଆଧାର, ସମସ୍ତ ରକ୍ଷାର କାରଣ, ଆପଣ ଯେ ଦେବୀଙ୍କ କଥା କହିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଜ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ। ସେ ଦେବୀ କେବେ କେଉଁ ରୂପେ, କିଏ ତାଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜା କଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ। ଭକ୍ତିଶୀଳଙ୍କ ପ୍ରତି ଦେବୀ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍ମାନେ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି ତାହା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଆମର କ୍ଷେମ ପାଇଁ ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟବଳୀ କୁହନ୍ତୁ। ଏମିତି କଥା କୁହନ୍ତୁ, ଯାହା ଶ୍ରବଣ କରି ବଡ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ।” ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ, “ଓ ମହାମୁନି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ। ଦେବୀଙ୍କର ଭକ୍ତିର ମୂଳ, ମହାସମୃଦ୍ଧିର ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଜ୍ଜ୍ୱଳ୍ୟ, ସେହି ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା। ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ନାଭିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପଦ୍ମରୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଚାରିଟି ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କଲେ। ସେ ମନରେ ଏକ ପୁଅ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସ୍ୱୟଂଭୂବ ମନୁ। ସେହି ମନୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ।