गर्भा ऊचुः पितामहाद्य तुष्टोऽसि देहि नो वाञ्छितं वरम् । अवध्या दैवतैः सर्वैर्मानवैश्च महोरगैः
त्या गर्भांनी म्हटले, "पितामह, आता तुम्ही प्रसन्न आहात, आम्हाला हवे असलेला वर द्या — आम्हाला कोणतेही देव, माणसे किंवा मोठे सर्प मारू शकणार नाहीत."
गन्धर्वसिद्धपतिभिर्वधो माभूत्पितामह । व्यास उवाच तानुवाच ततो ब्रह्मा सर्वमेतद्भविष्यति
गंधर्व, सिद्ध किंवा त्यांच्या अधिपतींनीही आम्हाला मारू नये, पितामह." व्यास म्हणतात, त्यावर ब्रह्मदेव म्हणाला, "हे सर्व तसेच होईल."
गच्छन्तु वो महाभागाः सत्यमेव न संशयः । दत्त्वा वरं गतो ब्रह्मा मुदितास्ते तदाभवन्
"जा, हे भाग्यवानांनो, नक्कीच तसेच होईल, यात शंका नाही." वर दिल्यावर ब्रह्मदेव निघून गेला आणि ते सर्व आनंदित झाले.
हिरण्यकशिपुः क्रुद्धस्तानुवाच कुरूद्वह । यस्माद्विहाय मां पुत्रास्तोषितो वै पितामहः
हिरण्यकशिपू रागाने म्हणाला, "माझ्या मुलांनो, तुम्ही मला सोडून पितामहाला प्रसन्न केले —"
वरेण प्रार्थितोऽत्यर्थं बलवन्तो यतोऽभवन् । युष्माभिर्हापितः स्नेहस्ततो युष्मांस्त्यजाम्यहम्
"— आणि वर मागून फार शक्तिशाली झाला आहात, त्यामुळे माझ्यावरील प्रेम तुम्ही सोडले; म्हणून मीही तुम्हाला सोडतो."
यूयं व्रजन्तु पाताले षड्गर्भा विश्रुता भुवि । पाताले निद्रयाविष्टास्तिष्ठन्तु बहुवत्सरान्
"सहा जण, जे पृथ्वीवर प्रसिद्ध आहात, तुम्ही पाताळात जा; तिथे अनेक वर्षे झोपेच्या अवस्थेत राहा."
ततस्तु देवकीगर्भे वर्षे वर्षे पुनः पुनः । पिता वः कालनेमिस्तु तत्र कंसो भविष्यति
"मग, दरवर्षी पुन्हा पुन्हा, तुम्ही देवकीच्या गर्भात जन्म घ्याल; तुमचे वडील कालनेमी असतील, जो तिथे कंस म्हणून जन्म घेईल."
स एव जातमात्रान्वो वधिष्यति सुदारुणः । व्यास उवाच एवं शप्तांस्तदा तेन गर्भे जातान्पुनः पुनः
"तो अत्यंत क्रूर कंस, तुम्ही जन्मताच तुम्हाला मारेल." व्यास म्हणतात, अशा प्रकारे शाप मिळाल्याने, ते पुन्हा पुन्हा गर्भात जन्म घेत होते.
जघान देवकीपुत्रान्षड्गर्भाञ्छापनोदितः । शेषांशः सप्तमस्तत्र देवकीगर्भसंस्थितः
कंसाने देवकीचे सहा पुत्र, जसे शापात सांगितले होते, त्यांना मारले; सातवा, जो शेषाचा अंश होता, तो देवकीच्या गर्भात होता.
विस्रंसितश्च गर्भोऽसौ योगेन योगमायया । नीतश्च रोहिणीगर्भे कृत्वा संकर्षणं बलात्
तो गर्भ योगशक्तीने आणि योगमायेच्या सहाय्याने देवकीच्या गर्भातून काढून रोहिणीच्या गर्भात ठेवला गेला आणि तो बळाने संकर्षण झाला.
पतितः पञ्चमे मासि लोकख्यातिं गतस्तदा । कंसोऽपि ज्ञातवांस्तत्र देवकीगर्भपातनम्
पाचव्या महिन्यात तो गर्भ खाली पडला आणि तेव्हा त्याची कीर्ती सर्वत्र पसरली; कंसालाही देवकीच्या गर्भपाताची बातमी समजली.
मुदं प्राप स दुष्टात्मा श्रुत्वा वार्तां सुखावहाम् । अष्टमे देवकीगर्भे भगवान्सात्वतां पतिः
ती आनंदाची वार्ता ऐकून तो दुष्ट कंस खूश झाला; देवकीच्या आठव्या गर्भात सात्वतांचा स्वामी, भगवान, प्रवेश केला.
उवास देवकार्यार्थं भारावतरणाय च । राजोवाच वसुदेवः कश्यपांशः शेषांशश्च तदाभवत्
देवतांच्या कार्यासाठी आणि पृथ्वीवरील भार कमी करण्यासाठी ती अवतरली. राजा म्हणाला: वसुदेव हा कश्यपाचा अंश होता आणि शेषही त्याच वेळी जन्माला आला.
हरेरंशस्तथा प्रोक्तो भवता मुनिसत्तम । अन्ये च येंऽशा देवानां तत्र जातास्तु तान्वद
मुनिश्रेष्ठा, तुम्ही सांगितले की हरि देखील त्याचा अंश आहे. इतर कोणते देवांचे अंश तिथे जन्मले, ते मला सांगा.
व्यास उवाच सुराणामसुराणां च ये येंऽशा भुवि विश्रुताः
व्यास म्हणाले: पृथ्वीवर जे जे देव आणि असुरांचे अंश प्रसिद्ध झाले, त्यांची मी सांगतो.
तानहं सम्प्रवक्ष्यामि संक्षेपेण शृणुष्व तान् । वसुदेवः कश्यपांशो देवकी च तथादितिः
मी ते सर्व थोडक्यात सांगतो, नीट ऐका. वसुदेव हा कश्यपाचा अंश होता आणि देवकी ही अदितीचा अंश होती.
बलदेवस्त्वनन्तांशो वर्तमानेषु तेषु च । योऽसौ धर्मसुतः श्रीमान्नारायण इति श्रुतः
बलराम हा अनंताचा अंश होता आणि त्या काळात धर्माचा तेजस्वी पुत्र, नारायण म्हणून ओळखला जाणारा, तिथे उपस्थित होता.
तस्यांशो वासुदेवस्तु विद्यमाने मुनौ तदा । नरस्तस्यानुजो यस्तु तस्यांशोऽर्जुन एव च
त्या ऋषीचा अंश वसुदेव होता आणि त्याचा लहान भाऊ नर, तो म्हणजे अर्जुन, हाही त्याचाच अंश होता.
युधिष्ठिरस्तु धर्मांशो वाय्वंशो भीम इत्युत । अश्विन्यंशौ ततः प्रोक्तौ माद्रीपुत्रौ महाबलौ
युधिष्ठिर हा धर्माचा अंश, भीम हा वायूचा अंश, आणि मद्रीचे दोन बलवान पुत्र अश्विनी कुमारांचे अंश होते असे सांगितले जाते.
सूर्यांशः कर्ण आख्यातो धर्माशो विदुरः स्मृतः । द्रोणो बृहस्पतेरंशस्तत्सतस्तु शिवांशजः
कर्ण हा सूर्याचा अंश म्हणून ओळखला जातो, विदुर हा धर्माचा अंश मानला जातो, द्रोण हा बृहस्पतीचा अंश आहे आणि अश्वत्थामा हा शंकराचा अंश आहे.
समुद्रः शन्तनुः प्रोक्तो गङ्गा भार्या मता बुधैः । देवकस्तु समाख्यातो गन्धर्वपतिरागमे
शांतनू हा समुद्राचा अंश म्हणून सांगितला जातो आणि त्याची पत्नी गंगा, तिला विद्वानांनी ओळखले आहे. देवक हा शास्त्रात गंधर्वांचा स्वामी म्हणून प्रसिद्ध आहे.
वसुर्भीष्मो विराटस्तु मरुद्गण इति स्मृतः । अरिष्टस्य सुतो हंसो धृतराष्ट्रः प्रकीर्तितः
भीष्म हा वसुंचा अंश होता, विराट हा मरुतांचा अंश म्हणून ओळखला जातो. धृतराष्ट्र हा अरिष्टाचा पुत्र हंस म्हणून प्रसिद्ध आहे.
मरुद्गणः कृपः प्रोक्तः कृतवर्मा तथापरः । दुर्योधनः कलेरंशः शकुनिं विद्धि द्वापरम्
कृप हा मरुतांचा अंश आहे, तसेच कृतवर्माही. दुर्योधन हा कलीचा अंश आहे आणि शकुनी हा द्वापराचा अंश आहे हे जाण.
सोमपुत्रः सुवर्चाख्यः सोमप्ररुरुदाहृतः । पावकांशो धृष्टद्युम्नः शिखण्डी राक्षसस्तथा
सोमाचा पुत्र सुवर्चा, ज्याला सोमप्ररु म्हणतात; धृष्टद्युम्न हा पावकाचा अंश आहे आणि शिखंडी हा राक्षस आहे.
सनत्कुमारस्यांशस्तु प्रद्युम्नः परिकीर्तितः । द्रुपदो वरुणस्यांशो द्रौपदी च रमांशजा
प्रद्युम्न हा सनत्कुमाराचा अंश मानला जातो; द्रुपद हा वरुणाचा अंश आहे आणि द्रौपदी ही लक्ष्मीचा अंश आहे.
द्रौपदीतनयाः पञ्च विश्वेदेवांशजाः स्मृताः । कुन्तिः सिद्धिर्धृतिर्माद्री मतिर्गान्धारराजजा
द्रौपदीचे पाच पुत्र हे विश्वदेवांचे अंश म्हणून ओळखले जातात. कुंती ही सिद्धी, धृती ही मद्री, आणि गांधारराजाची कन्या ही मती आहे.
कृष्णपत्न्यस्तथा सर्वा देववाराङ्गनाः स्मृताः । राजानश्च तथा सर्वे असुराः शक्रनोदिताः
कृष्णाच्या सर्व पत्नी या देवांगना म्हणून ओळखल्या जातात आणि सर्व राजे हे इंद्राने पाठवलेले असुर आहेत.
हिरण्यकशिपोरंशः शिशुपाल उदाहृतः । विप्रचित्तिर्जरासन्धः शल्यः प्रह्लाद इत्यपि
शिशुपाल हा हिरण्यकशिपूचा अंश आहे; जरासंध हा विप्रचित्ती, शल्य हा प्रह्लाद आहे.
कालनेमिस्तथा कंसः केशी हयशिरास्तथा । अरिष्टो बलिपुत्रस्तु ककुद्मी गोकुले हतः
कालनेमि, कंस, केशी आणि हयशिर या सर्वांचा उल्लेख आहे; अरिष्ट हा बलीचा पुत्र आहे आणि ककुद्मी गोळीत मारला गेला.
अनुह्लादो धृष्टकेतुर्भगदत्तोऽथ बाष्कलः । लम्बः प्रलम्बः सञ्जातः खरोऽसौ धेनुकोऽभवत्
अनुह्लाद हा धृष्टकेतू, भगदत्त हा बाष्कल, लांबा आणि प्रलांबा जन्मले, खर हा धेनुक झाला.