; एकवीरैकावल्योर्विवाहवर्णनम् व्यास उवाच तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा रमापुत्रः प्रतापवान् । प्रफुल्लवदनाम्भोजस्तामुवाच विशाम्पते
व्यास म्हणतात: तिचे बोल ऐकून, लक्ष्मीपुत्र पराक्रमी राजकुमार, कमळासारखा फुललेला चेहरा करून तिला म्हणाला, हे राजाधिराज.
राजोवाच रम्भोरु यस्त्वया पृष्टो वृत्तान्तो विशदाक्षरः । हेहयोऽहं चैकवीरनाम्ना सिन्धुसुतासुतः
राजा म्हणाला: सुंदरी, तू विचारलेस तसे मी स्पष्ट सांगतो—मी हैहय वंशाचा, एकवीर नावाचा, सिंधूच्या कन्येचा पुत्र आहे.
मनो मे यत्त्वया नूनं परतन्त्रं कृतं किल । किं करोमि क्व गच्छामि विरहेणातिपीडितः
माझे मन तूच माझ्यावर अवलंबून केलेस; आता मी काय करू, कुठे जाऊ, या विरहाने फारच त्रस्त झालो आहे.
प्रथमं रूपमाख्यातं सर्वलोकातिगं त्वया । तेन मे विह्वलं जातं कामबाणहतं मनः
सर्व लोकांपेक्षा तिचे रूप श्रेष्ठ आहे असे तू प्रथम सांगितलेस; त्यामुळे माझे मन, प्रेमबाणांनी छिन्न झाले, अस्वस्थ झाले.
ततस्तस्या गुणाः प्रोक्तास्तैस्तु चित्तं हृतं पुनः । यत्त्वयोक्तं पुनर्वाक्यं तेन मे विस्मयोऽभवत्
नंतर तिचे गुण सांगितलेस, त्याने पुन्हा माझे मन तिने जिंकले; आणि तुझ्या पुढच्या शब्दांनी मला मोठा आश्चर्य वाटले.
एकावल्या वचः प्रोक्तं दानवाग्रे मया वृतः । हैहयस्तं विना नान्यं वृणोमीति विनिश्चयः
एकावळीने असे सांगितले—'मी दानवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या हैहयाशिवाय दुसरा कोणताही निवडणार नाही'—हेच माझे ठाम ठरले आहे.
तेन वाक्येन तन्वङ्गि भृत्योऽहमधुना कृतः । त्वया तस्याः सुकेशान्ते ब्रूहि किं करवाणि वाम्
तुझ्या त्या शब्दांनी, सुंदरी, तू मला आता आपला सेवक केलंस. सुकेशा संपल्यावर, मला सांग, मी तुमच्यासाठी काय करू?
स्थानं तस्य न जानामि राक्षसस्य दुरात्मनः । गतिर्मे नास्ति गमने पुरे तस्मिन्सुलोचने
त्या दुष्ट राक्षसाचं ठिकाण मला माहीत नाही, सुंदर डोळ्यांची. आणि त्याच्या नगरात जायला माझ्याकडे काही उपाय नाही.
वद मां त्वं विशालाक्षि तत्र प्रापयितुं क्षमा । प्रापयाशु सखी ते सा यत्र तिष्ठति सुन्दरी
मोठ्या डोळ्यांची, तू मला तिथे नेऊ शकशील का, ते सांग. तुझी सखी जिथे आहे, त्या सुंदर स्त्रीकडे तिला लवकर घेऊन जा.
हत्वा तं राक्षसं क्रूरं मोचयिष्यामि साम्प्रतम् । विवशां शोकसन्तप्तां राजपुत्रीं तव प्रियाम्
मी त्या क्रूर राक्षसाचा वध करून, तुझ्या प्रिय राजकन्येला, जी दु:खी आणि असहाय आहे, लगेच मुक्त करीन.
विमुक्तदुःखां कृत्वाऽऽशु प्रापयिष्यामि ते पुरम् । पित्रे चास्याः प्रदास्यामि कन्यामेकावलीमहम्
तिला दु:खातून मुक्त करून, मी तिला लवकर तुझ्या नगरात आणीन आणि एकावली या कन्येला तिच्या वडिलांकडे परत देईन.
पश्चाद्विवाहं कर्तासौ राजा पुत्र्याः परन्तपः । एवं ते मनसः कामो मम चापि प्रियंवदे
नंतर शत्रूंचा नाश करणारा राजा आपल्या मुलीचं लग्न करील. प्रियवदिनी, अशा प्रकारे तुझी आणि माझी इच्छा पूर्ण होईल.
भविष्यति स सम्पूर्णः साधनेन तवाधुना । दर्शयाशु पुरं तस्य पश्य मे त्वं पराक्रमम्
आता तुझ्या प्रयत्नाने ती इच्छा पूर्ण होईल. त्याचं नगर मला लवकर दाखव, मग माझं शौर्य तू पाहशील.
यथा हन्मि दुराचारं परदारापहारकम् । तथा कुरु प्रियं कर्तुं शक्तासि वरवर्णिनि
मी कसा त्या वाईट, दुसऱ्याच्या पत्नीला पळवणाऱ्याचा वध करतो ते पाहा. तसेच, सुंदरिणी, तूही माझ्या आवडीचं काम करू शकतेस.
मार्गं दर्शय तस्याद्य पुरस्य दुर्गमस्य च । व्यास उवाच तन्निशम्य प्रियं वाक्यं मुदिता च यशोवती
आज त्या कठीण आणि किल्लेदार नगराचा मार्ग मला दाखव.
तमुवाच रमापुत्रं गमनोपायमादरात् । मन्त्रं गृहाण राजेन्द्र भगवत्यास्तु सिद्धिदम्
त्या प्रिय शब्दांनी आनंदलेली यशोवती, लक्ष्मीपुत्राला आदराने जाण्याचा उपाय सांगू लागली.
दर्शयिष्यामि तस्याद्य पुरं राक्षसपालितम् । सज्जो भव महाभाग गमनाय मया सह
राजेंद्र, देवीकडून सिद्धी देणारा मंत्र स्वीकार. आज मी तुला त्या राक्षसाच्या राज्याचं नगर दाखवीन. भाग्यवान, माझ्यासोबत जायला तयार हो.
सैन्येन महता युक्तस्तत्र युद्धं भविष्यति । कालकेतुर्महावीरो राक्षसैर्बलिभिर्वृतः
तेथे मोठ्या सैन्यासह मोठं युद्ध होईल. काळकेतू हा पराक्रमी राक्षस बलाढ्य राक्षसांनी वेढलेला आहे.
तस्मान्मन्त्रं गृहीत्वा त्वं व्रज तत्र मया सह । दर्शयिष्यामि ते मार्गं पुरस्यास्य दुरात्मनः
म्हणून, मंत्र घेऊन माझ्यासोबत तिथे जा. मी तुला त्या दुष्टाच्या नगराचा मार्ग दाखवीन.
हत्वा तं पापकर्माणं मोचयाशु च मे सखीम् । श्रुत्वा तद्वचनं वीरो मन्त्रं जग्राह सत्वरः
त्या पापकर्म करणाऱ्याचा वध कर आणि माझ्या सखीला लवकर मुक्त कर. ती वाणी ऐकून, वीराने लगेच मंत्र स्वीकारला.
दत्तात्रेयाद्दैवयोगात्प्राप्ताज्ज्ञानिवराच्छुभात् । योगेश्वरीमहामन्त्रं त्रिलोकीतिलकाभिधम्
दैवी योगाने, दत्तात्रेयाकडून त्याने योगेश्वरीचा त्रिलोकशोभा नावाचा, सर्वश्रेष्ठ ज्ञान देणारा महामंत्र मिळवला.
तेन सर्वज्ञता जाता सर्वान्तश्चारिता तथा । तया सह जगामाशु पुरं तस्य सुदुर्गमम्
त्या मंत्रामुळे सर्वज्ञता मिळाली आणि अंतःकरणातील सर्व शक्ती जागृत झाल्या. तिच्यासोबत तो त्या अत्यंत दुर्गम नगरात लवकर गेला.
रक्षितं राक्षसैघोरैः पातालमिव पन्नगैः । यशोवत्या च सैन्येन महता संयुतो नृपः
ते नगर भयंकर राक्षसांनी जसं पाताळ नागांनी राखलं जातं तसं राखलं होतं. राजा यशोवती आणि मोठ्या सैन्यासह होता.
तमायान्तं समालोक्य दूतास्तस्य भयातुराः । क्रोशन्तोऽभिययुः पार्श्वं कालकेतोस्तरस्विनः
त्याला येताना पाहून, त्या दूतांना भीतीने धडधडू लागली. ते ओरडत, वेगाने काळकेतूच्या जवळ गेले.
तमूचुः सहसा मत्वा राक्षसं काममोहितम् । एकावलीसमीपस्थं कुर्वन्तं विनयान्बहून्
त्यांनी अचानक बोलायला सुरुवात केली, कारण त्यांना तो राक्षस कामवासनेने अंध झाला आहे असे वाटले, तो एकावळीच्या जवळ उभा होता आणि नम्रतेचे अनेक हावभाव करत होता.
दूता ऊचुः राजन् यशोवती नारी कामिन्याः सहचारिणी । आयाति सह सैन्येन राजपुत्रेण संयुता
दूत म्हणाले: राजन, प्रसिद्ध यशवती स्त्री, जी त्या कामिनीची सखी आहे, ती राजपुत्र आणि सैन्यासह येत आहे.
जयन्तो वा महाराज कार्तिकेयोऽथवा नु किम् । आगच्छति बलोन्मत्तो वाहिनीसहितः किल
हे महराजा, तो जयंत आहे का, की कार्तिकेय आहे, की दुसराच कोणी? कोणीतरी मोठ्या गर्वाने, सैन्यासह इथे येत आहे.
संयत्तो भव राजेन्द्र संग्रामः समुपस्थितः । देवपुत्रेण युध्यस्व त्यज वा कमलेक्षणाम्
राजाधिराज, तयार राहा, युद्ध जवळ आले आहे. त्या देवपुत्राशी लढ, किंवा कमलासारख्या डोळ्यांची कन्या सोडून दे.
इतो दूरेऽस्ति सैन्यं तद्योजनत्रयमात्रतः । सज्जो भव महीपाल दुन्दुभिं घोषयाशु वै
इथून फक्त तीन योजनावर सैन्य आहे. राजन, तयार राहा आणि लवकरच रणशिंग वाजवा.
व्यास उवाच तेषां तद्वचनं श्रुत्वा राक्षसः क्रोधमूर्च्छितः । राक्षसान्प्रेरयामास सायुधान्सबलान्वहून्
व्यास म्हणाले: त्यांचे बोल ऐकून तो राक्षस प्रचंड रागावला आणि त्याने अनेक शस्त्रधारी, बलवान राक्षसांना पुढे पाठवले.