तथेन्द्रोऽपि च तान्बाणांश्छित्त्वा कोपसमन्वितः । जघान विशिखैस्तीक्ष्णैराशीविषसमप्रभैः
तेव्हा इंद्राने रागाने भरून त्या बाणांना छेदून टाकले आणि सर्पविषासारखी चमक असलेल्या तीक्ष्ण बाणांनी त्यांच्यावर प्रहार केला.
स तु छित्त्वा शरांस्तूर्णं स्वशरैश्चापनिःसृतैः । गदया ताडयामास गजं तस्य करोपरि
त्याने आपल्या धनुष्यातून सुटलेल्या बाणांनी त्या बाणांना पटकन छेदले आणि मग गदेद्वारे त्या हत्तीच्या सोंडेवर जबरदस्त प्रहार केला.
स्वकरे निहतो नागश्चकारार्तस्वरं मुहुः । परिवृत्य जघानाशु दैत्यसैन्यं भयातुरम्
स्वतःच्या सोंडेवर मार लागल्यामुळे हत्ती वेदनेने पुन्हा पुन्हा ओरडू लागला, मग वळून भीतीने थरथरणाऱ्या दैत्यांच्या सैन्यावर झडप घातली.
दानवस्तु गजं वीक्ष्य परावृत्य गतं रणात् । समाविश्य रथे रम्ये जगामाशु सुरान् रणे
पण दैत्याने हत्ती रणभूमीतून वळून निघून जाताना पाहिले आणि तो सुंदर रथात बसून देवांवर युद्धासाठी वेगाने पुढे गेला.
तुराषाडपि तं वीक्ष्य रथस्थं पुनरागतम् । अहनद्विशिखैस्तीक्ष्णैराशीविषसमप्रभैः
तुराषाडाने त्याला रथावर परत येताना पाहून पुन्हा सर्पविषासारखी चमक असलेल्या तीक्ष्ण बाणांनी त्याच्यावर प्रहार केला.
सोऽपि क्रुद्धश्चकारोग्रां बाणवृष्टिं महाबलः । बभूव तुमुलं युद्धं तयोस्तत्र जयैषिणोः
तोही प्रचंड संतापाने भरून मोठ्या ताकदीने भयंकर बाणांचा मारा करू लागला; दोघांमध्ये विजयासाठी घनघोर युद्ध सुरू झाले.
इन्द्रस्तु बलिनं दृष्ट्वा कोपेनाकुलितेन्द्रियः । जयन्तमग्रतः कृत्वा युयुधे तेन संयुतः
इंद्राने त्या बलाढ्य दैत्याला पाहून, रागाने त्याचे इंद्रिये अस्वस्थ झाली आणि जयंताला पुढे ठेवून त्याच्याशी युद्ध करू लागला.
जयन्तस्तु शितैर्बाणैस्तं जघान स्तनान्तरे । पञ्चभिः प्रबलाकृष्टैरसुरं मदगर्वितम्
जयंताने मोठ्या जोराने ओढलेले पाच तीक्ष्ण बाण त्या गर्वाने मदमस्त असुराच्या छातीमध्ये मारले.
स बाणाभिहतस्तावन्निपपात रथोपरि । अतिवाह्य रथं सूतो निर्जगाम रणाजिरात्
त्या बाणांनी घायाळ झाल्यावर तो रथावर कोसळला; मग सारथ्याने रथ वेगाने वळवून रणभूमीतून बाहेर काढला.
तस्मिन्विनिर्गते दैत्ये बिडालाख्येऽथ मूर्च्छिते । जयशब्दो महानासीदुन्दुभीनां च निःस्वनः
त्या बिडाळ नावाच्या दैत्याने रणभूमी सोडली आणि बेशुद्ध पडला, तेव्हा मोठा विजयाचा गजर झाला आणि दुंदुभी वाजू लागल्या.
सुराः प्रमुदिताः सर्वे तुष्टुवुस्तं शचीपतिम् । जगुर्गन्धर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः
सर्व देव आनंदित होऊन शचीपतीचे स्तुती करू लागले; गंधर्वांचे प्रमुख गाऊ लागले आणि अप्सरांच्या समूहांनी नृत्य केले.
चुकोप महिषः श्रुत्वा जयशब्दं सुरैः कृतम् । प्रेषयामास तत्रैव ताम्रं परमदापहम्
देवांनी केलेला विजयाचा गजर ऐकून महिष रागावला आणि शत्रूंचा नाश करणारा ताम्राला तिथेच पाठवला.
ताम्रस्तु बहुभिः सार्धं समागम्य रणाजिरे । शरवृष्टिं चकाराशु तडित्वानिव सागरे
ताम्र अनेकांसह रणभूमीत गेला आणि समुद्रात वीज चमकावी तशी बाणांची जोरदार सर ओढू लागला.
वरुणः पाशमुद्यम्य जगाम त्वरितस्तदा । यमश्च महिषारूढो दण्डमादाय निर्ययौ
वरुणाने आपला पाश उचलून वेगाने पुढे गेला; आणि यम आपल्या महिषावर बसून दंड घेऊन बाहेर पडला.
तत्र युद्धमभूद् घोरं देवदानवयोर्मिथः । बाणैः खड्गैश्च मुसलैः शक्तिभिश्च परश्वधैः
तेथे देव आणि दैत्यांमध्ये बाण, तलवारी, गदा, भाले आणि कुऱ्हाडी यांच्या सहाय्याने भयंकर युद्ध सुरू झाले.
दण्डेन निहतस्ताम्रो यमहस्तोद्यतेन च । न चचाल महाबाहुः संग्रामाङ्गणतस्तदा
यमाच्या हातातील दंडाने ताम्रावर प्रहार केला तरी तो बलाढ्य बाहू असलेला रणभूमीतून हलला नाही.
चापमाकृष्य वेगेन मुक्त्वा तीव्राञ्छिलीमुखान्। इन्द्रादीनहनत्तूर्णं ताम्रस्तस्मिन् रणाजिरे
ताम्राने वेगाने धनुष्य ओढून तीक्ष्ण आणि टोकदार बाण सोडले आणि त्या रणभूमीत इंद्र व इतरांवर जोरदार प्रहार केला.
तेऽपि देवाः शरैर्दिव्यैर्निशितैश्च शिलाशितैः । निजघ्नुर्दानवान्क्रुद्धास्तिष्ठ तिष्ठेति चुकुशुः
तेव्हा देवांनीही संतापाने दिव्य आणि धारदार दगडांसह बाणांनी दैत्यांवर हल्ला केला आणि 'थांबा, थांबा' असे ओरडू लागले.
निहतस्तैः सुरैर्दैत्यो मूर्च्छामाप रणाङ्गणे । हाहाकारो महानासीद्दैत्यसैन्ये भयातुरे
त्या देवतांनी त्या दैत्यावर जोरदार प्रहार केला आणि तो रणभूमीत बेशुद्ध पडला. दैत्यांच्या सैन्यात भीतीने मोठा गोंधळ आणि आक्रोश उठला.
महिषासुरस्येन्द्रादिदेवैः सह युद्धवर्णनम् व्यास उवाच ताम्रेऽथ मूर्च्छिते दैत्ये महिषः क्रोधसंयुतः । समुद्यम्य गदां गुर्वीं देवानुपजगाम ह
व्यास म्हणाले, त्या दैत्याला बेशुद्ध पडलेले पाहून महिषासुराला प्रचंड राग आला. त्याने जड गदा उचलली आणि देवतांच्या दिशेने धाव घेतली.
तिष्ठन्त्वद्य सुराः सर्वे हन्म्यहं गदया किल । सर्वे बलिभुजः कामं बलहीनाः सदैव हि
तो म्हणाला, "सर्व देवहो, आज इथेच उभे राहा! मी ही गदा वापरून तुम्हा सर्वांना ठार मारतो. ज्यांच्यात बळ आहे ते हवे ते करू शकतात, पण दुर्बळ नेहमीच असहाय असतात."
इत्युक्त्वासौ गजारूढं सम्प्राप्य मदगर्वितः । जघान गदया तूर्णं बाहुमूले महाभुजः
असं म्हणून, मदाने गर्विष्ठ झालेला तो महिषासुर हत्तीवर चढला आणि त्याने वेगाने गदा उचलून देवाच्या भुजांच्या मुळाशी प्रहार केला.
सोऽपि वज्रेण घोरेण चिच्छेदाशु गदाञ्च ताम् । प्रहर्तुकामस्त्वरितो जगाम महिषं प्रति
त्या वेळी देवाने आपल्या भयंकर वज्राने ती गदा क्षणात फोडली आणि तो महिषासुरावर प्रहार करण्यासाठी वेगाने पुढे गेला.
हयारिरपि कोपेन खड्गमादाय सुप्रभम् । ययाविन्द्रं महावीर्यं प्रहरिष्यन्निवान्तिकम्
घोड्याच्या तोंडाचा शत्रूही संतापाने तेजस्वी तलवार घेऊन, बलवान इंद्रावर प्रहार करण्याच्या उद्देशाने त्याच्याजवळ गेला.
बभूव च तयोर्युद्धं सर्वलोकभयावहम् । आयुधैर्विविधैस्तत्र मुनिविस्मयकारकम्
त्यांच्यातील युद्ध इतके भयंकर होते की सर्व लोक घाबरले. विविध शस्त्रांनी चाललेले ते युद्ध पाहून ऋषीही चकित झाले.
चकाराशु तदा दैत्यो मायां मोहकरीं किल । शाम्बरीं सर्वलोकघ्नीं मुनीनामपि मोहिनीम्
त्या वेळी दैत्याने अतिशय वेगाने मोह निर्माण करणारी, सर्व लोकांचा नाश करणारी आणि ऋषींनाही भ्रमित करणारी शांबरी माया केली.
कोटिशो महिषास्तत्र तद्रूपास्तत्पराक्रमाः । ददृशुः सायुधाः सर्वे निघ्नन्तो देववाहिनीम्
तेथे कोट्यवधी महिषासुर दिसू लागले, सगळे एकसारखे दिसणारे, तितक्याच सामर्थ्याचे, शस्त्रांनी सज्ज, आणि देवांच्या सैन्याचा संहार करणारे.
मघवा विस्मितस्तत्र दृष्ट्वा तां दैत्यनिर्मिताम् । बभूवातिभयोद्विग्नो मायां मोहकरीं किल
मघवान म्हणजे इंद्राने, दैत्याने निर्माण केलेली ती माया पाहून, ती मोहक माया पाहून तो फारच आश्चर्यचकित आणि घाबरून गेला.
वरुणोऽपि सुसन्त्रस्तस्तथैव धननायकः । यमो हुताशनः सूर्यः शीतरश्मिर्भयातुरः
वरुण, धनाचा अधिपती, यम, अग्नी, सूर्य आणि शीतल किरणांचा चंद्र — हे सर्व भीतीने थरथर कापू लागले.
पलायनपरा सर्वे बभूवुर्मोहिताः सुराः । ब्रह्मविष्णमहेशानां स्मरणं चक्रुरुद्यताः
सर्व देवता त्या मायेमुळे गोंधळून पळू लागले आणि ब्रह्मा, विष्णु, महेश यांची आठवण करू लागले.