ଭୀଷ୍ମ ତୁରନ୍ତ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଖବର ଦେଲେ । ସେଉଁଥିରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ଡାକି, ବିବାହ ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ଦିନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ କହିଲେ । ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଥିବା ପରେ, ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାଇ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ବିବାହ ପାଇଁ ତିନି ରଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ତିନି ଜଣ ଭିତରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ରଜକୁମାରୀ, ଲଜ୍ଜାରେ ତଳକୁ ଦେଖୁଥିବା କଳା ଚକ୍ଷୁ ନାରୀ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଲେ, "ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ମୋ ହୃଦୟରେ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂବରରେ ରାଜା ଶାଲ୍ବଙ୍କୁ ବର୍ଚ୍ଛି । ମୋତେ ସେ ଚୟନ କରିଥିଲେ, ମୋ ହୃଦୟ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହି ପରିବାର ପାଇଁ ଆପଣ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରନ୍ତୁ । ଆପଣ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଥମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, ତାହା କରନ୍ତୁ ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ଭୀଷ୍ମ, ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମାତା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କଲେ । ସମସ୍ତଙ୍କ ମତ ଜାଣି, ଧର୍ମର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ଞାତା ଭୀଷ୍ମ ସେଇ ରଜକୁମାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ଯାଅ ।" ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଶାଲ୍ବଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଭୀଷ୍ମ ମୋତେ ମୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ହୃଦୟରେ ଓ ଧର୍ମରେ ଆପଣଙ୍କର, ଏହି ଦିନ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ । ରାଜା, ମୁଁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କ ବିଧିବତ୍ ପତ୍ନୀ ହେବି; ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲି, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।" ଶାଲ୍ବ କହିଲେ, "ସୁନ୍ଦରୀ, ଭୀଷ୍ମ ମୋ ଆଖି ଦେଖା ତୁମକୁ ଅପହରଣ କଲେ; ସେ ତୁମକୁ ତାଙ୍କ ରଥରେ ବସାଇଲେ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମ ହାତ ଧରିପାରିବି ନାହିଁ । ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ଅନ୍ୟଜନଙ୍କ ଛୁଇଁଥିବା କନ୍ୟାକୁ କେମିତି ଗ୍ରହଣ କରିବ? ତେଣୁ ଭୀଷ୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଜଣେ ମାତା ଭଳି ଅସ୍ପୃଶ୍ୟା ମହିଳାକୁ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ ।" ଏଭଳି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ରଜକୁମାରୀ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, କହିଲେ, "ଶାଲ୍ବ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହାନ୍ତି, ଏବେ ଆପଣ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ନହେଲେ ମୁଁ ମରିଯିବି ।" ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ, "ତୁମ ମନ ଅନ୍ୟ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ, ତେଣୁ ମୁଁ କିପରି ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବି? ତୁମେ ଦୁଃଖ କରନି, ତୁମ ବାପାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ ।" ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଅନ୍ୟ ଉପବନକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଏକାକି ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଏଠାରେ, ରାଜା ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ଦୁଇଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ—କାଶୀରାଜଙ୍କ ଦୁଇ ଝିଅ, ଅମ୍ବିକା ଓ ଅମ୍ବାଲିକା । ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରୀଡା, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ । ଏଭଳି ଭାବେ ରାଜା ନ'ଟି ବର୍ଷ ଅତିବାହିତ କଲେ, ପରେ ରାଜ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା । ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁରେ ସତ୍ୟବତୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକାକୁଳ ହେଲେ; ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମିଳି ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ସଂସ୍କାର କରିଲେ । ଏକାକି ଭାବେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଡାକି, ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, "ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର, ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମେ ଏହି ବଂଶର ଆଶା । ତୁମ ଭାଇଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି ବଂଶ ରକ୍ଷା କର, ଯେପରି ଯୟାତିଙ୍କ ବଂଶ ରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା ।" ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ, "ମା, ଆପଣ ମୋ ପିତା ପାଇଁ ଦିଆ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣିଥିବେ; ମୁଁ ରାଜ୍ୟ ନେବି ନାହିଁ, ଏବଂ ବିବାହ କରିବି ନାହିଁ ।" ଏ ସମୟରେ, ସତ୍ୟବତୀ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ—ଏବେ ବଂଶ କିପରି ଚାଲିବ? ରାଜ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ହେବାରେ ମୋତେ କେବେ ଶାନ୍ତି ମିଳିଲା ନାହିଁ । ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ସେଉଁଠି କହିଲେ, "ସୁନ୍ଦରୀ, ଚିନ୍ତା କରନି; କ୍ଷେତ୍ରଜ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ପାଇଁ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କର ।" "ଏହି କାମ ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଡାକି, ଦୁଇ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ଏହା କର; ବେଦ ଅନୁସାରେ ଏହା ଅପରାଧ ନୁହେଁ, ବଂଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ।" "ଏଭଳି ଭାବେ ଏକ ନାତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଅ; ମୁଁ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟ ଚଲାଇବି ।" ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସତ୍ୟବତୀ ମନେ ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁଅ, ମହାମୁନି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ । ସେ ସ୍ମରଣ କରିବା ସହିତ, ତପସ୍ବୀ ବ୍ୟାସ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ସେ ମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏବଂ ତାଳ ହିନ୍ତା ଅଗ୍ନି ପରି ତିଁଥିଲେ । ଭୀଷ୍ମ ଓ ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ । ସତ୍ୟବତୀ କହିଲେ, "ମୁନି, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମ ତପୋବଳରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କର ।" ବ୍ୟାସ ମାତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, "ଓମ୍" କହି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କଲେ । ଅମ୍ବିକା ନାହାଇ ଓ ଋତୁମତୀ ହୋଇ ବ୍ୟାସଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ହେଲା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ, ଯିଏ ଜନ୍ମ ହୁଅଁଥୁଆ ସମୟରୁ ଅନ୍ଧା ଥିଲେ । ଏହା ଦେଖି ସତ୍ୟବତୀ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀକୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଏକ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କର ।" ଅମ୍ବାଲିକା ତାଙ୍କ ଋତୁରେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ସହ ରାତିରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ । ତାଙ୍କର ପୁଅ, ପାଣ୍ଡୁ, ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯିଲା ନାହିଁ । ପୁଅ ପାଇଁ, ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ବ୍ୟାସଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ । ଏଥିରେ, ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପୁଣି ଡାକି, ରାତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୟନଗୃହକୁ ପଠାଇଲେ । କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ ରାଜମାତା ଗଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ଦାସୀକୁ ପଠାଇଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବିଦୁର ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଏଭଳି ଭାବେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ତପୋବଳରେ ତିନି ପୁଅ—ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଓ ବିଦୁର—ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯାହାଁ ବଂଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମହାବୀର ହେଲେ ।