तेन नादेन सा जाता काली विस्तारितानना । श्रुत्वा तन्निनदं घोरं सिंहो देव्याश्च वाहनम्
त्या आवाजामुळे काळीचे तोंड मोठे झाले. तो भयंकर गजर ऐकून देवीचे वाहन असलेला सिंह,
जगर्ज सोऽपि बलवाञ्जनयन्भयमद्भुतम् । तन्निनादमुपश्रुत्य दानवाः क्रोधमूर्च्छिताः
त्यानेही जोरात डरकाळी फोडली, ज्यामुळे भीती आणि आश्चर्य वाटले. तो गजर ऐकून दैत्य रागाने पेटून उठले.
सर्वे चिक्षिपुरस्त्राणि देवीं प्रति महाबलाः । तस्मिन्नेवायते युद्धे दारुणे लोमहर्षणे
सर्व बलाढ्य दैत्यांनी देवीवर आपली शस्त्रे फेकली. त्या भीषण आणि अंगावर काटा आणणाऱ्या युद्धात,
ब्रह्मादीनाञ्च देवानां शक्तयश्चण्डिकां ययुः । यस्य देवस्य यद्रूपं यथा भूषणवाहनम्
ब्रह्मा आणि इतर देवतांची शक्ती चंडिकेत प्रवेशली. प्रत्येक देवीने आपल्या देवतेचे रूप, दागिने आणि वाहन धारण केले.
तादृग्रूपास्तदा देव्यः प्रययुः समराङ्गणे । ब्रह्माणी वरटारूढा साक्षसूत्रकमण्डलुः
त्या देवी अशा रूपात रणांगणात आल्या. ब्रह्माणी हंसावर बसून, हातात जपमाळ आणि कमंडलू घेऊन आली.
आगता ब्रह्मणः शक्तिर्ब्रह्माणीति प्रतिश्रुता । वैष्णवी गरुडारूढा शङ्खचक्रगदाधरा
ब्रह्माची शक्ती ब्रह्माणी म्हणून ओळखली जाते, ती आली. वैष्णवी गरुडावर बसून, शंख, चक्र आणि गदा हातात घेऊन आली.
पद्महस्ता समायाता पीताम्बरविभूषिता । शाङ्करी तु वृषारूढा त्रिशूलवरधारिणी
ती कमळ हातात घेऊन, पिवळ्या वस्त्रांनी सजलेली आली. शांकरी बैलावर बसलेली, त्रिशूल आणि वर धारण करणारी होती.
अर्धचन्द्रधरा देवी तथाहिवलया शिवा । कौमारी शिखिसंरूढा शक्तिहस्ता वरानना
ती देवी अर्धचंद्र आणि सर्पांच्या कड्या घालून, मंगलमूर्ती बनली होती. कौमारी, मोरावर बसून, हातात शक्ती घेऊन, सुंदर मुखाने आली.
युद्धकामा समायाता कार्तिकेयस्वरूपिणी । इन्द्राणी सुष्ठुवदना सुश्वेतगजवाहना
युद्धाची इच्छा बाळगून, ती कार्तिकेयाच्या रूपात आली. इंद्राणी सुंदर मुखाने, पांढऱ्या गजराजावर बसून आली.
वज्रहस्तातिरोषाढ्या संग्रामाभिमुखी ययौ । वाराही शूकराकारा प्रौढप्रेतासना मता
वज्र हातात घेऊन, ती प्रचंड रागाने युद्धाकडे वळली. वाराही, डुकराच्या रूपात, मोठ्या प्रेतावर बसलेली होती.
नारसिंही नृसिंहस्य बिभ्रती सदृशं वपुः । याम्या च महिषारूढा दण्डहस्ता भयप्रदा
नरसिंही नरसिंहासारखेच रूप धारण करून आली. यामी, महिषावर बसून, हातात दंड घेऊन, भीती देणारी होती.
समायाताथ संग्रामे यमरूपा शुचिस्मिता । तथैव वारुणी शक्तिः कौबेरी च मदोत्कटा
ती देखील युद्धात आली, सुंदर हास्याने, यमाच्या रूपात. त्याचप्रमाणे, वरुणाची आणि कुबेराची शक्तीही मदाने भरून आली.
एवंविधास्तथाऽऽकारा ययुः स्वस्वबलैर्वृताः । आगतास्ताः समालोक्य देवी मुदमवाप च
अशा रूपातील त्या सर्व देवी आपापल्या सैन्यासह आल्या. त्या सर्वांना एकत्र पाहून देवीला आनंद झाला.
स्वस्था मुमुदिरे देवा दैत्याश्च भयमाययुः । ताभिः परिवृतस्तत्र शङ्करो लोकशङ्करः
देवतांना समाधान आणि आनंद मिळाला, तर दैत्यांना भीती वाटू लागली. त्या देवींनी वेढलेल्या शंकराने,
समागम्य च संग्रामे चण्डिकामित्युवाच ह । हन्यन्तामसुराः शीघ्रं देवानां कार्यसिद्धये
युद्धात एकत्र येऊन चंडिकेला म्हटले, 'देवतांचे कार्य साधण्यासाठी दैत्यांचा लवकर नाश कर.'
निशुम्भं चैव शुम्भं च ये चान्ये दानवाः स्थिताः । हत्वा दैत्यबलं सर्वं कृत्वा च निर्भयं जगत्
'निशुंभ, शुंभ आणि इतर जे दैत्य आहेत, त्यांचा आणि त्यांच्या सैन्याचा संहार करून, हे जग निर्भय कर.'
स्वानि स्वानि च धिष्ण्यानि समागच्छन्तु शक्तयः । देवा यज्ञभुजः सन्तु ब्राह्मणा यजने रताः
प्रत्येक शक्ती आपल्या योग्य स्थानावर परत जावो, देवांना यज्ञातील भाग मिळो, आणि ब्राह्मण यज्ञात मन लावून राहो.
प्राणिनः सन्तु सन्तुष्टाः सर्वे स्थावरजङ्गमाः । शमं यान्तु तथोत्पाता ईतयश्च तथा पुनः
सर्व जीव, हालचाल करणारे आणि स्थिर असणारे, समाधानी राहो; सर्व उपद्रव आणि आपत्ती शांत होवोत.
घनाः काले प्रवर्षन्तु कृषिर्बहुफला तथा । व्यास उवाच एवं ब्रुवति देवेशे शङ्करे लोकशङ्करे
मेघ योग्य वेळी पाऊस पाडोत, आणि पिके भरपूर फळ देत राहो. व्यास म्हणाले: देवांचे स्वामी, शंकर, जगाचा कल्याण करणारा, असे बोलले—
चण्डिकाया शरीरात्तु निर्गता शक्तिरद्भुता । भीषणातिप्रचण्डा च शिवाशतनिनादिनी
चंडिकेच्या देहातून एक अद्भुत, भीषण आणि अत्यंत प्रचंड शक्ती प्रकट झाली, जी शंभर वज्रांच्या गडगडाटासारखी गर्जना करत होती.
घोररूपाथ पञ्चास्यमित्युवाच स्मितानना । देवदेव व्रजाशु त्वं दैत्यानामधिपं प्रति
ती भीषण रूपाची, पाच तोंडांची असूनही हसतमुख होती आणि म्हणाली: 'देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, तू लवकर दैत्यांच्या राजाकडे जा.'
दूतत्वं कुरु कामारे ब्रूहि शुम्भं स्मराकुलम् । निशुम्भञ्च मदोत्सिक्तं वचनान्मम शङ्कर
'कामाचा शत्रू असलेल्या, तू माझा दूत हो आणि शुंभ, जो कामाने अस्वस्थ आहे, आणि निशुंभ, जो गर्वाने उन्मत्त आहे, यांना माझे हे शब्द सांग, शंकरा.'
मुक्त्वा त्रिविष्टपं यात यूयं पातालमाशु वै । देवाः स्वर्गे सुखं यान्तु तुराषाट् स्वासनं शभम्
'स्वर्ग सोडून, तुम्ही सर्व लवकर पाताळात जा, जिथे दैत्य राहतात; देवांना स्वर्गात सुख मिळो, आणि तुराषाटला त्याच्या सुंदर आसनाचा आनंद मिळो.'
प्राप्नोतु त्रिदिवं स्थानं यज्ञभागांश्च देवताः । जीवितेच्छा च युष्माकं यदि स्यात्तु महत्तरा
'देवतांनी पुन्हा स्वर्गातील आपले स्थान आणि यज्ञातील आपला हिस्सा मिळवावा. जर तुम्हाला जगण्याची इच्छा जास्त असेल—'
तर्हि गच्छत पातालं तरसा यत्र दानवाः । अथवा बलमास्थाय युद्धेच्छा मरणाय चेत्
'तर मग लवकर पाताळात जा, जिथे दानव आहेत. किंवा, जर युद्ध आणि मृत्यूची इच्छा असेल, तर आपल्या बळावर विश्वास ठेवून—'
तदाऽऽगच्छन्तु तृप्यन्तु मच्छिवाः पिशितेन वः । व्यास उवाच तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः शूलपाणिस्त्वरान्वितः
'मग या, आणि माझ्या भीषण गणांना तुमच्या मांसाने तृप्त होऊ द्या.' व्यास म्हणाले: तिचे हे शब्द ऐकून, त्रिशूळधारी तात्काळ—
गत्वाऽऽह दैत्यराजानं शुम्भं सदसि संस्थितम् । शिव उवाच राजन् दूतोऽहमम्बायास्त्रिपुरान्तकरो हरः
दैत्यराजा शुंभ, जो सभेत बसला होता, त्याच्याकडे जाऊन म्हणाला. शिव म्हणाले: 'राजा, मी अंबेचा दूत आहे, त्रिपुरांचा संहार करणारा हर आहे.'
त्वत्सकाशमिहायातो हितं कर्तुं तवाखिलम् । त्यक्त्वा स्वर्गं तथा भूमिं यूयं गच्छत सत्वरम्
'तुझ्या हितासाठी मी इथे आलो आहे. स्वर्ग आणि पृथ्वी सोडून, तुम्ही सर्व त्वरित—'
पातालं यत्र प्रह्लादो बलिश्च बलिनां वरः । अथवा मरणेच्छा चेत्तर्ह्यागच्छत सत्वरम्
'त्या पाताळात जा, जिथे प्रह्लाद आणि बलवानांमध्ये श्रेष्ठ बळी आहेत. किंवा, जर मृत्यूची इच्छा असेल, तर लगेच या.'
संग्रामे वो हनिष्यामि सर्वानेवाहमाशु वै । इत्युवाच महाराज्ञी युष्मत्कल्याणहेतवे
'युद्धात मी तुम्हा सर्वांना लवकरच संपवीन.' अशी ही महान राणी तुमच्या कल्याणासाठी बोलली.