पश्चात्स्वर्गसुखावाप्तिं को वा वाञ्छति मन्दधीः । सख्यं भवतु ते वृत्र शक्रेण सह नित्यदा
मग एवढ्या यातना सहन केल्यावर स्वर्गसुख कोण मूर्ख माणूस मागेल? वृत्रा, तुझं आणि शक्राचं कायम मैत्री राहू दे.
अवाप्स्यसि सुखं त्वं च शक्रश्चापि निरन्तरम् । वयं च तापसाः सर्वे गन्धर्वाश्च निजाश्रमे
तुला आणि शक्रालाही अखंड सुख मिळेल; आम्ही सर्व तपस्वी आणि गंधर्व आपापल्या आश्रमात सुखी राहू.
सुखवासं गमिष्यामः शान्ते वैरेऽधुनैव वाम् । संग्रामे युवयोर्धीर वर्तमाने दिवानिशम्
आता तुमच्यातला वैर शांत झाला आहे, चला आपण सुखाच्या ठिकाणी जाऊया; कारण हा तुमचा युद्ध दिवस-रात्र चालूच आहे,
पीड्यन्ते मुनयः सर्वे गन्धर्वाः किन्नरा नराः । सर्वेषां शान्तिकामानां सख्यमिच्छामहे वयम्
या युद्धामुळे सर्व ऋषी, गंधर्व, किन्नर आणि माणसे त्रस्त झाली आहेत; सर्वांना शांतता हवी आहे, म्हणून आम्ही मैत्रीची इच्छा करतो.
मुनयस्त्वं च शक्रश्च प्राप्नुवन्तु सुखं किल । मध्यस्थाश्च वयं वृत्र युवयोः सख्यकारणे
ऋषी, तू आणि इंद्र — तुम्हा सर्वांना खरे सुख मिळो; आणि आम्ही, मध्यस्थ राहून, वृत्रा, तुमची आणि त्याची मैत्री साधू इच्छितो.
शपथं कारयित्वात्र योजयामो मिथः प्रियम् । शक्रस्तु शपथान्कृत्वा यथोक्तांश्च तवाग्रतः
इथे तुम्हा दोघांकडून शपथ घेऊ देऊ, आणि मग तुम्हा दोघांना मैत्रीत जोडू; आणि इंद्राने तुझ्या समोर सांगितलेल्या शपथा घ्याव्यात.
चित्तं ते प्रीतिसंयुक्तं करिष्यति तु साम्प्रतम् । सत्याधारा धरा नूनं सत्येन च दिवाकरः
मग तुझे मन प्रेमाने भरून योग्य तेच वागेल; कारण पृथ्वी सत्यावर उभी आहे, आणि सूर्यही सत्यामुळेच तेज देतो.
तपत्ययं यथाकालं वायुः सत्येन वात्यथ । उदन्वानपि मर्यादां सत्येनैव न मुञ्चति
हा सूर्य योग्य वेळी सत्यामुळेच तापतो, वारा सत्यामुळेच वाहतो; आणि समुद्रही सत्यामुळेच आपली मर्यादा ओलांडत नाही.
तस्मात्सत्येन सख्यं वा भवत्वद्य यथासुखम् । एकत्र शयनं क्रीडा जलकेलिं सुखासनम्
म्हणून आज सत्यावरच मैत्री व्हावी, जशी तुम्हा दोघांना हवी आहे; एकत्र झोप, खेळ, जलक्रीडा आणि सुखाची आसनं वाटा.
युवाभ्यां सर्वथा कार्यं कर्तव्यं सख्यमेत्य च । व्यास उवाच महर्षिवचनं श्रुत्वा तानुवाच महामतिः
तुम्ही दोघांनी मैत्री करून नेहमी असंच वागावं; व्यास म्हणाले: महर्षींचे शब्द ऐकून, तो बुद्धिमान त्यांना उत्तर देऊ लागला.
अवश्यं भगवन्तो मे माननीयास्तपस्विनः । भवन्तो मुनयः क्वापि न मिथ्यावादिनो भृशम्
नक्कीच, भगवंतांनो, तुम्ही तपस्वी माझ्या दृष्टीने माननीय आहात; तुम्ही ऋषी कधीच, कुठेही खोटं बोलत नाही.
सदाचाराः सुशान्ताश्च न विदुश्छलकारणम् । कृतवैरे शठे स्तब्धे कामुके च गतत्विषि
तुम्ही नेहमी चांगल्या आचाराचे, शांत आणि फसवणूक न करणारे आहात; पण जो वैरी, कपटी, गर्विष्ठ, वासनेने भरलेला आणि तेज हरवलेला आहे,
निर्लज्जे नैव कर्तव्यं सख्यं मतिमता सदा । निर्लज्जोऽयं दुराचारो ब्रह्महा लम्पटः शठः
अशा निर्लज्ज माणसाशी कधीही शहाण्याने मैत्री करू नये; हा माणूस निर्लज्ज, वाईट वागणारा, ब्रह्महत्यारा, विकारी आणि कपटी आहे.
न विश्वासस्तु कर्तव्यः सर्वथैवेदृशे जने । भवन्तो निपुणाः सर्वे न द्रोहमतयः सदा
अशा माणसावर कधीच, कोणत्याही परिस्थितीत विश्वास ठेवू नये; तुम्ही सर्वजण कुशल आहात आणि कधीही फितुरी करत नाही.
अनभिज्ञास्तु शान्तत्वाच्चित्तानामतिवादिनाम् । मुनय ऊचुः जन्तुः कृतस्य भोक्ता वै शुभस्य त्वशुभस्य च
पण शांत स्वभावामुळे तुम्हाला फार बोलणाऱ्यांच्या मनाचा अनुभव नसतो; ऋषी म्हणाले: प्रत्येक जीवाने जे केलंय, चांगलं असो वा वाईट, त्याचा फळभोग त्यालाच भोगावा लागतो.
द्रोहं कृत्वा कुतः शान्तिमाप्नुयान्नष्टचेतनः । विश्वासघातकर्तारो नरकं यान्ति निश्चयम्
जो फितुरी करतो, त्याला कधीच शांती मिळत नाही, कारण त्याचे भान हरपते; विश्वासघात करणारे निश्चितच नरकात जातात.
दुःखं च समवाप्नोति नूनं विश्वासघातकः । निष्कृतिर्ब्रह्महन्तॄणां सुरापानां च निष्कृतिः
खरंच, विश्वासघात करणाऱ्याला नक्कीच दुःख मिळतं; ब्रह्महत्याऱ्यांसाठी आणि मद्यपान करणाऱ्यांसाठी प्रायश्चित्त आहे,
विश्वासघातिनां नैव मित्रद्रोहकृतामपि । समयं ब्रूहि सर्वज्ञ यथा ते चेतसि ध्रुवम्
पण विश्वासघात करणाऱ्यांसाठी आणि मित्राचा विश्वास तोडणाऱ्यांसाठी नाही; सर्वज्ञा, तुझ्या मनात जे ठरलंय, तो करार सांग.
तेनैव समयेनाद्य सन्धिः स्यादुभयोः किल । वृत्र उवाच न शुष्केण न चार्द्रेण नाश्मना न च दारुणा
त्याच करारावर आज तुमच्या दोघांचा संधि होऊ दे; वृत्र म्हणाला: कोरड्या वस्तूने नाही, ओल्या वस्तूने नाही, दगडाने नाही, लाकडाने नाही,
न वज्रेण महाभाग न दिवा निशि नैव च । वध्यो भवेयं विप्रेन्द्राः शक्रस्य सह दैवतैः
वज्रानेही नाही, हे भाग्यवानांनो, दिवसा नाही, रात्रीही नाही; मी इंद्राने आणि देवांसह मारला जाऊ नये.
एवं मे रोचते सन्धिः शक्रेण सह नान्यथा । व्यास उवाच ऋषयस्तं तदा प्राहुर्बाढमित्येव चादृताः
मला फक्त इंद्राशी मैत्री करणे पसंत आहे, दुसऱ्या कोणत्याही प्रकारे नाही. व्यास म्हणाले— त्या वेळी ऋषींनी आदराने त्याला उत्तर दिलं, 'तसं होऊ द्या.'
समयं श्रावयामासुस्तत्रानीय सुरेश्वरम् । इन्द्रोऽपि शपथांस्तत्र चकार विगतज्वरः
तेव्हा त्यांनी देवांचा राजा इंद्राला तिथे बोलावलं आणि करार त्याला ऐकवला. इंद्रही आता चिंता न करता तिथे शपथ घेतल्या.
साक्षिणं पावकं कृत्वा मुनीनां सन्निधौ किल । वृत्रस्तु वचनैस्तस्य विश्वासमगमत्तदा
मुनिंच्या उपस्थितीत अग्नीला साक्षी ठेवून, वृत्ऱानं इंद्राच्या शब्दांवर विश्वास ठेवला.
बभूव मित्रवच्छक्रे सहचर्यापरायणः । कदाचिन्नन्दने चोभौ कदाचिद्गन्धमादने
तो इंद्राशी मैत्रीपूर्ण वागू लागला, नेहमी सोबत राहू लागला; कधी दोघेही नंदनवनात, तर कधी गंधमादन पर्वतावर फिरत.
कदाचिदुदधेस्तीरे मोदमानौ विचेरतुः । एवं कृते च सन्धाने वृत्रः प्रमुदितोऽभवत्
कधी समुद्राच्या काठावर दोघेही आनंदात भटकत. अशा रीतीने करार झाल्यावर वृत्ऱा फारच आनंदी झाला.
शक्रोऽपि वधकामस्तु तदुपायानचिन्तयत् । रन्ध्रान्वेषी समुद्विग्नस्तदासीन्मघवा भृशम्
पण इंद्राला त्याचा वध करायची इच्छा होती, म्हणून तो त्यासाठी उपाय शोधू लागला; तो सतत कुठे फटका मिळेल याचा विचार करत फारच अस्वस्थ झाला.
एवं चिन्तयतस्तस्य कालः समभिवर्तत । विश्वासं परमं प्राप वृत्रः शक्रेऽतिदारुणे
अशा विचारातच काळ पुढे सरकत गेला. वृत्ऱानं फारच कठोर असलेल्या इंद्रावर पूर्ण विश्वास ठेवला.
एवं कतिचिदब्दानि गतानि समये कृते । वृत्रस्य मरणोपायान्मनसीन्द्रोऽप्यचिन्तयत्
करार झाल्यावर अशी काही वर्षं गेली. इंद्रही मनात वृत्ऱाचा वध कसा करता येईल हेच विचारू लागला.
त्वष्टैकदा सुतं प्राह विश्वस्तं पाकशासने । पुत्र वृत्र महाभाग शृणु मे वचनं हितम्
एकदा त्वष्टानं आपल्या मुलाला, जो इंद्रावर विश्वास ठेवत होता, सांगितलं— 'वृत्ऱा, भाग्यवान मुला, माझं हिताचं बोल ऐक.'
न विश्वासस्तु कर्तव्यः कृतवैरे कथञ्चन । मघवा कृतवैरस्ते सदासूयापरः परैः
'शत्रूवर कधीच, कोणत्याही प्रकारे विश्वास ठेवू नये. इंद्र हा तुझा शत्रू आहे, तो नेहमी दुसऱ्यांवर असूया करतो.'