पुरा नभोगिरा कंसो देवक्यष्टमगर्भतः । ज्ञात्वात्ममृत्युं पापो मां सभार्यां न्यरुणद्भिया
पूर्वी स्वर्गातून आलेल्या वचनामुळे, कंसाने देवकीच्या आठव्या मुलामुळे आपला मृत्यू होईल हे समजताच, पापी कंसाने मला आणि माझ्या पत्नीला भीतीपोटी कैदेत टाकले.
कारागारेऽहमवसं देवक्या सह भार्यया । जातं जातं समवधीत्पुत्रं कंसोऽपि पापकृत्
मी देवकी या माझ्या पत्नीसमवेत कारागृहात राहिलो, आणि त्या दुष्ट कंसाने जन्मलेला प्रत्येक मुलगा लगेच मारून टाकला.
षट् पुत्रा निहतास्तेन तदा शोकाकुला भृशम् । अतप्यद्देवकी देवी नक्तंदिवमनिन्दिता
त्याच्या हातून सहा मुलं मारली गेली, आणि त्या वेळी देवी देवकी खूप दुःखाने व्याकुळ झाली, रात्रंदिवस ती यातना सहन करत होती.
तदाऽहं गर्गमाहूय मुनिं नत्वाऽभिपूज्य च । निवेद्य देवकीदुःखमवोचं पुत्रकाम्यया
त्या वेळी मी गर्ग ऋषींना बोलावून, त्यांना नमस्कार करून सन्मान दिला आणि पुत्रप्राप्तीच्या इच्छेने देवकीचे दुःख त्यांना सांगितले.
भगवन्करुणासिन्धो यादवानां गुरुर्भवान् । आयुष्मत्पुत्रसंप्राप्तिसाधनं वद मे मुने
हे भगवंत, करुणेचा सागर, यादवांचे गुरु तुम्हीच आहात; मला दीर्घायुषी पुत्र मिळवायचा उपाय सांगा, हे मुनी.
ततो गर्गः प्रसन्नात्मा मामुवाच दयानिधिः । वसुदेव महाभाग शृणु तत्साधनं परम्
तेव्हा प्रसन्न मनाने, दयाळू गर्ग ऋषींनी मला सांगितले, 'हे वसुदेव, भाग्यवान, ते श्रेष्ठ साधन ऐक.'
या सा भगवती दुर्गा भक्तदुर्गतिहारिणी । तामाराधय कल्याणीं सद्यः श्रेयो ह्यवाप्स्यसि
ती भगवती दुर्गा, भक्तांचे संकट दूर करणारी आहे; त्या कल्याणीचे भक्तीने पूजन कर, तुला लवकरच सर्व कल्याण मिळेल.
यदाराधनतः सर्वे सर्वान्कामानवाप्नुयुः । न किचिद्दुर्लभं लोके दुर्गार्चनवतां नृणाम्
ज्याच्या पूजनाने सर्वांना सर्व इच्छा मिळतात, दुर्गेचे पूजन करणाऱ्यांसाठी या जगात काहीच कठीण नाही.
इत्युक्तोऽहं मुदा युक्तः सभार्यो मुनिपुङ्गवम् । प्रणम्य परया भक्त्या प्रावोचं विहितांजलिः
असे सांगितल्यावर, मी आणि माझी पत्नी आनंदाने त्या ऋषींना अत्यंत भक्तीने वंदन करून, हात जोडून बोललो.
वसुदेव उवाच। यद्यस्ति भगवन्प्रीतिर्मयि ते करुणानिधे । तदा पुरा मदर्थे त्वं समाराधय चण्डिकाम्
वसुदेव म्हणाले: 'हे भगवंत, करुणेच्या सागर, जर तुमचे माझ्यावर प्रेम असेल तर माझ्यासाठी तुम्ही चंडिकेची पूजा करा.'
निरुद्धः कंसगेहेऽहं न किंचित्कर्तुमुत्सहे । अतस्त्वमेव दुःखाब्धेर्मामुद्धर महामते
कंसाच्या घरात बंदिस्त असल्याने मी काहीच करू शकत नाही; म्हणून, हे ज्ञानी, या दुःखाच्या समुद्रातून मला तुम्हीच वाचवा.
इत्युक्तस्तु मया प्रीतः प्रोवाच मुनिपुङ्गवः । वसुदेव तव प्रीत्या करिष्यामि हितं तव
माझ्या या विनंतीवर, त्या ऋषी प्रसन्न होऊन म्हणाले: 'हे वसुदेव, तुझ्या प्रेमासाठी मी तुझे हित नक्कीच करीन.'
अथ गर्गमुनिः प्रीत्या मया संप्रार्थितोऽगमत् । आरिराधयिषुर्दुर्गां विंध्याद्रिं ब्राह्मणैः सह
मग मी प्रेमाने विनंती केल्यावर, गर्ग ऋषी ब्राह्मणांसह विंध्य पर्वतावर दुर्गेची पूजा करण्यासाठी निघून गेले.
तत्र गत्वा जगद्धात्रीं भक्ताभीष्टप्रदायिनीम् । आराधयामास मुनिर्जपपाठपरायणः
तेथे जाऊन, भक्तांच्या इच्छा पूर्ण करणाऱ्या जगदंबेची त्या ऋषींनी जपपठण आणि प्रार्थनेने भक्तीपूर्वक पूजा केली.
यतः समाप्ते नियमे वागुवाचाशरीरिणी । प्रसन्नाऽहं मुने कार्यसिद्धिस्तव भविष्यति
व्रत पूर्ण झाल्यावर, आकाशवाणी झाली: 'हे मुनी, मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे; तुझे कार्य नक्कीच सफल होईल.'
भूभारहरणार्थाय मया संप्रेषितो हरिः । वसुदेवस्य देवक्यां स्वांशेनावतरिष्यति
पृथ्वीवरील भार कमी करण्यासाठी मी हरिला पाठवले आहे; तो वसुदेवाच्या पत्नी देवकीच्या पोटी स्वतःचा अंश घेऊन अवतार घेईल.
कंसभीत्या तमादाय बालमानकदुंदुभिः । प्रापयिष्यति सद्यस्तु गोकुले नन्दवेश्मनि
कंसाच्या भीतीने अनकदुंदुभी आपल्या मुलाला घेऊन, तो लगेचच गोळातील नंदाच्या घरी पोहोचवेल.
यशोदातनयां नीत्वा स्वगृहे कंसभूभुजे । दास्यत्यथ च तां हंतुं कंस आक्षेप्स्यति क्षितौ
नंतर यशोदेची कन्या घेऊन कंस, पृथ्वीचा राजा, तिला मारण्याचा प्रयत्न करील, पण ती त्याच्या हातून सुटून जाईल.
सा तद्धस्ताद्विनिर्गत्य सद्यो दिव्यवपुर्द्धरा । मदंशभूता विंध्याद्रौ करिष्यति जगद्धितम्
ती त्या हातातून बाहेर पडली आणि लगेच दिव्य रूप धारण करून, मदाचा स्वरूप घेऊन, विंध्य पर्वतावर जगाचे कल्याण करणार आहे.
इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रणम्य जगदम्बिकाम् । गर्गो मुनिः प्रसन्नात्मा मथुरामगमत्पुरीम्
हे शब्द ऐकून, गार्ग्य ऋषी शांत मनाने जगदंबेला वंदन करून मथुरा नगरीकडे गेले.
वरदानं महादेव्या गर्गाचार्यसुखावहम् । श्रुत्वा सभार्यः संप्रीतः परं मुदमथागमत्
महादेवीने दिलेल्या वरदानामुळे गार्गाचार्याला मिळालेला आनंद ऐकून, तो आपल्या पत्नीसमवेत अत्यंत आनंदित झाला.
तदारभ्य परं जाने देवीमाहात्म्यमुत्तमम् । अधुनापि हि देवर्षे श्रुतं तव मुखांबुजात्
त्या वेळेपासून, हे दिव्य ऋषी, मी देवीचे श्रेष्ठ माहात्म्य जाणतो, जे आजही तुझ्या कमलासारख्या मुखातून मी ऐकले.
अतो भागवतं देव्यास्त्वमेव श्रावय प्रभो । मद्भाग्यादेव देवर्षे संप्राप्तोऽसि दयानिधे
म्हणून, प्रभो, देवीचे भागवत तूच मला सांग. माझ्या भाग्याने, दयामूर्ती, तू इथे आला आहेस, हे दिव्य ऋषी.
वसुदेववचः श्रुत्वा नारदः प्रीतमानसः । सुदिने शुभनक्षत्रे कथारंभमथाकरोत्
वसुदेवाची वाणी ऐकून, नारदाचा मन आनंदित झाला आणि शुभ ताऱ्याखाली, शुभ दिवशी, त्याने कथा सुरू केली.
कथाविघ्नविघातार्थं द्विजा जेपुर्नवाक्षरम् । मार्कण्डेयपुराणोक्तं पेठुर्देव्याः स्तवं तथा
कथेला अडथळा येऊ नये म्हणून, द्विजांनी नवाक्षरी मंत्र आणि मार्कंडेय पुराणात सांगितलेला देवीचा स्तोत्र जपला.
प्रथमस्कंधमारभ्य श्रीनारदमुखोद्गतम् । शुश्राव वसुदेवश्व भक्त्या भागवतामृतम्
पहिल्या स्कंधापासून, श्रीनारदाच्या मुखातून बाहेर पडणारे भागवतामृत वसुदेवाने भक्तीभावाने ऐकले.
नवमेऽह्नि कथापूर्तौ पुस्तकं वाचकं तथा । प्रसन्न: पूजयामास वसुदेवो महामनाः
नवव्या दिवशी, कथा पूर्ण झाल्यावर, वसुदेवाने समाधानाने ग्रंथ आणि वाचकाची पूजा केली.
अथ तत्र बिलस्यांतः कृष्णजांबवतोर्मृधे । कृष्णमुष्टिविनिष्पातश्लथाङ्गो जांबवानभूत्
मग त्या गुहेत, कृष्ण आणि जांबवंत यांच्या युद्धात, कृष्णाच्या घावांनी जांबवंताचा देह थकला.
अथागतस्मृतिः सो हि भगवंतं प्रणम्य च । उवाच परया भक्त्या स्वापराधं क्षमापयन्
नंतर स्मरण परत आल्यावर, त्याने भगवंताला वंदन केले आणि मोठ्या भक्तीने आपल्या अपराधाची क्षमा मागितली.
ज्ञातोऽसि रघुवर्यस्त्वं यद्रोषात्सरितां पतिः । क्षोभं जगाम लंकां च रावणः सानुगो हतः
मी ओळखले आहे, तूच रघुकुळातील श्रेष्ठ आहेस, ज्याने रागाने नद्यांचा स्वामी अस्वस्थ केला आणि लंकेत रावणासह त्याच्या सगळ्या लोकांचा नाश केला.