विहस्य भगवांस्तत्र जग्राह मम तर्जनीम् । स्तुवन्सरोवरं भूयस्तीरे मामनयत्प्रभुः
तेथे भगवान हसले, माझी तर्जनी धरली, पुन्हा सरोवराचे स्तुती केली आणि मला काठावर नेले.
विश्रम्य तटभागे तु स्निग्धच्छाये मनोहरे । मामुवाच मुने स्नानं कुरु त्वं विमले जले
मृदू छायेत, मनोहारी काठावर विश्रांती घेतल्यावर, त्यांनी मला सांगितले, 'मुनी, या निर्मळ पाण्यात स्नान कर.'
पश्चादहं करिष्यामि तडागेऽस्मिन्सुपावने । साधूनामिव चेतांसि जलानि निर्मलानि च
'नंतर मीही या अत्यंत पवित्र सरोवरात स्नान करीन. या पाण्याची निर्मळता साधूंच्या मनासारखी आहे.'
सुरभीणि परागैस्तु पङ्कजानां विशेषतः । इत्युक्तोऽहं भगवता मुक्त्वा वीणां मृगाजिनम्
'कमळांच्या परागामुळे हे पाणी सुगंधी आहे, विशेषतः.' असे भगवान म्हणाल्यावर मी माझी वीणा आणि मृगाजिन बाजूला ठेवली.
स्नानाय कृतधीस्तीरे गतः प्रेमसमन्वितः । पादौप्रक्षाल्य हस्तौच शिखां बद्ध्वा कुशग्रहम्
स्नानाचा निर्धार करून, भक्तिभावाने मी काठावर गेलो, पाय आणि हात धुतले, शिखा बांधली आणि कुश घेतली.
कृत्वाऽऽचम्य शुचिस्तोये स्नातवानस्मि तज्जले । यदा तस्मिज्जले रम्ये स्नातोऽहं पश्यतो हरेः
आचमन करून, स्वच्छ पाण्यात स्वतःला शुद्ध करून मी त्या सरोवरात स्नान केले, आणि हरी पाहत होता.
विहाय पौरुषं रूपं प्राप्तः स्त्रीत्वमनुत्तमम् । हरिर्गृहीत्वा वीणां मे तथा कृष्णाजिनं शुभम्
त्या रम्य पाण्यात स्नान करत असताना, हरीच्या उपस्थितीत मी माझे पुरुष रूप सोडले आणि अनुपम स्त्रीरूप प्राप्त केले; हरीने माझी वीणा आणि शुभ्र मृगाजिन घेतले.
आरुह्य गरुडं तूर्णं जगाम स्वगृहं क्षणात् । ततोऽहं स्त्रीत्वमापन्नश्चारुभूषणभूषितः
गरुडावर पटकन चढून हरी क्षणात आपल्या घरी गेला. मग मी स्त्रीरूपात सुंदर दागिन्यांनी सजले होते.
तत्क्षणान्मनसो जाता पूर्वदेहस्य विस्मृतिः । विस्मृतोऽसौ जगन्नाथो महती विस्मृता पुनः
त्या क्षणी माझ्या मनातून मागच्या जन्माची आठवण पूर्णपणे गेली; जगाचा स्वामीही विसरला गेला आणि पुन्हा एक मोठा विसर माझ्यावर आला.
सम्प्राप्य मोहिनीरूपं तडागान्निर्गतो बहिः । अपश्यं नलिनीजुष्टं सरस्तद्विमलोदकम्
मोहिनीचे रूप घेऊन मी तलावातून बाहेर आले आणि समोर सुंदर कमळांनी भरलेले, निर्मळ पाण्याचे सरोवर पाहिले.
किमेतदिति मनसाकरवं विस्मयं मुहुः । एवं चिन्तयमानस्य नारीरूपधरस्य मे
'हे काय?' असे मनात वारंवार विचार करत मी आश्चर्यचकित झाले; स्त्रीचे रूप घेतलेली मी असे विचार करत होते.
सहसा दृक्पथं प्राप्तस्तत्र तालध्वजो नृपः । गजाश्वरथवृन्दैश्च संवृतो रथसंस्थितः
तेवढ्यात अचानक माझ्या नजरेसमोर राजा तालध्वज हत्ती, घोडे आणि रथांनी वेढलेला, स्वतः रथात बसलेला दिसला.
युवा भूषणसंवीतो देहवानिव मन्मथः । वीक्ष्य मां भूपतिस्तत्र दिव्यभूषणभूषिताम्
तो तरुण, दागिन्यांनी सजलेला आणि मदनासारखा सुंदर देह असलेला होता; त्याने मला तिथे दिव्य अलंकारांनी सजलेली पाहिले.
राकाचन्द्रमुखीं योषां विस्मयं परमं गतः । पप्रच्छ कासि कल्याणि कस्य पुत्री सुरस्य वा
माझा चेहरा पौर्णिमेच्या चंद्रासारखा पाहून तो फारच आश्चर्यचकित झाला आणि म्हणाला, 'सुंदरी, तू कोण आहेस? देवाची मुलगी आहेस का?
मानुषस्य च वा कान्ते गन्धर्वस्योरगस्य च । एकाकिनी कथं बाला रूपयौवनभूषिता
किंवा मानवाची, सुंदरिये, गंधर्वाची किंवा सर्पाची मुलगी आहेस का? रूप आणि तारुण्याने शोभलेली तू इथे एकटीच कशी आहेस?
विवाहिताथ कन्या वा सत्यं वद सुलोचने । किं पश्यसि सुकेशान्ते तडागेऽस्मिन्सुमध्यमे
तू विवाहित आहेस की अजून कुमारी आहेस? मोठ्या डोळ्यांनो, सत्य सांगा. सुमध्यमे, या तलावाच्या काठी तू काय पाहत आहेस?
चिकीर्षितं पिकालापे ब्रूहि मन्मथमोहिनि । भुङ्क्षव भोगान्मरालाक्षि मया सह कृशोदरि । वाञ्छितान्मनसा नूनं कृत्वा मां पतिमुत्तमम्
मधुर शब्दांत तुझे मन सांग, मनमोहिनी; राजहंसासारख्या डोळ्यांनो, कृश कटीवाली, माझ्याबरोबर सुख उपभोग, मनातले सर्व इच्छित मिळवून मला तुझा पती मान.
; नारदस्य पुनः स्वरूपप्राप्तिवर्णनम् नारद उवाच इत्युक्तोऽहं तदा तेन राज्ञा तालध्वजेन च । विमृश्य मनसात्यर्थं तमुवाच विशाम्पते
नारद म्हणाले: राजा तालध्वजाने असे विचारल्यावर मी मनात खोल विचार केला आणि त्या राजाला उत्तर दिले.
राजन्नाहं विजानामि पुत्री कस्येति निश्चयम् । पितरौ क्व च मे केन स्थापिता च सरोवरे
राजा, मी नक्की कोणाची मुलगी आहे हे मला माहीत नाही; माझे आई-वडील कुठे आहेत, आणि मला या सरोवरात कोणी ठेवले, हेही माहित नाही.
किं करोमि क्व गच्छामि कथं मे सुकृतं भवेत् । निराधारास्मि राजेन्द्र चिन्तयामि चिकीर्षितम्
मी काय करू, कुठे जाऊ, मला कसे सुख मिळेल? राजेंद्र, मी कोणाच्याही आधाराशिवाय आहे, आणि काय करावे हेच विचार करत आहे.
दैवमेव परं राजन्नास्त्यत्र पौरुषं मम । धर्मज्ञोऽसि महीपाल यथेच्छसि तथा कुरु
राजा, इथे सगळं दैवावरच आहे; माझ्या हातात काहीच नाही. तू धर्म जाणणारा आहेस, राजन, तुझ्या इच्छेनुसार कर.
तवाधीनास्म्यहं भूप न मे कोऽप्यस्ति पालकः । न पिता न च माता च न स्थानं न च बान्धवाः
राजा, मी तुझ्या अधीन आहे; मला कोणताही रक्षण करणारा नाही. माझा ना वडील, ना आई, ना घर, ना नातेवाईक आहेत.
इत्युक्तोऽसौ मया राजा बभूव मदनातुरः । मां निरीक्ष्य विशालाक्षीं सेवकानित्युवाच ह
मी असे बोलल्यावर राजा प्रेमाने व्याकुळ झाला आणि माझ्याकडे, मोठ्या डोळ्यांनी पाहून, आपल्या सेवकांना म्हणाला.
नरयानमानयध्वं चतुर्वाह्यं मनोहरम् । आरोहणार्थमस्यास्तु कौशेयाम्बरवेष्टितम्
तिच्यासाठी सुंदर चार घोड्यांचा रथ, रेशमी वस्त्रांनी मढवलेला, आणा.
मृद्वास्तरणसंयुक्तं मुक्ताजालविभूषितम् । चतुरस्रं विशालं च सुवर्णरचितं शुभम्
तो रथ मऊ गादीने सजवलेला, मोत्यांच्या जाळ्यांनी सुशोभित, चौकोनी आणि प्रशस्त, सोन्याने बनवलेला आणि सुंदर असावा.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भृत्याः सत्वरगामिनः । आनिन्युः शिबिकां दिव्यां मदर्थे वस्त्रवेष्टिताम्
राजाच्या आज्ञेवर त्या चपळ सेवकांनी माझ्यासाठी वस्त्रांनी मढवलेली दिव्य पालखी लगेच आणली.
आरूढाऽहं तदा तस्यां तस्य प्रियचिकीर्षया । मुदितोऽसौ गृहे नीत्वा मां तदा पृथिवीपतिः
त्या वेळी त्याला आनंद देण्यासाठी मी त्या रथात बसले, आणि आनंदित राजा मला आपल्या राजवाड्यात घेऊन गेला.
विवाहविधिना राजा शुभे लग्ने शुभे दिने । उपयेमे च मां तत्र हुतभुक्सन्निधौ ततः
तेथे शुभ मुहूर्तावर आणि शुभ दिवशी, राजाने अग्नीसमोर सर्व विधीने माझ्याशी विवाह केला.
तस्याहं वल्लभा जाता प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । सौभाग्यसुन्दरीत्येवं नाम तत्र कृतं मम
मी त्याची अत्यंत प्रिय झाली, त्याच्या प्राणाहूनही जास्त जवळी; आणि तेथे मला 'सौभाग्यसुंदरी' हे नाव मिळाले.
रममाणो मया सार्धं सुखमाप महीपतिः । नानाभोगविलासैश्च कामशास्त्रोदितैस्तथा
राजा माझ्यासोबत रमून राहिला, विविध सुखोपभोग घेतले आणि प्रेमशास्त्रात सांगितलेल्या आनंदात मग्न झाला.