इत्युक्त्वा सा तदा देवी सिंहारूढा मदोत्कटा । कालिकां पार्श्वतः कृत्वा जगाम नगरे रिपोः
असे म्हणून, देवी मदाने भरलेली, सिंहावर आरूढ झाली, काळिकेला आपल्या बाजूला घेतली आणि शत्रूच्या नगरीकडे निघाली.
सा गत्वोपवने तस्थावम्बिका कालिकान्विता । जगावथ कलं तत्र जगन्मोहनमोहनम्
अंबिका काळिकेसह उपवनात गेली आणि तिथे उभी राहून तिने जगाला मोहून टाकणारे मधुर गाणे गायले.
श्रुत्वा तन्मधुरं गानं मोहमीयुः खगा मृगाः । मुदञ्च परमां प्रापुरमरा गगने स्थिताः
ते मधुर गाणे ऐकून पक्षी आणि प्राणी मोहात पडले, आणि आकाशातील देवांना अत्यंत आनंद मिळाला.
तस्मिन्नवसरे तत्र दानवौ शुम्भसेवकौ । चण्डमुण्डाभिधौ घोरौ रममाणौ यदृच्छया
त्याच वेळी, शुंभाचे दोन भीषण सेवक, चंड आणि मुंड, तिथे सहजपणे फिरताना आले.
आगतौ ददृशाते तु तां तदा दिव्यरूपिणीम् । अम्बिकां गानसंयुक्तां कालिकां पुरतः स्थिताम्
ते दोघे आले आणि त्यांनी दिव्य रूप असलेल्या अंबिकेला गाण्यात मग्न पाहिले, तिच्यासमोर काळिका उभी होती.
दृष्ट्वा तां दिव्यरूपाञ्च दानवौ विस्मयान्वितौ । जग्मतुस्तरसा पार्श्वं शुम्भस्य नृपसत्तम
तीचे दिव्य रूप पाहून ते दोन्ही दैत्य आश्चर्यचकित झाले आणि लगेच शुंभाच्या जवळ गेले, हे राजांमध्ये श्रेष्ठ.
तौ गत्वा तं समासीनं दैत्यानामधिपं गृहे । ऊचतुर्मधुरां वाणीं प्रणम्य शिरसा नृपम्
ते शुंभाच्या घरी गेले, जिथे तो बसला होता, आणि राजाला वंदन करून गोड शब्दांत बोलले.
राजन् हिमालयात्कामं कामिनी काममोहिनी । सम्प्राप्ता सिंहमारूढा सर्वलक्षणसंयुता
"राजा, हिमालयातून एक अत्यंत सुंदर आणि मनाला भुरळ घालणारी स्त्री आली आहे, ती सिंहावर बसली आहे आणि सर्व शुभ चिन्हांनी युक्त आहे."
नेदृशी देवलोकेऽस्ति न गन्धर्वपुरे तथा । न दृष्टा न श्रुता क्वापि पृथिव्यां प्रमदोत्तमा
"अशी स्त्री ना देवांच्या लोकांत, ना गंधर्वांच्या नगरीत आहे; पृथ्वीवर कुठेही अशी उत्तम स्त्री पाहिलेली किंवा ऐकलेली नाही."
गानञ्च तादृशं राजन् करोति जनरञ्जनम् । मृगास्तिष्ठन्ति तत्पार्श्वे मथुरस्वरमोहिताः
"राजा, तिचे गाणे सर्वांना आनंद देते; तिच्या मधुर आवाजाने प्राणीही तिच्या जवळ उभे राहतात."
ज्ञायतां कस्य पुत्रीयं किमर्थमिह चागता । गृह्यतां राजशार्दूल तव योग्यास्ति कामिनी
"ती कोणाची मुलगी आहे आणि इथे का आली आहे ते शोधा; राजसिंह, ती तुझ्यासाठी योग्य आहे, तिला मिळवा."
ज्ञात्वाऽऽनय गृहे भार्यां कुरु कल्याणलोचनाम् । निश्चितं नास्ति संसारे नारी त्वेवंविधा किल
"ती कोण आहे ते जाणून तिला इथे आणा; तिच्या शुभ डोळ्यांची पत्नी म्हणून तिला स्वीकारा. नक्कीच, जगात अशी स्त्री दुसरी नाही."
देवानां सर्वरत्नानि गृहीतानि त्वया नृप । कस्मान्नेमां वरारोहां प्रगह्णासि नृपोत्तम
राजा, तू देवतांची सगळी रत्ने घेतलीस; मग, राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, ही सुंदर स्त्री का घेत नाहीस?
इन्द्रस्यैरावतः श्रीमान्पारिजाततरुस्तथा । गृहीतोऽश्वः सप्तमुखस्त्वया नृप बलात्किल
इंद्राचा तेजस्वी ऐरावत हत्ती, पारिजात वृक्ष आणि सात तोंडांचा घोडा, हे सर्व तू बळाने घेतलेस, राजन.
विमानं वैधसं दिव्यं मरालध्वजसंयुतम् । त्वयात्तं रत्नभूतं तद्बलेन नृप चाद्भुतम्
मोराच्या ध्वजाने सजलेली, दिव्य वैधस विमान हे देखील, तुझ्या सामर्थ्याने, तू मिळवलेस, राजन.
कुबेरस्य निधिः पद्मस्त्वया राजन् समाहृतः । छत्रं जलपतेः शुभ्रं गृहीतं तत्त्वया बलात्
कुबेराचा कमळाचा खजिना, हे ही तू आणलंस, राजा; आणि पाण्याच्या अधिपतीचे शुभ्र छत्रसुद्धा तू बळाने घेतलेस.
पाशश्चापि निशुम्भेन भ्रात्रा तव नृपोत्तम । गृहीतोऽस्ति हठात्कामं वरुणस्य जितस्य च
राजांमध्ये श्रेष्ठ, तुझा भाऊ निशुंभाने देखील, वरुणाला जिंकून, त्याचा पाश बळाने घेतला आहे.
अम्लानपङ्कजां तुभ्यं मालां जलनिधिर्ददौ । भयात्तव महाराज रत्नानि विविधानि च
तुझ्या भीतीने, महराजा, समुद्राने तुला कधीही न कोमेजणाऱ्या कमळांची माळ आणि अनेक रत्ने दिली.
मृत्योः शक्तिर्यमस्यापि दण्डः परमदारुणः । त्वया जित्वा हृतः कामं किमन्यद्वर्ण्यते नृप
मृत्यूची शक्ती आणि यमाचा भयंकर दंडसुद्धा तू जिंकून घेतलास; आता आणखी काय सांगावे, राजन?
कामधेनुर्गहीताद्य वर्तते सागरोद्भवा । मेनकाद्या वशे राजंस्तव तिष्ठन्ति चाप्सराः
आज समुद्रातून उत्पन्न झालेली कामधेनू गायही तू घेतलीस; मेनका आणि इतर अप्सरा तुझ्या अधीन आहेत, राजा.
एवं सर्वाणि रत्नानि त्वयात्तानि बलादपि । कस्मान्न गृह्यते कान्तारत्नमेषा वराङ्गना
अशा रीतीने, तू सर्व रत्ने बळाने मिळवलीस; मग, ही सुंदर स्त्री, स्त्रियांमध्ये रत्न असलेली, का घेत नाहीस?
सर्वाणि ते गृहस्थानि रत्नानि विशदान्यथ । अनया सम्भविष्यन्ति रत्नभूतानि भूपते
राजा, तुझ्या घरातली सगळी रत्ने, तिच्या उपस्थितीमुळे, खऱ्या अर्थाने रत्न ठरतील.
त्रिषु लोकेषु दैत्येन्द्र नेदृशी वर्तते प्रिया । तस्मात्तामानयाशु त्वं कुरु भार्यां मनोहराम्
तीसारख्या प्रिय व्यक्ती तिन्ही लोकांत नाही; म्हणून, तिला लवकर आण आणि तिला आपली मनमोहक पत्नी कर.
व्यास उवाच इति श्रुत्वा तयोर्वाक्यं मधुरं मधुराक्षरम् । प्रसन्नवदनः प्राह सुग्रीवं सनिधौ स्थितम्
व्यास म्हणाले: त्यांचे मधुर आणि गोड शब्द ऐकून, आनंदी चेहऱ्याने त्याने जवळ उभ्या असलेल्या सुग्रीवाला सांगितले.
गच्छ सुग्रीव दूतत्वं कुरु कार्यं विचक्षण । वक्तव्यञ्च तथा तत्र यथाभ्येति कृशोदरी
सुग्रीवा, जा, दूताचे काम कर आणि हे कार्य बुद्धीने पार पाड; आणि तिथे असे बोल, की ती कृशोदरी येथे येईल.
उपायौ द्वौ प्रयोक्तव्यौ कान्तासु सुविचक्षणैः । सामदाने इति प्राहुः शृङ्गाररसकोविदाः
प्रेमाच्या जाणकारांनी सांगितले आहे की, स्त्रियांशी वागताना दोन उपाय वापरावेत — साम आणि दान.
भेदे प्रयुज्यमानेऽपि रसाभासस्तु जायते । निग्रहे रसभङ्गः स्यात्तस्मात्तौ दूषितौ बुधैः
फूट पाडण्याचा उपाय वापरला तर फक्त प्रेमाचा आभास राहतो; कठोरपणा केल्यास प्रेम तुटते — म्हणून शहाण्यांनी हे दोन्ही उपाय टाळले आहेत.
सामदानमुखैर्वाक्यैः श्लक्ष्णैर्नर्मयुतैस्तथा । का न याति वशे दूत कामिनी कामपीडिता
साम, दान आणि गोड, हसतमुख, खेळकर शब्दांनी, कोणतीही इच्छुक स्त्री, दूत, आपल्या वशात येणार नाही असे नाही.
व्यास उवाच सुग्रीवस्तु वचः श्रुत्वा शुम्भोक्तं सुप्रियं पटु । जगाम तरसा तत्र यत्रास्ते जगदम्बिका
व्यास म्हणाले: शुंभाने सांगितलेली प्रिय आणि चतुर वचने ऐकून, सुग्रीव वेगाने जिथे जगदंबा आहेत तिथे गेला.
सोऽपश्यत्सुमुखीं कान्तां सिंहस्योपरिसंस्थिताम् । प्रणम्य मधुरं वाक्यमुवाच जगदम्बिकाम्
त्याने सिंहावर बसलेल्या सुंदर मुखाच्या देवीला पाहिले; आणि वाकून, जगदंबेला गोड शब्दांनी नमस्कार केला.