गतिरन्या न चास्माकं त्वमेवासि महाबले । कुरु कार्यं सुराणां वै दुःखितानां सुमध्यमे
आमच्याकडे दुसरा कोणताही आधार नाही, हे महाबलाढ्ये, तूच आमचं सर्वस्व आहेस. हे सुंदर कटी असलेल्या देवी, दुःखी देवांचं काम तू पूर्ण कर.
देवास्त्वदङ्घ्रिभजने निरताः सदैव ते दानवैरतिबलैर्विपदं सुनीताः । तान्देवि दुःखरहितान् कुरु भक्तियुक्ता- न्मातस्त्वमेव शरणं भव दुःखितानाम्
देव नेहमी तुझ्या पायांची भक्ती करतात, तरीही बलाढ्य दैत्यांनी त्यांना संकटात टाकलं आहे. देवी, त्यांना भक्तीने भरलेले आणि दुःखरहित कर. आई, दुःखी लोकांसाठी तूच एकमेव आश्रय आहेस.
सकलभुवनरक्षा देवि कार्या त्वयाद्य स्वकृतमिति विदित्वा विश्वमेतद्युगादौ । जननि जगति पीडां दानवा दर्पयुक्ताः स्वबलमदसमेतास्ते प्रकुर्वन्ति मातः
देवी, आज साऱ्या जगाचं रक्षण करणं हे तुझं कर्तव्य आहे, कारण हे तुझंच काम आहे. हे जाणून, युगाच्या सुरुवातीला, दैत्यांनी आपल्या बळाचा गर्व करून जगात त्रास दिला आहे, आई.
देव्या सुग्रीवदूताय स्वव्रतकथनम् व्यास उवाच एवं स्तुता तदा देवी दैवतैः शत्रुतापितैः । स्वशरीरात्परं रूपं प्रादुर्भूतं चकार ह
व्यास म्हणाले: त्या वेळी, शत्रूंनी त्रस्त असलेल्या देवांनी देवीची स्तुती केली, तेव्हा देवीने आपल्या शरीरातून एक अत्युत्कृष्ट रूप प्रकट केलं.
पार्वत्यास्तु शरीराद्वै निःसृता चाम्बिका यदा । कौशिकीति समस्तेषु ततो लोकेषु पठ्यते
पार्वतीच्या शरीरातून जेव्हा अंबिका प्रकट झाली, तेव्हा तिला सर्व लोकांत कौशिकी म्हणून ओळखू लागले.
निःसृतायां तु तस्यां सा पार्वती तनुव्यत्ययात् । कृष्णरूपाथ सञ्जाता कालिका सा प्रकीर्तिता
ती प्रकट झाल्यावर, पार्वतीच्या रूपात बदल झाला आणि ती काळी दिसू लागली; तेव्हापासून तिला काळिका असे म्हणतात.
मषीवर्णा महाघोरा दैत्यानां भयवर्धिनी । कालरात्रीति सा प्रोक्ता सर्वकामफलप्रदा
ती शाईसारखी काळी, अत्यंत भयानक आणि दैत्यांना घाबरवणारी होती; तिला काळरात्री असे म्हणतात, ती सर्व इच्छा पूर्ण करणारी आहे.
अम्बिकायाः परं रूपं विरराज मनोहरम् । सर्वभूषणसंयुक्तं लावण्यगुणसंयुतम्
अंबिकेचे श्रेष्ठ रूप अत्यंत सुंदर आणि मोहक दिसत होते, सर्व प्रकारच्या दागिन्यांनी सजलेले आणि सौंदर्याने भरलेले होते.
ततोऽम्बिका तदा देवानित्युवाच ह सस्मिता । तिष्ठन्तु निर्भया यूयं हनिष्यामि रिपूनिह
तेव्हा अंबिका हसत देवांना म्हणाली, "तुम्ही निर्भय राहा; मी येथे तुमचे शत्रू मारून टाकीन."
कार्यं वः सर्वथा कार्यं विहरिष्याम्यहं रणे । निशुम्भादीन्वधिष्यामि युष्माकं सुखहेतवे
"तुमचे काम मी नक्कीच पूर्ण करीन; रणात मला आनंद मिळेल आणि निशुंभ व इतर शत्रूंना तुमच्या सुखासाठी नष्ट करीन."
इत्युक्त्वा सा तदा देवी सिंहारूढा मदोत्कटा । कालिकां पार्श्वतः कृत्वा जगाम नगरे रिपोः
असे म्हणून, देवी मदाने भरलेली, सिंहावर आरूढ झाली, काळिकेला आपल्या बाजूला घेतली आणि शत्रूच्या नगरीकडे निघाली.
सा गत्वोपवने तस्थावम्बिका कालिकान्विता । जगावथ कलं तत्र जगन्मोहनमोहनम्
अंबिका काळिकेसह उपवनात गेली आणि तिथे उभी राहून तिने जगाला मोहून टाकणारे मधुर गाणे गायले.
श्रुत्वा तन्मधुरं गानं मोहमीयुः खगा मृगाः । मुदञ्च परमां प्रापुरमरा गगने स्थिताः
ते मधुर गाणे ऐकून पक्षी आणि प्राणी मोहात पडले, आणि आकाशातील देवांना अत्यंत आनंद मिळाला.
तस्मिन्नवसरे तत्र दानवौ शुम्भसेवकौ । चण्डमुण्डाभिधौ घोरौ रममाणौ यदृच्छया
त्याच वेळी, शुंभाचे दोन भीषण सेवक, चंड आणि मुंड, तिथे सहजपणे फिरताना आले.
आगतौ ददृशाते तु तां तदा दिव्यरूपिणीम् । अम्बिकां गानसंयुक्तां कालिकां पुरतः स्थिताम्
ते दोघे आले आणि त्यांनी दिव्य रूप असलेल्या अंबिकेला गाण्यात मग्न पाहिले, तिच्यासमोर काळिका उभी होती.
दृष्ट्वा तां दिव्यरूपाञ्च दानवौ विस्मयान्वितौ । जग्मतुस्तरसा पार्श्वं शुम्भस्य नृपसत्तम
तीचे दिव्य रूप पाहून ते दोन्ही दैत्य आश्चर्यचकित झाले आणि लगेच शुंभाच्या जवळ गेले, हे राजांमध्ये श्रेष्ठ.
तौ गत्वा तं समासीनं दैत्यानामधिपं गृहे । ऊचतुर्मधुरां वाणीं प्रणम्य शिरसा नृपम्
ते शुंभाच्या घरी गेले, जिथे तो बसला होता, आणि राजाला वंदन करून गोड शब्दांत बोलले.
राजन् हिमालयात्कामं कामिनी काममोहिनी । सम्प्राप्ता सिंहमारूढा सर्वलक्षणसंयुता
"राजा, हिमालयातून एक अत्यंत सुंदर आणि मनाला भुरळ घालणारी स्त्री आली आहे, ती सिंहावर बसली आहे आणि सर्व शुभ चिन्हांनी युक्त आहे."
नेदृशी देवलोकेऽस्ति न गन्धर्वपुरे तथा । न दृष्टा न श्रुता क्वापि पृथिव्यां प्रमदोत्तमा
"अशी स्त्री ना देवांच्या लोकांत, ना गंधर्वांच्या नगरीत आहे; पृथ्वीवर कुठेही अशी उत्तम स्त्री पाहिलेली किंवा ऐकलेली नाही."
गानञ्च तादृशं राजन् करोति जनरञ्जनम् । मृगास्तिष्ठन्ति तत्पार्श्वे मथुरस्वरमोहिताः
"राजा, तिचे गाणे सर्वांना आनंद देते; तिच्या मधुर आवाजाने प्राणीही तिच्या जवळ उभे राहतात."
ज्ञायतां कस्य पुत्रीयं किमर्थमिह चागता । गृह्यतां राजशार्दूल तव योग्यास्ति कामिनी
"ती कोणाची मुलगी आहे आणि इथे का आली आहे ते शोधा; राजसिंह, ती तुझ्यासाठी योग्य आहे, तिला मिळवा."
ज्ञात्वाऽऽनय गृहे भार्यां कुरु कल्याणलोचनाम् । निश्चितं नास्ति संसारे नारी त्वेवंविधा किल
"ती कोण आहे ते जाणून तिला इथे आणा; तिच्या शुभ डोळ्यांची पत्नी म्हणून तिला स्वीकारा. नक्कीच, जगात अशी स्त्री दुसरी नाही."
देवानां सर्वरत्नानि गृहीतानि त्वया नृप । कस्मान्नेमां वरारोहां प्रगह्णासि नृपोत्तम
राजा, तू देवतांची सगळी रत्ने घेतलीस; मग, राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, ही सुंदर स्त्री का घेत नाहीस?
इन्द्रस्यैरावतः श्रीमान्पारिजाततरुस्तथा । गृहीतोऽश्वः सप्तमुखस्त्वया नृप बलात्किल
इंद्राचा तेजस्वी ऐरावत हत्ती, पारिजात वृक्ष आणि सात तोंडांचा घोडा, हे सर्व तू बळाने घेतलेस, राजन.
विमानं वैधसं दिव्यं मरालध्वजसंयुतम् । त्वयात्तं रत्नभूतं तद्बलेन नृप चाद्भुतम्
मोराच्या ध्वजाने सजलेली, दिव्य वैधस विमान हे देखील, तुझ्या सामर्थ्याने, तू मिळवलेस, राजन.
कुबेरस्य निधिः पद्मस्त्वया राजन् समाहृतः । छत्रं जलपतेः शुभ्रं गृहीतं तत्त्वया बलात्
कुबेराचा कमळाचा खजिना, हे ही तू आणलंस, राजा; आणि पाण्याच्या अधिपतीचे शुभ्र छत्रसुद्धा तू बळाने घेतलेस.
पाशश्चापि निशुम्भेन भ्रात्रा तव नृपोत्तम । गृहीतोऽस्ति हठात्कामं वरुणस्य जितस्य च
राजांमध्ये श्रेष्ठ, तुझा भाऊ निशुंभाने देखील, वरुणाला जिंकून, त्याचा पाश बळाने घेतला आहे.
अम्लानपङ्कजां तुभ्यं मालां जलनिधिर्ददौ । भयात्तव महाराज रत्नानि विविधानि च
तुझ्या भीतीने, महराजा, समुद्राने तुला कधीही न कोमेजणाऱ्या कमळांची माळ आणि अनेक रत्ने दिली.
मृत्योः शक्तिर्यमस्यापि दण्डः परमदारुणः । त्वया जित्वा हृतः कामं किमन्यद्वर्ण्यते नृप
मृत्यूची शक्ती आणि यमाचा भयंकर दंडसुद्धा तू जिंकून घेतलास; आता आणखी काय सांगावे, राजन?
कामधेनुर्गहीताद्य वर्तते सागरोद्भवा । मेनकाद्या वशे राजंस्तव तिष्ठन्ति चाप्सराः
आज समुद्रातून उत्पन्न झालेली कामधेनू गायही तू घेतलीस; मेनका आणि इतर अप्सरा तुझ्या अधीन आहेत, राजा.