अद्यैव तं नृपकलङ्कधरञ्च हत्वा बालं तथैव किल तं न विवाहयोग्यम् । गृह्णीम तां शशिकलां नृपतेश्च लक्ष्मीं लज्जामवाप्य निजसद्म कथं व्रजेम
आजच आपण त्या राजाला आणि त्या लग्नाला नालायक अशा मुलाला मारूया; शशिकला, म्हणजेच राजाची लक्ष्मी, तिला पकडूया. आपली इज्जत गेल्यावर आपण घरी कसे जाऊ?
शृण्वन्तु तूर्यनिनदान्किल वाद्यमाना- ञ्छङ्खस्वनानभिभवन्ति मृदङ्गशब्दाः । गीतध्वनिं च विविधं निगमस्वनञ्च मन्यामहे नृपतिनाऽत्र कृतो विवाहः
ऐका, वाद्यांचे आवाज किती मोठे आहेत, शंखाचा गजर मृदंगाच्या गडगडाटात हरवतोय; गाण्याचे आणि वेदपठणाचे वेगवेगळे सूर ऐकू येतात. वाटतं, इथेच राजाने लग्न लावलंय.
अस्मान्प्रतार्य वचनैर्विधिवच्चकार वैवाहिकेन विधिना करपीडनं वै । कर्तव्यमद्य किमहो प्रविचिन्तयन्तु भूपाः परस्परमतिं च समर्थयन्तु
त्याने आम्हाला गोड बोलून फसवलं आणि योग्य पद्धतीने हातगाठीचा विधी केला; आता काय करावं हे राजांनी एकत्र बसून ठरवावं आणि एकमत करावं.
एवं वदत्सु नृपतिष्वथ कन्याकायाः कृत्वा विवाहविधिमप्रतिमप्रभावः । भूपान्निमन्त्रयितुमाशु जगाम राजा काशीपतिः स्वसुहृदैः प्रथितप्रभावैः
राजे असे बोलत असताना, काशीराजाने आपल्या कन्येचं लग्न विधिपूर्वक लावलं आणि आपल्या प्रसिद्ध मित्रांसह लगेच राजांना बोलवायला गेला.
आगच्छन्तं च तं दृष्ट्वा नृपाः काशीपतिं तदा । नोचुः किञ्चिदपि क्रोधान्मौनमाधाय संस्थिताः
काशीराजा येताना पाहून सर्व राजे राग आवरून गप्प उभे राहिले आणि काहीच बोलले नाहीत.
स गत्वा प्रणिपत्याह कृताञ्जलिरभाषत । आगन्तव्यं नृपैः सर्वैर्भोजनार्थं गृहे मम
तो त्यांच्याजवळ गेला, नम्रपणे वाकून हात जोडून म्हणाला, 'सर्व राजांनी माझ्या घरी जेवायला यावं.'
कन्ययाऽसौ वृतो भूपः किं करोमि हिताहितम् । भवद्भिस्तु शुभः कार्यो महान्तो हि दयालवः
ही कन्या ज्या राजाला निवडली, त्याचं मी काय करावं, ते चांगलं की वाईट, मला सांगता येत नाही. तुम्ही सर्व मोठे आणि दयाळू आहात, योग्य ते तुम्हीच करा.
तन्निशम्य वचस्तस्य नृपाः क्रोधपरिप्लुताः । प्रत्यूचुर्भुक्तमस्माभिः स्वगृहं नृपते व्रज
त्याचं बोलणं ऐकून राजे रागाने म्हणाले, 'आम्ही जेवलो, राजन, तू आता आपल्या घरी जा.'
कुरु कार्याण्यशेषाणि यथेष्टं सुकृतं कृतम् । नृपाः सर्वे प्रयान्त्वद्य स्वानि स्वानि गृहाणि वै
आता उरलेली कामं तू आपल्या इच्छेप्रमाणे कर; जे करायचं होतं ते झालं. आज सर्व राजे आपल्या-आपल्या घरी जातील.
सुबाहुरपि तच्छ्रुत्वा जगाम शङ्कितो गृहम् । किं करिष्यन्ति संविग्नाः क्रोधयुक्ता नृपोत्तमाः
हे ऐकून सुभाहूही काळजीत आणि संभ्रमात घरी गेला, की हे रागावलेले आणि अस्वस्थ राजे काय करतील.
गते तस्मिन्महीपालाश्चक्रुश्च समयं पुनः । रुद्ध्वा मार्गं ग्रहीष्यामः कन्यां हत्वा सुदर्शनम्
तो गेल्यावर, राजांनी पुन्हा ठरवलं, 'आपण रस्ता अडवू, कन्येला पकडू आणि सुदर्शनाला ठार करू.'
केचनोचुः किमस्माकं हन्त तेन नृपेण वै । दृष्ट्वा तु कौतुकं सर्वं गमिष्यामो यथागतम्
काहींनी म्हटलं, 'आपल्याला त्या राजाशी काय घेणं-देणं? सगळं पाहिलं, आता जसं आलो तसं परत जाऊ.'
इत्युक्त्वा ते नृपाः सर्वे मार्गमाक्रम्य संस्थिताः । चकारोत्तरकार्याणि सुबाहुः स्वगृहं गतः
असं म्हणून सर्व राजे रस्ता अडवून उभे राहिले; सुभाहू उरलेली कामं करण्यासाठी घरी गेला.
सुबाहुकृतदेवीस्तुतिवर्णनम् व्यास उवाच तस्मै गौरवभोज्यानि विधाय विधिवत्तदा । वासराणि च षड्राजा भोजयामास भक्तितः
सुभाहूने सर्वांना मानाने आणि विधिपूर्वक जेवण दिलं, आणि सहा दिवस भक्तीभावाने त्यांची सेवा केली.
एवं विवाहकार्याणि कृत्वा सर्वाणि पार्थिवः । पारिबर्हं प्रदत्वाऽथ मन्त्रयन्सचिवैः सह
सर्व लग्नाचे विधी पूर्ण करून, राजाने कन्यादान आणि दान दिलं, आणि मग मंत्र्यांशी चर्चा केली.
दूतैस्तु कथितं श्रुत्वा मार्गसंरोधनं कृतम् । बभूव विमना राजा सुबाहुरमितद्युतिः
दूतांनी रस्ता अडवल्याचं सांगितल्यावर, अमाप तेज असलेल्या सुभाहू राजाचं मन खट्टू झालं.
सुदर्शनस्तदोवाच श्वशुरं संशितव्रतः । अस्मान्विसर्जयाशु त्वं गमिष्यामो ह्यशङ्किताः
सुदर्शन आपल्या सासऱ्याला म्हणाला, "आम्हाला लवकर सोडून द्या; आम्ही कोणत्याही भीतीशिवाय निघून जाऊ."
भारद्वाजाश्रमं पुण्य़ं गत्वा तत्र समाहिताः । निवासाय विचारो वै कर्तव्यः सर्वथा नृप
आपण सर्वजण भारद्वाज ऋषींच्या पवित्र आश्रमात पोहोचल्यानंतर, तिथे राहण्यासाठी नीट विचार करायला हवा, राजन्.
नृपेभ्यश्च न कर्तव्यं भयं किञ्चित्त्वयाऽनघ । जगन्माता भवानी मे साहाय्यं वै करिष्यति
हे निष्पापा, तुला कुठल्याही राजाची भीती बाळगायची गरज नाही; जगदंबा भवानी माझ्या मदतीला येईल.
व्यास उवाच तस्येति मतमाज्ञाय जामातुर्नुपसत्तमः । विससर्ज धनं दत्वा प्रतस्थे सोऽपि सत्वरः
व्यास म्हणतो: आपल्या जावयाचा निर्धार ओळखून त्या श्रेष्ठ राजाने त्याला सोडले, धन दिले आणि तोही लवकर निघून गेला.
बलेन महताऽऽविष्टो ययावनु नृपोत्तमः । सुदर्शनो वृतस्तत्र चचाल पथि निर्भयः
तो तेजस्वी राजा मोठ्या सैन्याने वेढलेला निघाला; सुदर्शनही तिथे निर्भयपणे मार्गक्रमण करू लागला.
रथैः परिवृतः शूरः सदारो रथसंस्थितः । गच्छन्ददर्श सैन्यानि नृपाणां रघुनन्दनः
शूर सुदर्शन रथांनी वेढलेला, पत्नीला रथात घेऊन जात असताना, त्याने इतर राजांची सैन्ये पाहिली.
सुबाहुरपि तान्वीक्ष्य चिन्ताविष्टो बभूव ह । विधिवत्स शिवां चित्ते जगाम शरणं मुदा
सुबाहूने हे पाहून मनात काळजी धरली; पण विधिप्रमाणे त्याने आनंदाने शिवाची शरण घेतली.
जजापैकाक्षरं मन्त्रं कामराजमनुत्तमम् । निर्भयो वीतशोकश्च पत्न्या सह नवोढया
त्याने आपल्या नवविवाहित पत्नीसह, निर्भय आणि दुःखरहित होऊन, कामदेवाचा श्रेष्ठ एकाक्षरी मंत्र जपला.
ततः सर्वे महीपालाः कृत्वा कोलाहलं तदा । उत्थिताः सैन्यसंयुक्ता हन्तुकामास्तु कन्यकाम्
तेव्हा सर्व राजे मोठा गोंधळ घालत सैन्यांसह उठले आणि त्या कन्येला मारण्याचा निर्धार केला.
काशिराजस्तु तान्दृष्ट्वा हन्तुकामो बभूव ह । निवारितस्तदाऽत्यर्थं राघवेण जिगीषता
काशीराजाने त्यांना पाहून मारण्याची इच्छा धरली; पण विजयाच्या इच्छेने राघवाने त्याला जोरात रोखले.
तत्रापि नेदुः शंखाश्च भेर्यश्चानकदुन्दुभिः । सुबाहोश्च नृपाणाञ्च परस्परजिघांसताम्
त्या ठिकाणी शंख, भेरी आणि अनकडुंदुबी वाजू लागले; सुबाहू आणि इतर राजे एकमेकांना संपवण्याच्या तयारीत होते.
शत्रुजित्तु सुसंवृत्तः स्थितस्तत्र जिघांसया । युधाजित्तत्सहायार्थं सन्नद्धः प्रबभूव ह
शत्रुजित पूर्ण तयारीने तिथे उभा राहिला, मारण्याच्या हेतूने; युधाजितही त्याच्या मदतीसाठी शस्त्रबद्ध झाला.
केचिच्च प्रेक्षकास्तस्य सहानीकैः स्थितास्तदा । युधाजिदग्रतो गत्वा सुदर्शनमुपस्थितः
काही प्रेक्षक आपल्या सैन्यासह तिथे उभे राहिले; युधाजित पुढे जाऊन सुदर्शनाजवळ गेला.
शत्रुजित्तेन सहितो हन्तुं भ्रातरमानुजः । परस्परं ते बाणौघैस्ततक्षुः क्रोधमूर्छिताः
शत्रुजितासोबत लहान भाऊ आपल्या भावाला मारायला निघाला; दोघेही रागाने एकमेकांवर बाणांचा वर्षाव करू लागले.