ଏହି ଉପଦେଶରେ, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାର ଗଭୀର ଅନୁଷ୍ଠାନ ପରେ, ଜଣେ ଶିଷ୍ୟ ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତ ଶିଖି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ଘରେ ଫେରି ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେ ଧର୍ମପଥରେ ଚାଲିବା, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ନିରାଶା ହୋଇ ରହିବା, ଦୃଷ୍ଟଦୋଷ ହିନ ହୋଇ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଆଦି କର୍ମ କରିବା, ସତ୍ୟ କହିବା, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଚାଲିଥାଏ। ପୁଏ ଓ ନାତି ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ, ସେ ଅପରିଗ୍ରହ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଷଡ୍ରିପୁଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ଜନ୍ୟାନୀଙ୍କୁ ପୁଏଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି, ଭୂତାଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିକାର୍ମକୁ ନିଜ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ସ୍ଥାପିତ କରି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ହୋଇ, ଥକିଲେ ସନ୍ନ୍ୟାସାଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଠାରେ ପରିଶୁଦ୍ଧତା ଓ ବିରକ୍ତି ଅନିବାର୍ୟ। ଏଠି, କେବଳ ବିରକ୍ତି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମାତ୍ର ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେବାଯୋଗ୍ୟ, ଏହା ବେଦର ସତ୍ୟ ବାଣୀ ଓ ମୋର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ। ଶୁକଦେବ, ବେଦରେ ଅଠଚାଳିଶି ଶଂସ୍କାର ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଯାହାରୁ ଚାଳିଶିଟି ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ମୁକ୍ତି ନେଇ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଶାନ୍ତି, ସଂୟମ ଆଦି ଅଠଟି ଗୁଣ ଦରକାର, ଏବଂ ଜୀବନର ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ କ୍ରମିକ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଠି ଶୁକଦେବ ପଚାରିଲେ: ଯେତେବେଳେ ହୃଦୟରେ ବିରକ୍ତି ଜନ୍ମ ନିଏ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନୁଭୂତି ଲାଭ ହୁଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକିମ୍ବା ଅରଣ୍ୟ ରେ ରହିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ଜନକ କହିଲେ: ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇନାହିଁ, ଅପକ୍ୱ ମନେ ବହୁତ ବିକ୍ଷୋଭ ହୁଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଖାଦ୍ୟ, ଭୋଗ, ଶୟନ, ସନ୍ତାନ ଆଦି ଇଚ୍ଛା ଉଠେ, ସେଉଁଠି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ କିପରି ଅଶାନ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚିପାରିବେ? ଏହି କାମନାର ଜାଲ ବିପରୀତ ଓ ଅଶାନ୍ତିକର, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଠି ଜନକ ଉପମା ଦେଲେ: ଯେପରି ଜମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକ ତଳକୁ ଖସେନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଉପରେ ଶୁଇଥିବା ଲୋକ ଖସିପଡ଼େ, ସେପରି ସନ୍ନ୍ୟାସରୁ ଚ୍ୟୁତ ହେଲେ ପୁଣି ମାର୍ଗକୁ ଫେରିବା ଦୁର୍ଲଭ। ପିଲା ଜଣେ ପ୍ରାଣୀ ମନ୍ଦ ଗତିରେ ମୂଳରୁ ଶାଖାକୁ ଚଢ଼ି ଫଳକୁ ସହଜରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ, ଏହିପରି ଜୀବନର ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ସିଢ଼ି ଦ୍ୱାରା ଧୀରେ ଧୀରେ ଉନ୍ନତି କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଠି ଏକ ପକ୍ଷୀ ବାଡ଼ି ଚାଲି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଶିଘ୍ର କ୍ଲାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରେ, ଆଉ ପିଲା ଜଣେ ଆରାମରେ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଏହିପରି, ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିବା ମନକୁ ସଂୟମ ଛଡ଼ା କେହି ଜୟ କରିପାରେନାହିଁ, ତେଣୁ ଆଶ୍ରମ କ୍ରମାନୁସାରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗୃହସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ଶାନ୍ତ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ଏବଂ ସଂୟମୀ, ସେ ସମ୍ପାଦ ଓ ହାନିରେ ଅପ୍ରଭାବିତ ରହି, ସମତା ଧାରଣ କରିଥାଏ। ନିଜ କର୍ମ କରି, ଆସକ୍ତି ଓ ଚିନ୍ତା ତ୍ୟାଗ କରି, ଆତ୍ମାନୁଭୂତି ରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିଲେ, ମୁକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଦେଖ, ମୁଁ ରାଜ୍ୟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜୀବନମୁକ୍ତ, ମୁଁ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଚର୍ଯ୍ୟା କରେ, ମୋର ମନେ କିଛି ଉପଜେନାହିଁ। ନାନା ଭୋଗ ଭୋଗି, ବହୁ କର୍ମ କରି, ମୁଁ ଯେପରି ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ମୁକ୍ତ ହେବ। ଯାହା ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ, ସେସବୁ ବନ୍ଧନର କାରଣ, ଦୃଶ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ଭୂତ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଗୁଣ। ଆତ୍ମାକୁ କେବଳ ଉପମା ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନୁହେଁ; ଏହି ନିର୍ମଳ, ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ଆତ୍ମା କିପରି ବନ୍ଧିପାରିବ? ମନ ହେଉଛି ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ମୂଳ କାରଣ; ଯେତେବେଳେ ମନ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସମସ୍ତ ଉପାଧି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ, ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଲାଭ ନାହିଁ, ଯଦି ମନ ଶୁଦ୍ଧ ନ ହୁଏ। ଦେହ, ଜୀବାତ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନୁହେଁ, କେବଳ ମନ ହିଁ ମୁକ୍ତି ଓ ବନ୍ଧନର କାରଣ। ଆତ୍ମା ସଦା ପବିତ୍ର, ମୁକ୍ତ, କଦାଚିତ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ; ବନ୍ଧନ ଓ ମୁକ୍ତି ମନରେ ଥାଏ, ଏବଂ ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଶେଷ ହୁଏ। ଶତ୍ରୁ, ବନ୍ଧୁ, ଉଦାସୀନ—ସମସ୍ତ ବିଭେଦ ମନର ଉତ୍ପାଦ; ଏକତାରେ ବିଭାଜନ କିପରି, ଦ୍ୱିତୀୟତା ଅନୁଭୂତି ଛଡ଼ା? ଜୀବାତ୍ମା ସଦା ବ୍ରହ୍ମ, ଏଠାରେ ଅଧିକ ତଦନ୍ତ ଦରକାର ନାହିଁ; ବିଭେଦ ବିଶ୍ୱ ମାୟାରେ ଚାଲିଥାଏ। ଏହି ଅଜ୍ଞାନକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୂର କରାଯାଏ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ମନେ ସଦା ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନର ମଧ୍ୟରେ ବିଭେଦ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେପରି ଛାୟା କେବଳ ରୋଶନି ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ, ସେପରି ଅଜ୍ଞାନ ଛଡ଼ା ଜ୍ଞାନ ଜଣାଯାଏନାହିଁ। ଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ପ୍ରତି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ କରେ—ଏହାରେ ଆତ୍ମାର କି ଦୋଷ? ବେଦରେ ନିୟମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ସମସ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ; ନୁହେଲେ, ଧର୍ମର ନାଶ ହେବ, ବୌଦ୍ଧମାନେ ଯେପରି ଧର୍ମ ଭ୍ରଷ୍ଟ କରିଥିଲେ। ଧର୍ମ ନାଶ ହେଲେ, ଵର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରମ ଚର୍ଯ୍ୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ ହରାଯାଏ, ତେଣୁ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ମିଳେ। ଏଠି ଶୁକଦେବ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ରାଜନ୍, ମୋର ମନର ସନ୍ଦେହ ଅବିରତ ରହିଛି; ଆପଣ କହୁଥିବା ଧର୍ମ ମୋ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରୁନାହିଁ। ବେଦୀୟ ଧର୍ମରେ ହିଂସା ଓ ଅଧର୍ମ ଦେଖାଯାଏ; ଏହି ବେଦ ଉପଦେଶ କିପରି ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରିବ? ଏଠି ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ: ସୋମପାନ, ପଶୁବଧ, ମାଂସ ଭୋଜନ। ସୌତ୍ରାମଣୀ ଯଜ୍ଞରେ ମଦ୍ୟପାନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଜୁଆ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ପୁରାଣ ଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ, ଶଶବିନ୍ଦୁ ନାମକ ପ୍ରାଚୀନ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ବଳିଦାନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଦାନଶୀଳ ଓ ସତ୍ୟର ସାଗର ଥିଲେ। ସେ ଧର୍ମ ରକ୍ଷା କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ବହୁ ବଳିଦାନ ଓ ଦାନ କଲେ। ପଶୁଚର୍ମ ରାଶି ରୁ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ସମ ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପଜିଲା, ମେଘ ଓ ଜଳ ଧୋଇ ଶୁଭ୍ର କର୍ମଣ୍ବତୀ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେଇ ରାଜା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ଅଚଳ।