ଦେବୀଭାଗବତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେଉନଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦର ଘନ ଅନ୍ଧକାର ଅବସ୍ଥା ରହିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ, ପବିତ୍ର ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଋଷିମାନେ ସୂତଜୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ସୂତ, ଆପଣ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବକ୍ତା, ଆମକୁ କହନ୍ତୁ, ଏହି ପାଠ କ’ଣ? ଏହା କିପରି ଶୁଣିବା ଉଚିତ? କେଉଁଠି କେତେ ଦିନ ଶୁଣିବା ଉଚିତ? କେଉଁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର? ପୂର୍ବରୁ କିଏ ଏହା ଶୁଣିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ କ’ଣ ଫଳ ଲାଭ କରିଥିଲେ?” ସୂତଜୀ କହିଲେ, “ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟାସଦେବ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶରୂପ ଏବଂ ସତ୍ୟବତୀ ଓ ପରାଶରଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ସେ ଚାରିଟି ଵେଦକୁ ବିଭାଜନ କରି ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ପଢ଼ାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଅଧିକାରୀ ନୁହଁନ୍ତି—ଅନ୍ତ୍ୟଜ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅଯୋଗ୍ୟ, ଜଣେ ମହିଳା, ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି, କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ପୁରୁଷମାନେ—ସେମାନେ କିପରି ଧର୍ମଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବେ? ଏହି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ଶ୍ରୀ ବାଦରାୟଣ ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ପୁରାଣ ସଂହିତା ରଚନା କଲେ। ସେ ଏଠାରେ ଅଠାରଟି ପୁରାଣ ଲେଖିଲେ, ଏବଂ ମୋତେ ଏହା ଓ ମହାଭାରତ ଶିଖାଇଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟରୁ ଦେବୀଭାଗବତ ପୁରାଣ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ପୁରାଣକୁ ବ୍ୟାସଦେବ ନିଜେ ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇଥିଲେ। ଏହି ଜନମେଜୟଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ ପରୀକ୍ଷିତ, ଯିଏ ତକ୍ଷକ ନାଗଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଂଶିତ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପାପ ପରିହାର ପାଇଁ, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଏହି ଭାଗବତ ଶୁଣିଥିଲେ। ନଅ ଦିନ ଧରି, ବିଧିମାନ୍ୟ ରୀତିରେ ତିନି ଲୋକର ମାତା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶ୍ରୀ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ମୁଖାରବିନ୍ଦରୁ ଏହି ଗାଥା ଶୁଣିଥିଲେ। ନଅ ଦିନର ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ତୁରନ୍ତ ଦେବୀଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ପିତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଗତି ଦେଖି, ରାଜା ଜନମେଜୟ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଅଠାରଟି ପୁରାଣ ମଧ୍ୟରେ, ଦେବୀଭାଗବତ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପରମ, ଯାହା ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବୀଭାଗବତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସିଦ୍ଧି ଦୂର ନୁହଁଁ। ଏହି କାରଣରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହା ସେବନ କରିବା ଉଚିତ। ଅର୍ଦ୍ଧ ଦିନ, ଚତୁର୍ଥାଂଶ, କିମ୍ବା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଏକ ମାତ୍ର ଖ୍ଷଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ କେଉଁଠି ବିପଦ ଦେଖନ୍ତିନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଦାନର ଫଳ ଏହି ପୁରାଣ ଏକଥର ଶୁଣିଲେ ମିଳିଯାଏ। ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ ପୁଣ୍ୟ କେବଳ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ; ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟରେ ଅପରାଧୀ, କଳିଯୁଗରେ ଅଲ୍ପାୟୁ, ସେମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବ୍ୟାସଦେବ ଏହି ଅମୃତସ୍ଵରୂପ ପୁରାଣ ରଚନା କଲେ। ଯେପରି ଅମୃତ ପିଇଲେ ଏକ ଲୋକ ଅଜର ଓ ଅମର ହୁଏ, ଦେବୀର ଗାଥାର ଅମୃତ ଶ୍ରବଣ କରିଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଂଶ ଅଜର ଅମର ହୁଏ। ଏଠାରେ କୌଣସି ମାସ କିମ୍ବା ଦିନର ବାଧ୍ୟକତା ନାହିଁ; ଦେବୀଭାଗବତ ସଦା ସେବନ କରିବା ଉଚିତ। ଆଶ୍ୱିନ, ମଧୁ, କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ତପସ୍ ମାସରେ, ବିଶେଷ ଚାରିଟି ନବରାତ୍ରିରେ ଏହି ପାଠ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳଦାୟକ। ଏହି ନଅ ଦିନର ଯଜ୍ଞ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳଦାୟକ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ବଡ଼ ମେହେରବାନି ଦେଇଥାଏ। ଅପବିତ୍ର, ପାପୀ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ, ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ, ବେଦନିନ୍ଦକ, ହିଂସାକାରୀ, ନାସ୍ତିକମାନେ—ଏହି ନଅ ଦିନର ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଜନାନୀ ଓ ଧନ ଉପରେ ଲୋଭୀ, ଗୋ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପରେ ଅଭକ୍ତି ଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଘୋର ତପ, ବ୍ରତ, ତୀର୍ଥ, ଦାନ, ଅନେକ ନିୟମ, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ଜପ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଏହି ନଅ ଦିନର ଯଜ୍ଞରେ ଲୋକମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଗଙ୍ଗା, ଗୟା, କାଶୀ, ନୈମିଷ, ମଥୁରା, ପୁଷ୍କର, ବଦରୀକ ଅରଣ୍ୟ—ଏମାନେ ଯେପରି ଶୀଘ୍ର ପବିତ୍ର କରନ୍ତିନାହିଁ, ତେଣୁ ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଏକକ୍ଷଣରେ ପବିତ୍ର କରିଦିଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଦେବୀଭାଗବତ ପୁରାଣ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପରମ ଉପାୟ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ। ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କନ୍ୟାରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ମହାଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଦେବୀଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦେବୀଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଶ୍ରୀଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥ ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିଲେ, ଜନନୀଙ୍କ ପଥ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏକ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଅର୍ଧ ଶ୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି; ଶୁଣିଲେ ମାତ୍ର ଭୟଙ୍କର ବିପଦ, ମହାମାରୀ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅପଦ ଦୂର ହୁଏ। ବାଲଗ୍ରହ, ଭୂତ, ପିଶାଚ ଭୟ ଦେବୀଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କଲେ ଦୂରିଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଗାଥା ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଗାଥା ଶୁଣି ବସୁଦେବ, ଯିଏ ପ୍ରସେନାଙ୍କ ଖୋଜରେ ଯାଇଥିଲେ, ନିଖୋଜ ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୁଣି ମିଳିଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପବିତ୍ର ଭାଗବତୀ କଥା ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି; ସନ୍ତାନହୀନ ସନ୍ତାନ ପାଆନ୍ତି, ଦରିଦ୍ର ଧନୀ ହୁଅନ୍ତି, ରୋଗୀ ନିରୋଗ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜନନୀ ସନ୍ତାନହୀନ, କିମ୍ବା କେବଳ ଝିଅ ଥିଲେ, କିମ୍ବା ସନ୍ତାନ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲେ, ଦେବୀଭାଗବତ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ସନ୍ତାନ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁ ଘରେ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରୀଭାଗବତ ପୂଜା ହୁଏ, ସେଠା ତୀର୍ଥ ହୁଏ, ଘରବାସୀଙ୍କ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କିମ୍ବା ନବମୀ ଦିନ ଭକ୍ତି ସହିତ ପଢ଼ିଲେ କିମ୍ବା ଶୁଣିଲେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ମିଳିଯାଏ।