दैवमेव परं राजन्नास्त्यत्र पौरुषं मम । धर्मज्ञोऽसि महीपाल यथेच्छसि तथा कुरु
राजा, इथे सगळं दैवावरच आहे; माझ्या हातात काहीच नाही. तू धर्म जाणणारा आहेस, राजन, तुझ्या इच्छेनुसार कर.
तवाधीनास्म्यहं भूप न मे कोऽप्यस्ति पालकः । न पिता न च माता च न स्थानं न च बान्धवाः
राजा, मी तुझ्या अधीन आहे; मला कोणताही रक्षण करणारा नाही. माझा ना वडील, ना आई, ना घर, ना नातेवाईक आहेत.
इत्युक्तोऽसौ मया राजा बभूव मदनातुरः । मां निरीक्ष्य विशालाक्षीं सेवकानित्युवाच ह
मी असे बोलल्यावर राजा प्रेमाने व्याकुळ झाला आणि माझ्याकडे, मोठ्या डोळ्यांनी पाहून, आपल्या सेवकांना म्हणाला.
नरयानमानयध्वं चतुर्वाह्यं मनोहरम् । आरोहणार्थमस्यास्तु कौशेयाम्बरवेष्टितम्
तिच्यासाठी सुंदर चार घोड्यांचा रथ, रेशमी वस्त्रांनी मढवलेला, आणा.
मृद्वास्तरणसंयुक्तं मुक्ताजालविभूषितम् । चतुरस्रं विशालं च सुवर्णरचितं शुभम्
तो रथ मऊ गादीने सजवलेला, मोत्यांच्या जाळ्यांनी सुशोभित, चौकोनी आणि प्रशस्त, सोन्याने बनवलेला आणि सुंदर असावा.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भृत्याः सत्वरगामिनः । आनिन्युः शिबिकां दिव्यां मदर्थे वस्त्रवेष्टिताम्
राजाच्या आज्ञेवर त्या चपळ सेवकांनी माझ्यासाठी वस्त्रांनी मढवलेली दिव्य पालखी लगेच आणली.
आरूढाऽहं तदा तस्यां तस्य प्रियचिकीर्षया । मुदितोऽसौ गृहे नीत्वा मां तदा पृथिवीपतिः
त्या वेळी त्याला आनंद देण्यासाठी मी त्या रथात बसले, आणि आनंदित राजा मला आपल्या राजवाड्यात घेऊन गेला.
विवाहविधिना राजा शुभे लग्ने शुभे दिने । उपयेमे च मां तत्र हुतभुक्सन्निधौ ततः
तेथे शुभ मुहूर्तावर आणि शुभ दिवशी, राजाने अग्नीसमोर सर्व विधीने माझ्याशी विवाह केला.
तस्याहं वल्लभा जाता प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । सौभाग्यसुन्दरीत्येवं नाम तत्र कृतं मम
मी त्याची अत्यंत प्रिय झाली, त्याच्या प्राणाहूनही जास्त जवळी; आणि तेथे मला 'सौभाग्यसुंदरी' हे नाव मिळाले.
रममाणो मया सार्धं सुखमाप महीपतिः । नानाभोगविलासैश्च कामशास्त्रोदितैस्तथा
राजा माझ्यासोबत रमून राहिला, विविध सुखोपभोग घेतले आणि प्रेमशास्त्रात सांगितलेल्या आनंदात मग्न झाला.
राजकार्याणि सन्त्यज्य क्रीडासक्तो दिवानिशम् । नासौ विवेद गच्छन्तं कालं कामकलारतः
राजकारभार बाजूला ठेवून, तो दिवस-रात्र खेळात गुंतला होता; प्रेमाच्या कलेत रंगून त्याला वेळ कसा गेला हेही कळले नाही.
उद्यानेषु च रम्येषु वापीषु च गृहेषु च । हर्म्येषु वरशैलेषु दीर्घिकासु वरासु च
सुंदर बागांमध्ये, तळ्यांमध्ये, राजवाड्यांमध्ये, महालांमध्ये, उत्तम पर्वतांमध्ये आणि सुंदर तलावांमध्ये तो माझ्यासोबत फिरत असे.
वारुणीमदमत्तोऽसौ विहरन्कानने शुभे । विसृज्य सर्वकार्याणि मदधीनो बभूव ह
मद्याच्या नशेत तो सुंदर वनांत विहरत असे, सर्व कामे सोडून पूर्णपणे नशेच्या अधीन झाला होता.
व्यासाहं तेन संसक्ता क्रीडारसवशीकृता । स्मृतवान्पूर्वदेहं न पुंभावं मुनिजन्म च
मीही त्याच्याशी जोडली गेले, खेळाच्या आनंदात गुंतले; माझे आधीचे शरीर, पुरुषभाव आणि ऋषींचे जन्म मी विसरले.
ममैवायं पतिर्योषाहं पत्नीषु प्रिया सती । पट्टराज्ञी विलासज्ञा सफलं जीवितं मम
हा माझा पती आहे, मी त्याच्या सर्व पत्नींपैकी त्याची प्रिय आहे; मी मुख्य राणी आहे, सुखभोगात निपुण—माझे जीवन फळले आहे.
इति चिन्तयती तस्मिन्प्रेमबद्धा दिवानिशम् । क्रीडासक्ता सुखे लुब्धा तं स्थिता वशवर्तिनी
अशीच विचार करत, प्रेमाने त्याच्याशी बांधली गेले, दिवस-रात्र खेळात रमले, सुखाची लालसा बाळगून मी त्याच्या इच्छेप्रमाणे वागत राहिले.
विस्मृतं ब्रह्मविज्ञानं ब्रह्मज्ञानं च शाश्वतम् । धर्मशास्त्रपरिज्ञानं तदासक्तमना स्थिता
त्याच्यात मन गुंतल्यामुळे मी ब्रह्मज्ञान, शाश्वत सत्य आणि धर्मशास्त्राचे ज्ञान सर्व विसरले.
एवं विहरतस्तत्र वर्षाणि द्वादशैव तु । गतानि क्षणवत्कामक्रीडासक्तस्य मे मुने
अशा प्रकारे तेथे विहरत असताना, मला प्रेमाच्या खेळात गुंतल्यामुळे बारा वर्षे क्षणासारखी निघून गेली, हे मुनी.
जाता गर्भवती चाहं मुदं प्राप नृपस्तदा । कारयामास विधिवद्गर्भसंस्कारकर्म च
माझ्या पोटी गर्भ राहिला आणि राजा खूप आनंदी झाला; त्याने योग्य रीतीने गर्भसंस्काराची विधी केली.
अपृच्छद्दोहदं राजा प्रीणयन्मां पुनः पुनः । नाब्रवं लज्जमानाहं नृपं प्रीतमना भृशम्
राजा माझ्या इच्छा वारंवार विचारत होता, मला खूश करण्याचा प्रयत्न करत होता; पण मी आनंदी असूनही लाजून काहीच सांगितले नाही.
सम्पूर्णे दशमे मासि पुत्रो जातस्ततो मम । शुभेऽह्नि ग्रहनक्षत्रलग्नताराबलान्विते
दहाव्या महिन्यात, शुभ दिवशी आणि उत्तम नक्षत्र-ग्रहांच्या संयोगाने, मला पुत्र झाला.
बभूव नृपतेर्गेहे पुत्रजन्ममहोत्सवः । राजा परमसन्तुष्टो बभूव सुतजन्मतः
राजाच्या घरी पुत्रजन्माचा मोठा उत्सव झाला; पुत्रप्राप्तीमुळे राजा अत्यंत आनंदी झाला.
सूतकान्ते सुतं वीक्ष्य राजा मुदमवाप ह । अहं भूमिपतेश्चासं प्रिया भार्या परन्तप
सूतिकाळ संपल्यावर, राजाने आपल्या पुत्राला पाहून मोठा आनंद मिळवला; आणि मी, शत्रूंचा संहार करणारा, पृथ्वीच्या राजाची प्रिय पत्नी झाले.
ततो वर्षद्वयान्ते वै पुनर्गर्भो मया धृतः । द्वितीयस्तु सुतो जातः सर्वलक्षणसंयुतः
दोन वर्षांनी मला पुन्हा गर्भ राहिला; आणि दुसरा पुत्र झाला, जो सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त होता.
सुधन्वेति सुतस्याथ नाम चक्रे नृपस्तदा । वीरवर्मेति ज्येष्ठस्य ब्राह्मणैः प्रेरितस्त्वयम्
त्या वेळी ब्राह्मणांच्या सांगण्यावरून राजाने आपल्या धाकट्या मुलाचे नाव सुधन्वा ठेवले, आणि मोठ्या मुलाचे नाव वीरवर्मा ठेवले.
एवं द्वादश पुत्राश्च प्रसूता भूपसम्मताः । मोहितोऽहं तदा तेषां प्रीत्या पालनलालने
अशा प्रकारे बारा मुलगे जन्मले, जे राजाला फार प्रिय होते; त्या काळी मी त्यांच्या प्रेमात इतकी गुंतले होते की त्यांची काळजी घेत, त्यांना वाढवत होते.
पुनरष्ट सुताः काले काले जाताः स्वरूपिणः । गार्हस्थ्यं मे ततः पूर्णं सम्पन्नं सुखसाधनम्
नंतर काळानुसार आणखी आठ मुलगे झाले, प्रत्येक वेगळ्या स्वभावाचा; त्यामुळे माझे गृहस्थाश्रम पूर्ण झाले आणि सुखाचे सर्व साधन मिळाले.
तेषां दारक्रियाः काले कृता राज्ञा यथोचिताः । स्नुषाभिश्च तथा पुत्रैः परिवारो महानभूत्
योग्य वेळी राजाने त्यांच्या लग्नाच्या सर्व जबाबदाऱ्या पार पाडल्या; सुना आणि मुलगे मिळाल्याने माझा परिवार फार मोठा झाला.
ततः पौत्रादिसम्भूतास्तेऽपि क्रीडारसान्विताः । आसन्नानारसोपेता मोहवृद्धिकरा भृशम्
नंतर नातवंडे आणि इतरही जन्मले, जे खेळण्यात रमायचे; ते नेहमी जवळ असायचे आणि त्यांच्यामुळे माझे मोह दिवसेंदिवस वाढत गेले.
कदाचित्सुखमैश्वर्यं कदाचिद्दुःखमद्भुतम् । पुत्रेषु रोगजनितं देहसन्तापकारकम्
कधी सुख, संपत्ती मिळायची, तर कधी अनपेक्षित दु:ख यायचे—माझ्या मुलांना आजार झाले की त्याचा त्रास माझ्या अंगावर यायचा.