पिता चातीव संतुष्टः पुत्रीं प्राप्य मनोरमाम्
तिच्या वडिलांना अशी सुंदर मुलगी मिळाल्याने फार आनंद झाला.
इंदोः कलेव चात्यर्थं ववृधे सा दिनेदिने
ती रोज वाढत होती, जणू काही वाढणाऱ्या चंद्रासारखी.
वरार्थं नृपतिश्चिन्तामवाप च दिनेदिने 5.17.
राजा रोज तिच्यासाठी योग्य वर शोधण्याची काळजी करू लागला.
तस्य पुत्रोऽतिमेधावी कंबुग्रीवोऽतिविश्रुतः
त्याला एक अतिशय बुद्धिमान मुलगा होता, ज्याचे नाव कंबुग्रीव होते आणि तो सर्वत्र प्रसिद्ध होता.
सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वविद्यार्थपारगः
तो सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त आणि सर्व विद्या शिकलेला होता.
कंबुग्रीवाय कन्यां स्वां दास्यामि वरवर्णिनीम्
त्याने मनाशी ठरवले, 'मी माझी सुंदर मुलगी कंबुग्रीवाला देईन.'
विवाहं ते पिता कर्तुं कंबुग्रीवेण वांछति
तिच्या वडिलांना तिचा विवाह कंबुग्रीवाशी करायचा होता.
नाहं पतिं करिष्यामि नेच्छा मेऽस्ति परिग्रहे
ती म्हणाली, 'मी पती स्वीकारणार नाही; मला लग्नाची इच्छा नाही.'
स्वातंत्र्या न्मोक्षमित्याहुः पण्डिताः शास्त्रकोविदा
शास्त्र जाणणारे पंडित म्हणतात, स्वातंत्र्य म्हणजेच खरे मुक्ती.
विवाहे वर्तमाने तु पावकस्य च सन्निधौ
पण लग्न होत असताना आणि पवित्र अग्नीसमोर...
श्वश्रूदेवरवर्गाणां दासीत्वं श्वशुरालये
सासू-सासरे यांच्या घरात, तसेच देवतांच्या संगतीत, दासी म्हणून सेवा करावी लागते.
कदाचित्पतिरन्यां वा कामिनीं च भजेद्यदि 5.17.
कधी कधी पती दुसऱ्या स्त्रीकडे किंवा प्रेयसीकडे वळू शकतो.
तदेर्ष्या जायते पत्यौ क्लेशश्चापि भवेदथ
मग पतीवर मत्सर उत्पन्न होतो आणि मनाला त्रासही होतो.
स्वभावात्परतन्त्राणां संसारे स्वप्नधर्मिणि
स्वभावतः दुसऱ्यांवर अवलंबून असणाऱ्यांचे संसारातील जीवन हे जणू स्वप्नासारखे असते.
उत्तमः सर्वधर्मज्ञो धुवादवरजो नृपः
सर्व धर्मांची जाण असलेला, स्थिर आणि धाकटा राजा हा सर्वात उत्तम असतो.
अपराधं विना कांतां त्यक्तवान्विपिने प्रियाम्
कुठलाही अपराध नसताना, त्याने आपल्या प्रिय पत्नीला जंगलात सोडले.
कालयोगान्मृते तस्मिन्नारी स्याद् दुःखभाजनम्
काळाच्या योगाने तो मरण पावल्यावर, ती स्त्री दुःखाची भागीदार झाली.
परोषि(पि?)तपतित्वेऽपि दुःखं स्यादधिकं गृहे
दुसऱ्याची पत्नी झाली तरी, घरातील तिचे दुःख अधिकच वाढते.
तस्मात्पतिर्न कर्तव्यः सर्वथेति मतिर्मम
म्हणून कोणत्याही परिस्थितीत पती घेऊ नये, ही माझी ठाम मती आहे.
न च वांछति भर्तारं कौमारव्रतधारिणी
कौमार्यव्रत पाळणारी स्त्री कधीच पतीची इच्छा करत नाही.
न कांक्षति पतिं कर्तुं बहुदोषविचक्षणा
अनेक दोषांची जाण असलेली स्त्री पती घेण्याची इच्छा करत नाही.
विवाहो न कृतः पुत्र्या ज्ञात्वा भाववि वर्जिताम् 5.17.
जगाच्या मोहापासून दूर असल्याचे कळल्यावर, मुलीचे लग्न लावले गेले नाही.
यौवनस्यांकुरा जाता नारीणां काम दीपकाः
युवतींमध्ये तारुण्याची कळी उमलते आणि ती कामाची ज्योत पेटवते.
चकमे न पतिं कर्तुं ज्ञानार्थपद भाषिणी
ज्ञानाच्या मार्गावर बोलणारी ती, पती घेण्याची इच्छा करत नव्हती.
जगाम सुमुखी प्रेम्णा सैरंध्रीगणसेविता
सुंदर मुख असलेली ती, प्रेमाने, सैरंध्रींच्या संगतीत गेली.
पुष्पाणि चिन्वती रम्या वयस्याभिः समावृता
ती रम्य तरुणी मैत्रिणींनी वेढलेली, फुले वेचत होती.
आजगाम महावीरो वीरसेनोऽतिविश्रुतः
महान वीर, वीरसेन, फार प्रसिद्ध असलेला, तेथे आला.
सैन्यं च पृष्ठतस्तस्य समायाति शनैः शनैः
त्याच्या मागे सैन्य हळूहळू पुढे येत होते.
मंदोदर्यै तथा प्रोक्तं समायाति नरः पथि
मंदोदरीने असं सांगितलं होतं की, वाटेवर एक पुरुष येईल.
मन्येऽहं नृपतिः कश्चित्प्राप्तो भाग्यवशादिह
माझ्या मते, कोणीतरी राजा इथे नशिबाच्या जोरावर आला आहे.