ହରି ତୁମର ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ କରିଥାନ୍ତି, ଯେପରିକି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଆଦି ପୁରୁଷ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ତଥାପି, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ହୁଅ, ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦଣ୍ଡ କରିଦେଉଛ, କାରଣ ତୁମେ ତୁମର ପତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପାଇବାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଖିଛ। ମା, ତୁମେ ସେଉଁଥିରେ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ଚେଷ୍ଟରେ ବସିଥାଉଛ, ଏକ ଶୋଭାମୟ ଶୟ୍ୟା ପରି, ଘନ ମେଘ ଉପରେ ଚମକୁଥିବା ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି। ସେ ତୁମର ଭାରା ଉଠାଇଥିବା ଉପକରଣ ନୁହେଁ କି? ତଥାପି ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ। ମା, ଯଦି ତୁମେ କ୍ରୋଧରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିଦେଉଥିଲେ, ସେ ଯଦିଓ ପୂଜିତ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଯାଉଥିଲେ; କାରଣ ଦେଖାଯାଉଛି, ଲୋକମାନେ ନିଜର ଜନ୍ମଦାତାକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାନ୍ତି, ଯଦି ସେ ଶାନ୍ତ, ଭାଗ୍ୟହୀନ ଏବଂ ଗୁଣହୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମଣ୍ଡଳର କଥା କଣ କହିବି — ଯୁବତୀମାନଙ୍କ କଥା କିପରି? ଯେଉଁମାନେ ଦିନ ରାତି ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଦୟାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାନ୍ତି; ତୁମର ଅସୀମ ଶକ୍ତିର କଥା କଣ କହିବି? ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ, ମା, ତୁମେ ପୁରୁଷ କି ନୁହେଁ; କାରଣ ତୁମେ ଗୁଣ ସହିତ ଓ ନିର୍ଗୁଣ ଦୁଇଁରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅଛ। ମୁଁ ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଏବଂ ତୁମ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଚାହେ। ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: ଏଭଳି ଭାବରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶ୍ରୀମନ୍ତ କିଙ୍ଗ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ପରେ, ସେ ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ। ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସଂଯୋଗ ଦେଇଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାରେ, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଯାହା ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପାଇପାରିନାହାନ୍ତି। ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଗଲାପରେ, ପୁରୁରବା ରାଜ୍ୟର ଶାସନ କଲେ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ରୂପବାନ୍, ଏବଂ ସଦା ଜନମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ। ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନାମକ ସୁନ୍ଦର ନଗରରେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦରିତ ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ଜନସମୂହର ସୁରକ୍ଷାରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ। ସେ ଚିତ୍ତରକ୍ଷିତ ଉପଦେଶ, ପରଲୋକ ଜ୍ଞାନ, ଅବିରତ ଶକ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଵର୍ଗୀୟ ଶାସନ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଉପାୟ — ସାମ, ଦାନ, ଦଣ୍ଡ, ଭେଦ — ସେ ନିଜ ଅଧିନରେ ରଖିଥିଲେ; ସେ ରାଜ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ କରି ଶାସନ କଲେ। ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ କରି, ଅନେକ ଦାନ ଦେଇ, ଶୁଦ୍ଧ ଦାନ କଲେ। ତାଙ୍କର ରୂପ, ଗୁଣ, ଦାନ, ଚରିତ୍ର, ଧନ ଓ ପ୍ରତାପର କଥା ଶୁଣି, ଉର୍ବଶୀ ମନମୁହା ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଉର୍ବଶୀ ମାନବ ଲୋକକୁ ଆସିଲେ; ସେ ସେଇ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାକୁ ଚୟନ କଲେ, ନିଜ ଦମ୍ପତି ଭାବେ। ସେ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରି, ରାଜାଙ୍କଠାରେ ରହିଲେ: "ରାଜା, ଏହି ଦୁଇଟି ମେମାଣ୍ଡାକୁ ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ମୋ ଖାଦ୍ୟ ସଦା ଘୃତ ହେବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କିଛି ମୋ ଭୋଜନ ହେବା ନାହିଁ; ଏବଂ ରାଜା, ଯୁଗଳ ସମ୍ଭୋଗ ବେଳା ବାହାରେ ତୁମେ ମୋତେ ନଗ୍ନ ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" "ଯଦି ଏହି ଚୁକ୍ତି ଭଙ୍ଗ ହେବ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବି; ଏହି କଥା ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।" ରାଜା ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁମୋଦନ କଲେ; ଉର୍ବଶୀ ଶାପର ପ୍ରଭାବ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ବନ୍ଧି ରହିଲେ। ତାପରେ ରାଜା, ଉର୍ବଶୀରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ, ବହୁ ବର୍ଷ ରମଣରେ ଲଗି ରହିଲେ, ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ମୋହରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ। ତାଙ୍କର ମନ ଉର୍ବଶୀରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇଗଲା; ସେ ବିନା ଉର୍ବଶୀ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ପ୍ରେମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏଭଳି ବହୁ ବର୍ଷ ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ଦିନ ସ୍ଵର୍ଗରେ ଉର୍ବଶୀକୁ ଦେଖିବାକୁ ନପାଇ, ଗାନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ, ଉର୍ବଶୀକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଦିଅ! ସେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ରାଜାଙ୍କ ଘରୁ ନିଅଯାଇଛି।" "ମୋ ନିବାସ ଉର୍ବଶୀ ବିନା ଚମକୁନାହିଁ; ଯେପରି ଉପାୟ ହେଉ, ଏହି ଇଚ୍ଛାଶୀଳାକୁ ଫେରାଇ ଆଣ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱବାସୁ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧାର ହେବାବେଳେ ତାଙ୍କଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଉର୍ବଶୀ ଓ ରାଜା ଜଙ୍ଗଲରେ ରମଣ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରି ନେଲେ; ତାକୁ ଆକାଶରେ ଉଠାଇ ନେଉଥିବାବେଳେ, ଦୁଇଟି ଆତ୍ମା ଚିତ୍କାର କଲେ। ଉର୍ବଶୀ ସେଇ ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ନିଜ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର ଭାବି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରାଜାକୁ କହିଲେ: "ଏହି ଚୁକ୍ତି ମୁଁ କରିଥିଲି।" "ମୁଁ ତୁମରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇପାରିଛି, ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ଭରସା କରି; ଚୋରମାନେ ମୋ ଶିଶୁମାନେକୁ ଜଙ୍ଗଲରୁ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି। ରାଜା, ତୁମେ ଏଉଁଥିରେ ଏକ ମହିଳା ସହିତ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛ, ଯେତେବେଳେ ତୁମର ପୁଅମାନେ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି।" "ମୁଁ ଏହି ଦୁର୍ବଳ, ଶକ୍ତିହୀନ, ଗର୍ବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ଆଜି ମୋ ଦୁଇ ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି।" ଉର୍ବଶୀ ଏଭଳି ବିଳାପ କରୁଥିବା ଦେଖି, ରାଜା ଭ୍ରମିତ ହୋଇଗଲେ; ନଗ୍ନ ହୋଇ, ସେ ଉର୍ବଶୀ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ରାଜମହଲରେ, ଗାନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଆଲୋକିତ, ରାଜା ନଗ୍ନ ଦେଖାଗଲେ, ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଚାଲିଯିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଉର୍ବଶୀ ଜଙ୍ଗଲ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଇଗଲେ; ରାଜା, କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ନଗ୍ନ ହୋଇ, ଦୁଇଟି ଶିଶୁକୁ ଧରି ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଉର୍ବଶୀ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦେଖି, ସେ ଭାରି ଦୁଃଖରେ ବିଳାପ କଲେ; ଉର୍ବଶୀ, ନଗ୍ନ ରାଜାକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ରାଜା ନିଜେ ଦେଶେ ଦେଶେ ଭ୍ରମଣ କରି, ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ମନ ଅସ୍ଥିର, ଦୁଃଖିତ, ଅସହାୟ ଏବଂ ଇଚ୍ଛାରେ ଭରି ଦେଇଥିଲେ।