दर्शनात्सदृशं किञ्चित्त्रिषु लोकेषु नास्ति मे । कं वरं देवि याचेऽहं कृतार्थोऽस्मि धरातले
तीनही लोकांत तुझ्या दर्शनासारखं दुसरं काहीच नाही; देवी, मी कोणता वर मागू? या पृथ्वीवर मला सर्व काही मिळालं आहे.
एतदिच्छाम्यहं मातर्याचितुं वाञ्छितं वरम् । तव भक्तिः सदा मेऽस्तु निश्चला ह्यनपायिनी
आई, मी एकच वर मागतो—माझी तुझ्यावरची भक्ती नेहमी अढळ आणि अखंड राहो.
नगरेऽत्र त्वया मातः स्थातव्यं मम सर्वदा । दुर्गादेवीति नाम्ना वै त्वं शक्तिरिह संस्थिता
आई, या नगरीत तू नेहमी माझ्यासाठी राहावं; इथे तू दुर्गादेवी या नावाने, शक्ती म्हणून स्थिर आहेस.
रक्षा त्वया च कर्तव्या सर्वदा नगरस्य ह । यथा सुदर्शनस्त्रातो रिपुसंघादनामयः
तू या नगरीचं नेहमी रक्षण करावं, जसं तू सुदर्शनाचं शत्रूंपासून आणि संकटांपासून केलं.
तथाऽत्र रक्षा कर्तव्या वाराणस्यास्त्वयाम्बिके । यावत्पुरी भवेद्भूमौ सुप्रतिष्ठा सुसंस्थिता
अंबिके, अगदी तसंच, ही वाराणसी नगरी पृथ्वीवर ठामपणे उभी असेपर्यंत तू तिचं रक्षण करावं.
तावत्त्वयाऽत्र स्थातव्यं दुर्गे देवि कृपानिधे । वरोऽयं मम ते देयः किमन्यत्प्रार्थयाम्यहम्
म्हणून, दुर्गे, कृपेची सागर असलेल्या देवी, तू इथे तोपर्यंत राहावं; हा वर मला दे—माझी दुसरी काही इच्छा नाही.
विविधान्सकलान्कामान्देहि मे विद्विषो जहि । अभद्राणां विनाशञ्च कुरु लोकस्य सर्वदा
माझ्या सर्व इच्छा पूर्ण कर, शत्रूंना नष्ट कर, आणि जगातली सगळी अशुभता कायमची दूर कर.
व्यास उवाच इति सम्प्रार्थिता देवी दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी । तमुवाच नृपं तत्र स्तुत्वा वै संस्थितं पुरः
व्यास म्हणतो: अशा प्रकारे प्रार्थना केल्यावर, दुर्गा देवी, संकटांचा नाश करणारी, तिच्या स्तुती करणाऱ्या राजाला तिथे उत्तर दिलं.
दुर्गोवाच राजन्सदा निवासो मे मुक्तिपुर्यां भविष्यति । रक्षार्थं सर्वलोकानां यावत्तिष्ठति मेदिनी
दुर्गा म्हणाली: राजन, पृथ्वीवर ज्या काळात ही वसुंधरा टिकून आहे, त्या काळात सर्व लोकांच्या रक्षणासाठी माझं निवासस्थान मुक्तीच्या नगरीतच असेल.
अथो सुदर्शनस्तत्र समागत्य मुदान्वितः । प्रणम्य परया भक्त्या तुष्टाव जगदम्बिकाम्
तेव्हा सुदर्शन तिथे आनंदाने आला, मोठ्या भक्तीने वंदन केलं आणि जगदंबेची स्तुती केली.
अहो कृपा ये कथयाम्यहं किं त्रातस्त्वया यत्किल भक्तिहीनः । भक्तानुकम्पी सकलो जनोऽस्ति विमुक्तभक्तेरवनं व्रतं ते
अहो, ही किती मोठी दया! मी काय सांगू? मी तर भक्ती नसतानाही तुझ्या कृपेने वाचलो. तू भक्तांवर नेहमीच कृपा करतेस; ज्यांच्याकडे भक्ती नाही, त्यांच्यासाठी वनवासच व्रत आहे.
त्वं देवि सर्वं सृजसि प्रपञ्चं श्रुतं मया पालयसि स्वसृष्टम् । त्वमत्सि संहारपरे च काले न तेऽत्र चित्रं मम रक्षणं वै
देवी, तूच हे सर्व विश्व निर्माण करतेस, मी ऐकलं आहे; आणि तूच ते सांभाळतेस. काळ आला की, तूच ते संहार करतेस. म्हणून माझं रक्षण केलंस यात काहीच आश्चर्य नाही.
करोमि किं ते वद देवि कार्यं क्व वा व्रजामीत्यनुमोदयाशु । कार्ये विमूढोऽस्मि तवाज्ञयाऽहं गच्छामि तिष्ठे विहरामि मातः
देवी, मला सांग, मी तुझ्यासाठी काय करावं? कुठे जावं? तुझ्या आज्ञेने मी लगेच करीन. मी काय करावं हे मला समजत नाही; आई, तुझ्या इच्छेप्रमाणे मी जाईन, राहीन किंवा फिरेन.
व्यास उवाच तं तथा भाषमाणं तु देवी प्राह दयान्विता । गच्छायोध्यां महाभाग कुरु राज्यं कुलोचितम्
व्यास म्हणतो: तो असं बोलत असताना, दयाळू देवी म्हणाली—भाग्यवान सुदर्शन, अयोध्येला जा आणि आपल्या वंशाचं राज्य कर.
स्मरणीया सदाऽहं ते पूजनीया प्रयत्नतः । शं विधास्याम्यहं नित्यं राज्यं ते नृपसत्तम
तू नेहमी मला आठवत जा आणि मनापासून पूजन कर; मी तुझं आणि तुझ्या राज्याचं नेहमी कल्याण करीन, राजश्रेष्ठ.
अष्टम्याञ्च चतुर्दश्यां नवम्याञ्च विशेषतः । मम पूजा प्रकर्तव्या बलिदानविधानतः
अष्टमी, चतुर्दशी आणि विशेषतः नवमीला, माझं पूजन यथाविधी बलिदानासह करावं.
अर्चा मदीया नगरे स्थापनीया त्वयाऽनघ । पूजनीया प्रयत्नेन त्रिकालं भक्तिपूर्वकम्
नगरीत तू माझी मूर्ती स्थापन कर आणि ती तीन वेळा भक्तीभावाने, मन लावून पूज.
शरत्काले महापूजा कर्तव्या मम सर्वदा । नवरात्रविधानेन भक्तिभावयुतेन च
शरद ऋतूत नेहमी माझी महापूजा करावी, नवरात्राच्या विधीने आणि भक्तिभावाने.
चैत्रेऽश्विने तथाऽऽषाढे माघे कार्यो महोत्सवः । नवरात्रे महाराज पूजा कार्या विशेषतः
चैत्र, आश्विन, आषाढ आणि माघ या महिन्यांत मोठा उत्सव करावा; आणि विशेषतः नवरात्रात, राजन, पूजन अवश्य करावं.
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मम भक्तिसमन्वितैः । कर्तव्या नृपशार्दूल तथाऽष्टम्यां सदा बुधैः
कृष्णपक्षातील चतुर्दशीला, माझ्या भक्तीने युक्त होऊन, राजाधिराज, पूजन करावं; आणि तसेच, विद्वानांनी नेहमी अष्टमीला पूजन करावं.
व्यास उवाच इत्युक्त्वान्तर्हिता देवी दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी । नता सुदर्शनेनाथ स्तुता च बहुविस्तरम्
व्यास म्हणाले: असे सांगून दुर्गा देवी, जी संकटांचा नाश करणारी आहे, अदृश्य झाली; आणि सुदर्शनाने तिला वंदन करून, मोठ्या भक्तीने तिची स्तुती केली.
अन्तर्हितां तु तां दृष्ट्वा राजानः सर्व एव ते । प्रणेमुस्तं समागम्य यथा शक्रं सुरास्तथा
ती देवी अदृश्य झाल्याचे पाहून, सर्व राजांनी एकत्र येऊन त्याला वंदन केलं, जसं देवता इंद्राला वंदन करतात.
सुबाहुरपि तं नत्वा स्थितश्चाग्रे मुदान्वितः । ऊचुः सर्वे महीपाला अयोध्याधिपतिं तदा
सुबाहूनेही त्याला वंदन करून, आनंदाने समोर उभा राहिला; आणि मग सर्व राजांनी अयोध्येच्या राजाला संबोधून बोलले.
त्वमस्माकं प्रभुः शास्ता सेवकास्ते वयं सदा । कुरु राज्यमयोध्यायां पालयास्मान्नृपोत्तम
तुम्ही आमचे स्वामी आणि शासक आहात; आम्ही नेहमी तुमचे सेवक आहोत. अयोध्येचे राज्य करा आणि आम्हा सर्वांचे रक्षण करा, राजश्रेष्ठ.
त्वत्प्रसादान्महाराज दृष्टा विश्वेश्वरी शिवा । आदिशक्तिर्भवानी सा चतुर्वर्गफलप्रदा
राजन, तुमच्या कृपेने आम्हाला विश्वेश्वरी, शिवा, आदिशक्ती भवानी, जी चार पुरुषार्थ फळ देणारी आहे, तिचे दर्शन झाले.
धन्यस्त्वं कृतकृत्योऽसि बहुपुण्यो धरातले । यस्माच्च त्वत्कृते देवी प्रादुर्भूता सनातनी
तुम्ही धन्य आहात, तुमचं जीवन सफल झालं, आणि पृथ्वीवर तुम्ही फार पुण्यवान आहात, कारण तुमच्यासाठी सनातन देवी प्रकट झाली.
न जानीमो वयं सर्वे प्रभावं नृपसत्तम । चण्डिकायास्तमोयुक्ता मायया मोहिताः सदा
राजश्रेष्ठ, आम्हा सर्वांना चंडिकेची खरी शक्ती माहीत नाही; तिच्या मायेमुळे आम्ही नेहमी अज्ञानात आणि भ्रमात राहतो.
धनदारसुतानां च चिन्तनेऽभिरताः सदा । मग्ना महार्वणे घोरे कामक्रोधझषाकुले
संपत्ती, पत्नी आणि मुलांच्या विचारात आम्ही नेहमी गुंतलेले असतो; आणि काम व क्रोध या मोठ्या महासागरात बुडालो आहोत.
पृच्छामस्त्वां महाभाग सर्वज्ञोऽसि महामते । केयं शक्तिः कुतो जाता किं प्रभावा वदस्व तत्
महाभाग, तुम्ही सर्वज्ञ आणि बुद्धिमान आहात, म्हणून आम्ही विचारतो — ही शक्ती कोण आहे, कुठून आली, आणि तिची शक्ती काय आहे, कृपया सांगा.
भव त्वं नौश्च संसारे साधवोऽति दयापराः । तस्मान्नो वद काकुत्स्थ देवीमाहात्म्यमुत्तमम्
या संसारात तुम्ही आमच्यावर दयाळू व्हा, जसं सज्जन लोक असतात; म्हणून, काकुत्स्था, देवीचं श्रेष्ठ माहात्म्य आम्हाला सांगा.