कुरु मे नामकं नाथ कार्यं कथय सुव्रत । चिन्तातुरोऽसि कस्मात्त्वं ब्रूहि मे शोककारणम्
"माझ्या नावाचं काय ठेवायचं ते सांगा आणि मला कोणतं काम करायचं तेही सांगा. तुम्ही इतके चिंतेत का आहात? तुमच्या दुःखाचं कारण मला सांगा."
नाशयाम्यद्य ते शोकमिति मे व्रतमाहितम् । तेन जातेन किं भूयः पिता भवति दुःखितः
"आज तुमचं दुःख दूर करणं हेच माझं व्रत आहे. मी जन्मलो तरी तुम्ही अजूनही दुःखी का आहात?"
पिबामि सागरं सद्यश्चूर्णयामि धराधरान् । उद्यन्तं वारयाम्यद्य तरणिं तिग्मतेजसम्
"मी क्षणात समुद्र प्यायला तयार आहे, पर्वतांचा चुरा करायला तयार आहे, किंवा आजच प्रखर तेज असलेल्या सूर्याला थांबवायला देखील तयार आहे."
हन्मीन्द्रं ससुरं सद्यो यमं वा देवतान्तरम् । क्षिपामि सागरे सर्वान्समुत्पाट्य च मेदिनीम्
"मी इंद्रासकट सर्व देवतांना किंवा यमाला किंवा दुसऱ्या कोणत्याही देवतेला ठार मारू शकतो. मी पृथ्वी उपटून सर्वांना समुद्रात फेकू शकतो."
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य त्वष्टा पुत्रस्य पेशलम् । प्रत्युवाचातिमुदितस्तं सुतं पर्वतोपमम्
मुलाने असे सामर्थ्यशाली शब्द ऐकले तेव्हा पर्वतासारख्या त्या मुलाकडे पाहून त्वष्ट्याला फार आनंद झाला आणि त्याने त्याला उत्तर दिलं.
वृजिनात्त्रातुमधुना यस्माच्छक्तोऽसि पुत्रक । तस्माद्वृत्र इति ख्यातं तव नाम भविष्यति
"माझ्या मुला, तू आता संकटातून वाचवू शकतोस म्हणून तुझं नाव 'वृत्र' असं प्रसिद्ध होईल."
भ्राता तव महाभाग त्रिशिरा नाम तापसः । त्रीणि तस्य च शीर्षाणि ह्यभवन्वीर्यवन्ति च
"तुझा भाऊ, महात्मा आणि तपस्वी त्रिशिरा नावाचा होता. त्याला तीन अत्यंत सामर्थ्यशाली डोकी होती."
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः सर्वविद्याविशारदः । संस्थितस्तपसि प्रायस्त्रिलोकीविस्मयप्रदे
"तो वेद आणि वेदांगांचा तज्ञ, सर्व विद्या जाणणारा, तपश्चर्येत स्थिर आणि तीनही लोकांना आश्चर्यचकित करणारा होता."
शक्रेण तु हतः सोऽद्य वज्रघातेन साम्प्रतम् । विनापराधं सहसा छिन्नानि मस्तकानि च
"पण आज इंद्राने त्याला वज्राने ठार मारलं. त्याची डोकी कुठलाही अपराध न करता अचानक छाटली गेली."
तस्मात्त्वं पुरुषव्याघ्र जहि शक्रं कृतागसम् । ब्रह्महत्यायुतं पापं निस्त्रपं दुर्मतिं शठम्
"म्हणून, पुरुषांमध्ये वाघासारख्या, तू इंद्राला ठार मार, कारण त्याने पाप केलं आहे. तो ब्रह्महत्येचं पापी, निर्लज्ज, दुष्ट आणि कपटी आहे."
इत्युक्त्वा च तदा त्वष्टा पुत्रशोकसमाकुलः । आयुधानि च दिव्यानि चकार विविधानि च
असं म्हणून, आपल्या मुलाच्या दुःखाने व्याकुळ झालेल्या त्वष्ट्याने विविध दिव्य अस्त्रे तयार केली.
ददावस्मै सहस्राक्षवधाय प्रबलानि च । खड्गशूलगदाशक्तितोमरप्रमुखानि वै
त्याने हजार डोळ्यांच्या इंद्राचा वध करण्यासाठी त्याला शक्तिशाली अस्त्रे दिली — तलवार, भाला, गदा, शक्ती, आणि प्रमुख तोमर.
शार्ङ्ग धनुस्तथा बाणं परिघं पट्टिशं तथा । चक्रं दिव्यं सहस्रारं सुदर्शनसमप्रभम्
त्याने शार्ङ्ग धनुष्य, एक बाण, परिघ, पट्टिश आणि हजार आरांनी युक्त, सुदर्शनसारख्या तेजस्वी दिव्य चक्र दिलं.
तूणीरौ चाक्षयौ दिव्यौ कवचं चातिसुन्दरम् । रथं मेघप्रतीकाशं दृढं भारसहं जवम्
त्याने दोन अक्षय तूणीर, अतिशय सुंदर कवच आणि मेघासारखा, मजबूत, वेगवान आणि भार सहन करणारा रथ दिला.
युद्धोपकरणं सर्वं कृत्वा पुत्राय पार्थिव । दत्त्वासौ प्रेरयामास त्वष्टा क्रोधसमन्वितः
तवष्ट्याने युद्धासाठी लागणारी सर्व शस्त्रास्त्रे तयार करून, राजन, ती आपल्या मुलाला दिली आणि रागाने त्याला लढायला पाठवले.
ब्रह्मणः समाराधनाय त्वष्ट्रा वृत्रोपदेशवर्णनम् व्यास उवाच कृतस्वस्त्ययनो वृत्रो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः । निर्जगाम रथारूढो हन्तुं शक्रं महाबलः
वृत्राने वेदज्ञ ब्राह्मणांसोबत मंगलकार्ये करून घेतली आणि मग तो बलवान रथावर बसून इंद्राचा वध करायला निघाला.
तदैव राक्षसाः क्रूराः पुरा देवपराजिताः । समाजग्मुश्च सेवार्थं वृत्रं ज्ञात्वा महाबलम्
त्याच वेळी, पूर्वी देवांकडून पराभूत झालेले भयंकर राक्षस वृत्राची मोठी ताकद कळताच त्याची सेवा करण्यासाठी एकत्र आले.
इन्द्रदूतास्तु तं दृष्ट्वा युद्धाय तु समागतम् । वेगादागत्य वृत्तान्तं शशंसुस्तस्य चेष्टितम्
इंद्राचे दूत त्याला युद्धासाठी येताना पाहून, भराभर जाऊन घडलेली सर्व घटना आणि त्याचे कृत्य इंद्राला सांगितले.
दूता ऊचुः स्वामिञ्छीघ्रमिहायाति वृत्रो नाम रिपुस्तव । बलवान्स्यन्दने रूढस्त्वष्ट्रा चोत्पादितः किल
दूत म्हणाले: स्वामी, तुझा शत्रू वृत्र नावाचा, तवष्ट्याने निर्माण केलेला, बलवान आणि रथावर बसून इथे झपाट्याने येतो आहे.
अविचारेण नाशार्थं तव क्रोधान्वितेन वै । पुत्रघाताभितप्तेन दुःसहो राक्षसैर्युतः
तो विचार न करता, केवळ रागाच्या भरात, आपल्या पुत्राच्या मृत्यूने व्याकुळ होऊन, राक्षसांसह, तुझा नाश करण्यासाठी येतो आहे आणि तो सहन न होणारा आहे.
यत्नं कुरु महाभाग शीघ्रमायाति साम्प्रतम् । मेरुमन्दरसंकाशो घोरशब्दोऽतिदारुणः
महाभागा, त्वरेने काहीतरी उपाय कर! तो आत्ता लगेच येतो आहे, मेरू किंवा मंदार पर्वतासारखा दिसतो आणि त्याचा आवाज फारच भयंकर आहे.
एतस्मिन्नन्तरे तत्र भीता देवगणा भृशम् । आगत्योचुः सुरपतिं शृण्वन्तं दूतभाषितम्
एवढ्यात, देवांचे सर्व समूह फार घाबरून तिथे आले आणि दूतांचे बोलणे ऐकत असलेल्या देवेंद्राशी बोलू लागले.
गणाः ऊचुः मघवन् दुर्निमित्तानि भवन्ति त्रिदशालये । बहूनि भयशंसीनि पक्षिणां विरुतानि च
देवगण म्हणाले: मगवाना, देवांच्या वासस्थानात वाईट शकुन दिसत आहेत; अनेक भयानक चिन्हे आणि पक्ष्यांचे विचित्र आवाज ऐकू येतात.
काकगृध्रास्तथा श्येनाः कङ्काद्या दारुणाः खगाः । रुदन्ति विकृतैः शब्दैरुत्कारैर्भवनोपरि
कावळे, गिधाडे, घार, कांग आणि इतर भयंकर पक्षी घरांच्या वरती कर्कश आवाजात ओरडत आहेत.
चीचीकूचीति निनदान् कुर्वन्ति विहगा भृशम् । वाहनानां च नेत्रेभ्यो जलधाराः पतन्त्यधः
पक्षी सतत 'ची ची' आणि 'कू ची' असे आवाज करत आहेत; जनावरांच्या डोळ्यांतून पाण्याच्या धारा खाली पडत आहेत.
श्रूयतेऽतिमहाञ्छब्दो रुदतीनां निशासु च । राक्षसीनां महाभाग भवनोपरि दारुणः
महाभागा, रात्रीच्या वेळी घरांच्या वरती राक्षसींच्या रडण्याचा फार मोठा आणि भयंकर आवाज ऐकू येतो.
प्रपतन्ति ध्वजास्तूर्णं विना वातेन मानद । प्रभवन्ति महोत्पाता दिवि भूम्यन्तरिक्षजाः
मानदायक, वाऱ्याशिवायच ध्वज खाली पडतात आणि आकाशात, पृथ्वीवर, तसेच आकाशमध्यात मोठे अपशकुन दिसत आहेत.
कृष्णाम्बरधरा नार्यो भ्रमन्ति च गृहे गृहे । यान्तु यान्तु गृहात्तूर्णं कुर्वन्त्यो विकृताननाः
काळ्या कपड्यांतील स्त्रिया घराघरांतून फिरत आहेत, विचित्र तोंड करून लोकांना पटकन घर सोडायला सांगत आहेत.
रात्रौ स्वप्नेषु कान्तानां सुप्तानां निजमन्दिरे । केशाँल्लुनन्ति राक्षस्यो भीषयन्त्यो भृशातुराः
रात्री, आपल्या घरात झोपलेल्या प्रियजनांच्या स्वप्नात, राक्षसी अत्यंत घाबरवून त्यांचे केस ओढतात.
एवंविधानि देवेश भूकम्पोल्कादयस्तथा । गोमायवो रुदन्ति स्म निशायां भवनाङ्गणे
देवेंद्रा, असे अनेक अपशकुन दिसत आहेत; भूकंप, उल्का पडणे, आणि रात्री घराच्या अंगणात कोल्हे ओरडत आहेत.