वर्तमाने महायुद्धे शुक्रेण प्रतिपालिताः । जयमापुस्तदा दैत्याः प्रह्लादप्रमुखा नृप
महायुद्ध सुरू असताना शुक्राच्या संरक्षणाखाली आणि प्रह्लादाच्या नेतृत्वाखाली दैत्यांनी विजय मिळवला, हे राजन.
तदैवेन्द्रो गुरोर्वाक्यात्सर्वदुःखविनाशिनीम् । सस्मार मनसा देवीं मुक्तिदां परमां शिवाम्
तेव्हा गुरूच्या सांगण्यावरून इंद्राने आपल्या मनात सर्व दुःख दूर करणारी, मुक्ती देणारी, परम शिवा देवीचे स्मरण केले.
इन्द्र उवाच जय देवि महामाये शूलधारिणि चाम्बिके । शङ्खचक्रगदापद्मखड्गहस्तेऽभयप्रदे
इंद्र म्हणाला: जय हो देवी, महामाये, त्रिशूलधारी अंबिके! शंख, चक्र, गदा, पद्म आणि खड्ग हातात घेऊन तू सर्वांना अभय देतेस.
नमस्ते भुवनेशानि शक्तिदर्शननायिके । दशतत्त्वात्मिके मातर्महाबिन्दुस्वरूपिणि
नमस्कार असो तुला, जगाची अधिष्ठात्री, शक्तीचे दर्शन घडवणारी, दहा तत्त्वांचे स्वरूप असलेली माता, महाबिंदू रूपिणी.
महाकुण्डलिनीरूपे सच्चिदानन्दरूपिणि । प्राणाग्निहोत्रविद्ये ते नमो दीपशिखात्मिके
महाकुंडलिनीच्या रूपात, सत्चितानंदमयी, प्राणाग्निहोत्राची जाण असलेली, दीपशिखेच्या स्वरूपाला मी नमस्कार करतो.
पञ्चकोशान्तरगते पुच्छब्रह्मस्वरूपिणि । आनन्दकलिके मातः सर्वोपनिषदर्चिते
पंचकोशांच्या आत वसणारी, पुच्छस्थ ब्रह्मरूप असलेली माता, आनंदाच्या कळीसारखी, सर्व उपनिषदांनी पूजिली गेलेली.
मातः प्रसीद सुमुखी भव हीनसत्त्वां- स्त्रायस्व नो जननि दैत्यपराजितान् वै । त्वं देवि नः शरणदा भुवने प्रमाणा शक्तासि दुःखशमनेऽखिलवीर्ययुक्ते
माते, प्रसन्न हो, सुंदर मुखवाली, आम्हा दैत्यांनी हरवलेल्या लोकांना तार. देवी, तूच आमची शरण आहेस, जगात तूच प्रमाण आहेस, सर्व सामर्थ्य असलेली, सर्व दुःख दूर करणारी.
ध्यायन्ति येऽपि सुखिनो नितरां भवन्ति दुःखान्विताविगतशोकभयास्तथान्ये । मोक्षार्थिनो विगतमानविमुक्तसङ्गाः संसारवारिधिजलं प्रतरन्ति सन्तः
जे फक्त तुझा ध्यास करतात, त्यांनाही अपार सुख मिळते; ज्यांना दुःख, शोक, भीती आहे, त्यांनाही ते नाहीसे होते. मोक्षाची इच्छा असलेले, अहंकार व आसक्ती सोडलेले संत, संसाराच्या समुद्रातून सहज पार जातात.
त्वं देवि विश्वजननि प्रथितप्रभावा संरक्षणार्थमुदितार्तिहरप्रतापा । संहर्तुमेतदखिलं किल कालरूपा को वेत्ति तेऽम्ब चरितं ननु मन्दबुद्धिः
देवी, तू सर्व जगाची आई आहेस, तुझी कीर्ती सर्वत्र पसरली आहे. सर्वांचं रक्षण करण्यासाठी तू प्रकट होतेस आणि तुझ्या तेजानं दुःख दूर होतं. पण, जेव्हा तू काळाचं रूप घेऊन सर्वांचा संहार करतेस, तेव्हा आई, तुझ्या या लीला मंदबुद्धी माणसाला कशा कळणार?
ब्रह्मा हरश्च हरिदश्वरथो हरिश्च इन्द्रो यमोऽथ वरुणोऽग्निसमीरणौ च । ज्ञातुं क्षमा न मुनयोऽपि महानुभावा यस्याः प्रभावमतुलं निगमागमाश्च
ब्रह्मा, शंकर, देवांचा सारथी, विष्णू, इंद्र, यम, वरुण, अग्नी आणि वायू — हे सगळे, अगदी मोठमोठे ऋषीही, जिचं सामर्थ्य वेद-शास्त्रांनीही वर्णिलं आहे, तिचं अतुल्य तेज समजू शकत नाहीत.
धन्यास्त एव तव भक्तिपरा महान्तः संसारदुःखरहिताः सुखसिन्धुमग्नाः । ये भक्तिभावरहिता न कदापि दुःखा-
जे तुझ्या भक्तीत लीन झालेले थोर पुरुष आहेत, जे संसाराच्या दुःखांपासून मुक्त होऊन आनंदाच्या सागरात बुडाले आहेत, तेच खरे भाग्यवान. ज्यांच्याकडे भक्तिभाव नाही, त्यांना कधीच असं सुख मिळत नाही.
ये वीज्यमानाः सितचामरैश्च क्रीडन्ति धन्याः शिबिकाधिरूढाः । तैः पूजिता त्वं किल पूर्वदेहे नानोपहारैरिति चिन्तयामि
जे लोक पांढऱ्या चामरांनी वाऱ्यावर बसलेले, पालखीत बसून आनंदाने खेळतात, ते खरेच भाग्यवान आहेत. देवी, मला असं वाटतं की, या लोकांनी मागच्या जन्मात तुला विविध प्रकारच्या भेटवस्तूंनी पूजलं असावं.
ये पूज्यमाना वरवारणस्था विलासिनीवृन्दविलासयुक्ताः । सामन्तकैश्चोपनतैर्व्रजन्ति मन्ये हि तैस्त्वं किल पूजितासि
जे लोक सुंदर हत्तीवर बसून, सुंदर स्त्रियांच्या संगतीत, सामंतांनी वेढलेले, मोठ्या सन्मानाने जातात, ते खरेच भाग्यवान आहेत. मला वाटतं, देवी, या लोकांनीही तुला पूर्वजन्मी पूजलं असावं.
व्यास उवाच एवं स्तुता मघवता देवी विश्वेश्वरी तदा । प्रादुर्बभूव तरसा सिंहारूढा चतुर्भुजा
व्यास म्हणाले: मग इंद्राने स्तुती केल्यावर, विश्वेश्वरी देवी सिंहावर आरूढ होऊन, चार हातांनी, अतिशय वेगाने प्रकट झाली.
शङ्खचक्रगदापद्मान्बिभ्रती चारुलोचना । रक्ताम्बरधरा देवी दिव्यमाल्यविभूषणा
ती देवी सुंदर डोळ्यांची, शंख, चक्र, गदा आणि कमळ हातात घेऊन, लाल वस्त्र परिधान केलेली, दिव्य हार आणि दागिन्यांनी सजलेली होती.
तानुवाच सुरान्देवी प्रसन्नवदना गिरा । भयं त्यजन्तु भो देवाः शं विधास्ये किलाधुना
ती देवी प्रसन्न चेहऱ्याने देवांना म्हणाली, "देवांनो, भीती सोडा. मी आता तुम्हाला नक्कीच कल्याण करून दाखवीन."
इत्युक्त्वा सा तदा देवी सिंहारूढातिसुन्दरी । जगाम तरसा तत्र यत्र दैत्या मदान्विताः
असं म्हणून, ती सुंदर सिंहावर बसलेली देवी, तिथे ज्या ठिकाणी मदाने गर्वित असलेले दैत्य होते, तिथे झपाट्याने गेली.
प्रह्लादप्रमुखाः सर्वे दृष्ट्वा देवीं पुरःस्थिताम् । ऊचुः परस्परं भीताः किं कर्तव्यमितस्तदा
प्रह्लादासह सर्व दैत्यांनी, समोर देवीला उभी पाहून, घाबरून एकमेकांना विचारलं, "आता काय करावं?"
देवं नारायणं चात्र सम्प्राप्ता चण्डिका किल । महिषान्तकरी नूनं चण्डमुण्डविनाशिनी
इथे नारायण आले आहेत आणि चंडिका, म्हणजेच महिषासुरमर्दिनी, चंड-मुंडाचा नाश करणारी देवीही आली आहे.
निहनिष्यति नः सर्वानम्बिका नात्र संशयः । वक्रदृष्ट्या यया पूर्वं निहतौ मधुकैटभौ
आंबिका आपल्याला सगळ्यांना ठार करील — यात शंका नाही. याच वक्रदृष्टीने तिने पूर्वी मधु आणि कैटभाचा वध केला होता.
एवं चिन्तातुरान्वीक्ष्य प्रह्लादस्तानुवाच ह । योद्धव्यं नाथ गन्तव्यं पलाय्य दानवोत्तमाः
अशा विचारांनी व्याकुळ झालेल्या दैत्यांकडे पाहून प्रह्लाद म्हणाला, "हे श्रेष्ठ दैत्यांनो, आपल्याला लढावं लागेल, नाहीतर इथून पळावं लागेल."
नमुचिस्तानुवाचाथ पलायनपरानिह । हनिष्यति जगन्माता रुषिता किल हेतिभिः
मग नमुचि पळायला निघालेल्यांना म्हणाला, "जगाची आई रागावली तर आपल्या सर्वांचा शस्त्रांनी नाश करील."
तथा कुरु महाभाग यथा दुःखं न जायते । व्रजामोऽद्यैव पातालं तां स्तुत्वा तदनुज्ञया
म्हणून, हे भाग्यवानांनो, असं काही करा की आपल्याला दुःख होऊ नये. आपण आजच तिची स्तुती करून, तिच्या परवानगीने पाताळात जाऊया.
प्रह्लाद उवाच स्तौमि देवीं महामायां सृष्टिस्थित्यन्तकारिणीम् । सर्वेषां जननीं शक्तिं भक्तानामभयङ्करीम्
प्रह्लाद म्हणाला: मी त्या देवीची, महामायेची, सृष्टी, स्थिती आणि संहार करणाऱ्या, सर्वांची आई, भक्तांना अभय देणाऱ्या शक्तीची स्तुती करतो.
व्यास उवाच इत्युक्त्या विष्णुभक्तस्तु प्रह्लादः परमार्थवित् । तुष्टाव जगतां धात्रीं कृताञ्जलिपुटस्तदा
व्यास म्हणाले: विष्णूभक्त आणि परमार्थ जाणणारा प्रह्लाद, हात जोडून, जगाची जननी असलेल्या देवीची त्या वेळी स्तुती करू लागला.
मालासर्पवदाभाति यस्यां सर्वं चराचरम् । सर्वाधिष्ठानरूपायै तस्यै ह्रींमूर्तये नमः
जिच्यावर सर्व चराचर सृष्टी माळलेल्या सर्पासारखी शोभते, सर्व अधिष्ठानरूप असलेल्या, श्रींमूर्ती देवीस मी नमस्कार करतो.
त्वत्तः सर्वमिदं विश्वं स्थावरं जङ्गमं तथा । अन्ये निमित्तमात्रास्ते कर्तारस्तव निर्मिताः
तुझ्यापासून हे सगळं विश्व, जड आणि सजीव, निर्माण झालं आहे. इतर सगळे फक्त निमित्तमात्र आहेत, कारण खऱ्या अर्थानं सर्वांची निर्मिती तुझ्याच हातून झाली आहे.
नमो देवि महामाये सर्वेषां जननी स्मृता । को भेदस्तव देवेषु दैत्येषु स्वकृतेषु च
नमस्कार देवी, महाशक्ती, सर्वांची आई म्हणून जी आठवली जाते. तुझ्या बनवलेल्या देव, दैत्य किंवा इतरांमध्ये काय वेगळेपण असू शकतं?
मातुः पुत्रेषु को भेदोऽप्यशुभेषु शुभेषु च । तथैव देवेष्वस्मासु न कर्तव्यस्त्वयाधुना
आईला आपल्या मुलांमध्ये, ते शुभ असोत किंवा अशुभ, काहीच फरक वाटत नाही. तसंच, देवी, आता देव आणि आमच्यातही तू भेदभाव करू नकोस.
यादृशास्तादृशा मातः सुतास्ते दानवाः किल । यतस्त्वं विश्वजननी पुराणेषु प्रकीर्तिता
आई, जसे आहेत तसेच हे दानव सुद्धा तुझेच लेकरं आहेत. कारण प्राचीन ग्रंथांमध्ये तुला विश्वजननी म्हटलं आहे.