दृष्टा चैकावली तेन रूपयौवनशालिनी । द्वितीया कामपत्नीव क्रीडमाना सुपङ्कजैः
त्या रूपवान आणि तारुण्याने फुललेल्या एकावळीला सुंदर कमळांमध्ये खेळताना पाहून, त्याने तिला कामदेवाची दुसरी पत्नीच समजली.
मयोक्तैकावली राजन् कोऽयं दैत्यः समागतः । गच्छावो रक्षपालानां मध्ये पङ्कजलोचने
मी एकावळीला म्हणाले, 'अगं कमळासारख्या डोळ्यांची, हा कोण दैत्य आला आहे? आपण रक्षकांच्या मध्ये जाऊया.'
विमृश्यैव सखी चाहं त्वरयैव गते भयात् । मध्ये वै सैनिकानां तु सायुधानां नृपात्मज
असं मनात ठरवून, मैत्रिणे, मी घाबरून पटकन शस्त्रधारी सैनिकांच्या मध्ये गेले.
कालकेतुस्तु तां दृष्ट्वा मोहिनीं मदनातुरः । गदां गुर्वी गृहीत्वा तु धावमानः समागतः
पण काळकेतुने तिला पाहून, वासनेंने वेडावून, जड गदा उचलली आणि धावत पुढे आला.
रक्षकान्दूरतः कृत्वा जग्राहाम्बुजलोचनाम् । त्रस्तां वेपथुसंयुक्तां क्रन्दमानां कृशोदरीम्
त्याने रक्षकांना दूर लोटून, भीतीने थरथरणाऱ्या, रडणाऱ्या आणि सडपातळ कंबरेच्या त्या कमळदृष्टी मुलीला पकडले.
त्यजैनां मां गृहाणेति मया चोक्तोऽपि दानवः । न मां जग्राह कामार्तस्तां गृहीत्वा विनिःसृतः
मी ओरडले, 'तिला सोड, मला घे,' असं सांगितलं तरीही, त्या वासनाग्रस्त दानवाने मला पकडलं नाही, पण तिला उचलून घेऊन गेला.
तिष्ठ तिष्ठेति भाषन्तो रक्षकास्तं महाबलम् । प्रतिषिध्य तु संग्रामं चक्रुर्विस्मयकारकम्
रक्षकांनी 'थांब, थांब' असे ओरडून त्या बलाढ्याला अडवले आणि त्याच्याशी अद्भुत असा संग्राम केला.
तस्यापि राक्षसाः क्रूराः सर्वतः शस्त्रपाणयः । युयुधू रक्षकैः सार्धं स्वामिकार्ये कृतोद्यमाः
त्या राक्षसांचे भयंकर साथीदार, सर्वजण शस्त्र घेऊन, आपल्या स्वामीच्या आज्ञेसाठी रक्षकांशी सर्व बाजूंनी लढू लागले.
संग्रामस्तु तदा जातः कालकेतोस्तथा रणे । निहत्य रक्षकान्सर्वान्गृहीत्वैनां महाबलः
तेव्हा काळकेतु आणि रक्षकांमध्ये मोठा युद्ध झाला; त्या बलाढ्याने सर्व रक्षकांना मारून तिला पकडले.
युक्तो राक्षससैन्येन निर्जगाम पुरं प्रति । वीक्ष्य तां रुदतीं बालां गृहीता दानवेन तु
राक्षसांच्या सैन्यासह तो आपल्या नगरीकडे निघाला; त्या दानवाने पकडलेली, रडणारी ती मुलगी दिसत होती.
पृष्ठतोऽहं गता तत्र यत्र नीता सखी मम । विक्रोशन्ती यथा सा मां पश्येदिति पदानुगा
माझी मैत्रीण जिथे नेली गेली तिथे मी तिच्या मागून गेले, जेणेकरून ती रडताना मला तिच्या मागे चालताना पाहू शकेल.
सापि मामागतां वीक्ष्य किञ्चित्स्वस्थाभवत्तदा । गताहं तत्समीपे तु तामाभाष्य पुनः पुनः
ती मला आलेले पाहून थोडी सावरली; मी तिच्या जवळ गेले आणि तिला पुन्हा पुन्हा धीर देत बोलले.
सा मां प्राप्यातिदुःखार्ता स्तम्भस्वेदसमाकुला । कण्ठे गृहीत्वा मां भूप रुरोद भृशदुःखिता
ती मला भेटली, तेव्हा ती फारच दुःखी, घाबरलेली, घामाघूम आणि जणू काही बधिरच झाली होती. तिने माझ्या गळ्यात हात घातला आणि फारच दुःखाने रडू लागली.
स मामाह कालकेतुः प्रीतिपूर्वमिदं वचः । समाश्वासय भीतां त्वं सखीं चञ्चललोचनाम्
मग कालकेतूने प्रेमाने मला सांगितले, 'तुझ्या घाबरलेल्या, चंचल डोळ्यांच्या मैत्रिणीला धीर दे.'
प्राप्तं ममाद्य नगरं देवलोकसमं प्रिये । दासोऽस्मि तव रत्या हि कस्मात्क्रन्दसि कातरा
'आज माझे हे नगर, जणू काही देवांचे लोकच, तुला मिळाले आहे, प्रिये. मी तुझ्या सुखासाठी नेहमीच तयार आहे—मग तू एवढी घाबरून का रडतेस?'
कथयैनां सखीं तेऽद्य स्वस्था भव सुलोचने । इत्युक्त्वा मां सखीपार्श्वे समारोप्य रथोत्तमे
'आज तुझ्या मैत्रिणीला हे सांग, सुंदर डोळ्यांनो, आणि शांत हो.' असे म्हणून त्याने मला माझ्या मैत्रिणीच्या शेजारी उत्तम रथात बसवले.
जगाम तरसा दुष्टः पुरे स्वस्य मनोहरे । सैन्येन महता युक्तः प्रफुल्लवदनाम्बुजः
तो दुष्ट, आनंदाने फुललेल्या चेहऱ्याने, मोठ्या सैन्यासह, आपल्या सुंदर नगरीत वेगाने गेला.
एकावली तथा मां च संस्थाप्य धवले गृहे । राक्षसान् गृहरक्षार्थं कल्पयामास कोटिशः
एकावळी आणि मला त्याने पांढऱ्या महालात ठेवले आणि घराच्या रक्षणासाठी कोट्यवधी राक्षसांची नेमणूक केली.
द्वितीये दिवसे सोऽथ मामुवाच रहो नृप । प्रबोधय सखीं बालां शोचन्तीं विरहातुराम्
दुसऱ्या दिवशी, तो मला एकांतात म्हणाला, 'राजा, तुझ्या लहान मैत्रिणीला जागे कर, ती विरहाने खूपच दुःखी आहे.'
पत्नी मे भव सुश्रोणि सुखं भुङ्क्षव यथेप्सितम् । राज्यं त्वदीयं चन्द्रास्ये सेवकोऽहं सदा तव
'सुंदर कंबरेच्या कन्ये, माझी पत्नी हो, हवे तसे सुख उपभोग. हे राज्य तुझेच आहे, चंद्रासारख्या मुखवाली; मी नेहमी तुझा सेवक आहे.'
पुनरुक्तं मया वाक्यं श्रुत्वा तद्भाषितं खरम् । नाहं क्षमाप्रियं वक्तुं त्वमेनां कथय प्रभो
'मी जे कठोर शब्द पुन्हा पुन्हा बोलले, ते ऐकून मला गोड बोलता आले नाही, प्रिये; तूच तिला सांग, प्रभो.'
इत्युक्ते वचने दुष्टो मदनक्षतमानसः । उवाच विनयादेनां सखीं क्षामोदरीं प्रियाम्
अशी माझी वाणी ऐकून, तो दुष्ट, प्रेमाने व्याकुळ मनाने, आपल्या प्रिय, सडपातळ कंबरेच्या मैत्रिणीला नम्रतेने म्हणाला.
कृशोदरि त्वया मन्त्रो निक्षिप्तोऽस्ति ममोपरि । तेन मे हृदयं कान्ते हृतं ते वशतां गतम्
'कृश कंबरेच्या कन्ये, तू माझ्यावर काही मंत्र टाकला आहेस; त्यामुळे, प्रिये, माझे हृदय तुझ्या अधीन झाले आहे.'
तेनाहं तव दासोऽद्य कृतोऽस्मीति विनिश्चयः । भज मां कामबाणेन पीडितं विवशं भृशम्
'म्हणूनच, मी आजपासून तुझा दास झालो आहे—हे नक्की. प्रेमबाणांनी व्याकुळ आणि असहाय्य झालेल्या मला स्वीकार.'
यौवनं याति रम्भोरु चञ्चलं दुर्लभं तदा । सफलं कुरु कल्याणि पतिं मां परिरभ्य च
'रंभेच्या पायांसारख्या कंबरेवाली, तारुण्य फारच चंचल आणि दुर्मिळ असते. म्हणून, कल्याणी, मला पती मानून मला मिठी मारून ते फळवंत कर.'
एकावल्युवाच पित्राहं कल्पिता पूर्वं दातुं राजसुताय वै । हैहयस्तु महाभाग स मया मनसा वृतः
एकावळी म्हणाली, 'माझ्या वडिलांनी मला राजपुत्राला देण्याचा विचार केला होता; पण मी, भाग्यवान, मनाने हयहेयालाच निवडले.'
कथमन्यं भजे कान्तं त्यक्त्वा धर्मं सनातनम् । कन्याधर्मं विहायाद्य वेत्सि शास्त्रविनिश्चयम्
'शाश्वत धर्म सोडून, मी दुसऱ्या प्रियाला कसा स्वीकारू? आज कन्येचा धर्म टाकून—शास्त्राचा निर्णय तुला माहीत आहे.'
यस्मै दद्यात्पिता कामं कन्या तं पतिमाप्नुयात् । परतन्त्रा सदा कन्या न स्वातन्त्र्यं कदाचन
'वडील ज्या पुरुषाला कन्येला देतात, तोच तिचा पती होतो. कन्या नेहमी दुसऱ्यावर अवलंबून असते, तिला कधीच स्वातंत्र्य नसते.'
इत्युक्तोऽपि तया पापी विरराम न मोहितः । न मुमोच विशालाक्षीं मां च पार्श्वस्थितां तथा
तिने असे सांगितले तरी, तो पापी मोहाने थांबला नाही; मोठ्या डोळ्यांच्या तिला आणि माझ्या शेजारी उभ्या असलेल्या मलाही त्याने सोडले नाही.
पातालविवरे तस्य पुरं परमसङ्कटे । राक्षसै रक्षितं दुर्गं मण्डितं परिखावृतम्
पाताळाच्या गुहेत त्याचे नगर होते, ते फारच दुर्गम, राक्षसांनी राखलेले, तटबंदीने आणि खंदकांनी वेढलेले सुंदर किल्ले होते.